TPHCM đã đề ra chương trình hành động về bảo tồn đa dạng sinh học (ĐDSH) giai đoạn 2015 định hướng đến 2020, nhưng nguồn kinh phí dành cho chương trình này lại quá khiêm tốn, chỉ có 19 tỉ đồng, khiến cho công tác này gặp nhiều thách thức, theo thông tin từ một hội nghị về bảo tồn ĐDSH được tổ chức sáng nay, 26-11.

19 ti dong la qua it de TPHCM bao ton da dang sinh hoc - Anh 1

Ông Nguyễn Văn Phước, phó giám đốc Sở Tài nguyên Môi trường phát biểu khai mạc - Ảnh: Nguyên Vỹ

Theo báo cáo tóm tắt Chương trình hành động về bảo tồn ĐDSH do Viện kỹ thuật biển (Bộ Nông nghiệp-Phát triển nông thôn) tư vấn và thực hiện dưới sự chủ trì của Sở Tài nguyên Môi trường, và Chi cục bảo vệ môi trường giám sát, TPHCM có hệ ĐDSH phong phú được duy trì chủ yếu bởi hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển Cần Giờ; được gia tăng bởi hệ sinh thái rừng mưa ẩm nhiệt đới Đông Nam bộ (khu vực Địa đạo Củ Chi), hệ sinh thái ngập nước chua phèn vùng đồng bằng sông Mê Kông (vùng Tam giác sắt Tân Tạo trước đây),...

Tuy nhiên, sức ép dân số, quá trình khai hoang cải tạo đất cũng như những khiếm khuyết trong quy hoạch đô thị trước đây và hiện nay đã làm phạm vi phân bố hệ sinh thái này bị thu hẹp nhiều. Đó là chưa kể ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (BĐKH) đang kéo theo những đe dọa sinh học lên hệ sinh thái đô thị.

Báo cáo này cho rằng TPHCM chưa có tài liệu nào tổng hợp một cách đầy đủ hiện trạng ĐDSH cũng như chưa có một kế hoạch hành động toàn diện nhằm bảo tồn sinh cảnh các loài động thực vật hoang dã.

Để bảo tồn tính ĐDSH của TPHCM, ngoài việc tăng cường sự quản lý của nhà nước, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về ĐDSH đối với người dân, thì cần phải có các giải pháp về nguồn vốn. Tuy nhiên, theo bà Đỗ Thị Bích Lộc, đại diện nhóm tư vấn thuộc Viện kỹ thuật biển, khoản ngân sách 19 tỉ đồng cho 5 năm tới để bảo tồn ĐDSH là quá khiêm tốn.

Theo dự kiến, con số 19 tỉ sẽ được phân bổ cho 10 chương trình, dự án ưu tiên mà các sở ban ngành được phân công thực hiện từ nay cho tới 2020. Các chương trình này gồm nghiên cứu đặc điểm sinh thái các loài thực vật thân gỗ bản địa trong các mảng xanh đô thị; xây dựng cơ sở dữ liệu ĐDSH dưới tác động biến đổi khí hậu; xây dựng quy trình kiểm soát các loài sinh vật nguy hại có nguy cơ xâm hại; quy hoạch bảo tồn ĐDSH phục vụ phát triển kinh tế xã hội thành phố...

Dự kiến báo cáo Chương trình hành động sẽ được tiếp tục bổ sung, hoàn thiện để sớm trình UBND TPHCM trong tháng tới.

Báo cáo trên ghi nhận có 4.523 loài sinh vật có mặt ở TPHCM, trong đó có 38 loài thực vật bậc cao quý hiếm, 95 loài động vật bậc cao quý hiếm nằm trong sách đỏ, 65 loài côn trùng có lợi cho hệ sinh thái nông nghiệp... Ngoài ra còn có 667 loài thực vật nguy hại, 218 loài động vật bậc cao nhập nuôi.

Báo cáo xác định năm hệ sinh thái cần ưu tiên bảo tồn, gồm: 1) hệ sinh thái rừng ngập mặn vùng cửa sông ven biển Cần Giờ; 2) hệ sinh thái rừng Đông Nam bộ thuộc khu vực Địa đạo Củ Chi; 3) hệ sinh thái thủy vực; 4) hệ sinh thái đất ngập nước còn lại thuộc các quận 2, 9, 12, các huyện Cần Giờ, Nhà Bè, Bình Chánh; 5) hệ sinh thái đô thị gồm Thảo cầm viên và các mảng xanh đô thị.

Trong số mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể đến 2020, việc bảo tồn Khu Dự trữ sinh quyển Cần Giờ được xem là mắt xích then chốt cho việc bảo vệ và duy trì ĐDSH tại TPHCM.