Thực trạng tiêu thụ nước vượt quá khả năng cung cấp đang biến khu vực Trung Ðông và Bắc Phi trở thành điểm nóng toàn cầu về sử dụng nguồn nước không bền vững. Việc quản lý các nguồn nước hiệu quả hơn có thể là chìa khóa cho sự ổn định và phát triển tại khu vực này.

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB) được công bố vào dịp diễn ra Hội nghị "Tuần lễ Nước thế giới" tại thủ đô Xtốc-khôm của Thụy Ðiển gần đây, với tình trạng cung cấp nước bất hợp lý và điều kiện vệ sinh kém, khu vực Trung Ðông và Bắc Phi phải chịu thiệt hại kinh tế lên tới 21 tỷ USD/năm. Sự yếu kém trong quản lý nguồn nước và điều kiện vệ sinh tại khu vực khan hiếm nước nhất thế giới này gây tốn kém khoảng 1% GDP của khu vực mỗi năm. Số ca tử vong do nguồn nước và điều kiện vệ sinh không bảo đảm tại một số nơi, nhất là tại các quốc gia chịu ảnh hưởng xung đột, cũng cao hơn so mức trung bình toàn cầu.

Trong bối cảnh các cuộc xung đột và khủng hoảng di cư hiện nay đang bùng phát tại Trung Ðông và Bắc Phi, sự yếu kém trong việc giải quyết những thách thức về quản lý nguồn nước có thể tác động nghiêm trọng đến đời sống của người dân cũng như sự ổn định chính trị tại khu vực. Các chuyên gia cảnh báo, vấn nạn khan hiếm nước sạch có thể làm bùng phát các cuộc xung đột. Tại Xy-ri, nơi thực trạng quản lý nguồn nước yếu kém trong nhiều thập kỷ qua đã khiến người dân và ngành nông nghiệp điêu đứng trước những đợt hạn hán.

Ðể giải quyết tình trạng khan hiếm nước ở Trung Ðông và Bắc Phi, chuyên gia cho rằng, các quốc gia trong khu vực cần có sự phối hợp giữa chính sách, công nghệ và công cụ quản lý trước sức ép dân số đô thị trong khu vực có thể sẽ tăng gấp đôi, lên gần 400 triệu người trước năm 2050. Bên cạnh đó, chính phủ các nước cần nỗ lực cải thiện phương pháp quản lý nguồn nước hiệu quả như điều chỉnh tăng thuế tiêu thụ nước, vốn đang ở mức thấp nhất thế giới. Biện pháp này nhằm khuyến khích người dân sử dụng nguồn nước có ý thức hơn, mang lại một khoản đóng góp cho chính phủ để đầu tư cho các biện pháp bảo vệ nguồn nước cũng như duy trì cơ sở hạ tầng. Chính phủ các nước cũng có thể sử dụng phương pháp khử muối trong nước biển và tái chế nước thải để tăng nguồn cung nước sạch.

Không chỉ riêng Trung Ðông và Bắc Phi, tình trạng khan hiếm nước ngày càng nghiêm trọng hơn trên toàn cầu. Hiện có tới 633 triệu người trên thế giới không có đủ nước dùng và tình trạng này sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn. Trong một bài báo của Pháp có bài viết "Tình trạng khan hiếm nước ngày càng nghiêm trọng hơn trên hành tinh", trong đó nhấn mạnh: thế giới khó có thể đạt mục tiêu bảo đảm cho toàn nhân loại được tiếp cận nguồn nước sạch vào năm 2050 theo mục tiêu phát triển bền vững (SDG) của Liên hợp quốc. Nguyên nhân dẫn tới tình trạng khan hiếm nguồn nước sạch là hiện tượng trái đất nóng lên khiến các đợt khô hạn diễn ra thường xuyên hơn. Biến đổi khí hậu còn làm đảo lộn việc phân bổ mưa trên thế giới.

Bởi thế, ngoài sử dụng nước tiết kiệm và các biện pháp quản lý nguồn nước hiệu quả, các nước cần tháo gỡ tận gốc vấn đề bằng cách bảo vệ môi trường, trong đó có rừng trên các lưu vực, nhằm duy trì nguồn nước ổn định.

ÐAN ANH