HĐXX đã cho phép các bên được thể hiện suy nghĩ cá nhân của mình về khoản thiệt hại 500 tỷ đồng của OceanBank khi cho vay Trung Dung. Quả bóng trách nhiệm được đưa đẩy qua lại giữa các bên. Viện Kiểm sát mới đây cũng đã thể hiện quan điểm của mình.

Sáng ngày 14/9, sau quá trình thực hiện thủ tục xét hỏi kéo dài gần 10 ngày cùng thời gian dài thực hiện điều tra, truy tố, Viện Kiệm sát đã đọc lời luận tội mở đầu cho quá trình tranh tụng.

Đối với hành vi "Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng", đại diện Viện Kiểm sát xác định Hà Văn Thắm cùng Nguyễn Văn Hoàn đã chỉ đạo quyết định cho Phạm Công Danh vay qua công ty Trung Dung.

Đây cũng chính là lý do khiến ông Hà Văn Thắm bị khởi tố bắt giam. Từ xuất phát điểm ban đầu này, một loạt các hành vi vi phạm pháp luật đã được cơ quan CSĐT phát hiện như hành vi chi ngoài lãi suất huy động, lập khống 9 hồ sơ vay với số tiền 137 tỷ đồng,... Vì thế, hành vi vi phạm này cũng có thể coi là gạch nối giữa hai đại án ngân hàng.

Khách hàng sử dụng vốn vay không đúng mục đích, trái với quy định NHNN về cho vay, gây thiệt hại cho OceanBank 500 tỷ đồng tiền gốc và 201 tỷ đồng tiền lãi, bao gồm 81 tỷ đồng tiền lãi quá hạn, 18 tỷ đồng phạt quá hạn, 103 tỷ đồng phạt gốc quá hạn.

Theo lời luận tội của Viện Kiểm sát, các bị cáo đã sử dụng tài sản không có thật, chưa đủ tính pháp lý nhằm hợp thức hóa khoản vay để Danh sử dụng tiền vay thanh toán khoản nợ của Phấn khi mua lại Đại Tín, mà không vì mục đích tài trợ cho dự án SVĐ Chi Lăng như phương án vay.

Quá trình điều tra, Hà Văn Thắm thừa nhận biết rõ khoản vay để giúp Danh tái cơ cấu Đại Tín. Quá trình điều tra, bị cáo Phấn cũng không thừa nhận giúp Danh vay số tiền trên để sử dụng tiền thanh toán các khoản vay tại Đại Tín. Tuy nhiên, căn cứ tài liệu, chứng cứ, có đủ cơ sở để khẳng định Thắm và các đồng phạm đã thực hiện hành vi Vi phạm quy định cho vay trong đó bị cáo Thắm có vai trò chính còn các bị cáo khác có vai trò đồng phạm.

Với tội danh này, Viện Kiểm sát đề nghị phạt Hà Văn Thắm 18-20 năm tù giam bên cạnh mức án chung thân của một hành vi khác, phạt Nguyễn Văn Hoàn 10-12 năm tù giam bên cạnh 10-12 năm tù giam do đồng phạm hành vi khác. Cùng đó, Viện Kiểm sát đề nghị phạt hình sự Phạm Công Danh 16-17 năm, Hứa Thị Phấn 17-18 năm tù, Trần Văn Bình 5-6 năm tù.

Bên cạnh trách nhiệm hình sự, Viện Kiểm sát còn đề nghị buộc Hứa Thị Phấn bồi hoàn khoản vay 500 tỷ đồng.

Trong đợt xét hỏi công khai những ngày trước đó, nhiều chi tiết đã trở nên rõ ràng hơn. Đồng thời, HĐXX cũng đặt ra câu hỏi về quan điểm của các bị cáo cùng các bên liên quan về trách nhiệm đối với khoản vay.

Số tiền 500 tỷ sau khi về tài khoản Trung Dung tại Đại Tín đã được dùng để tất toán cho 05 họp đồng tín dụng cho 05 cá nhân mà Hứa Thị Phấn nhờ đứng tên vay hộ tại Đại Tín. Sau đó, tài sản đảm bảo cho 5 hợp đồng này là 6 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có tổng diện tích 21.900 m2 cho ông Phan Hồng Thiên. Đến nay, 6 bất động sản này nằm trong gói 114 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà CQĐT đã ra lệnh kê biên, giao cho NH Xây dựng để đảm bảo cho nghĩa vụ của bà Hứa Thị Phấn trong một vụ án khác.

Ai se phai chiu trach nhiem ve khoan tien 500 ty thiet hai tai OceanBank? - Anh 1

Bị cáo Hứa Thị Phấn do điều kiện sức khỏe nên không có mặt trực tiếp tại tòa

Lời khai giữa Hà Văn Thắm và Hứa Thị Phấn đang có sự mâu thuẫn, trong khi bà Hứa Thị Phấn khai ông Thắm gọi điện nhờ mình thì Hà Văn Thắm cho biết nhận được cuộc điện thoại từ bà Phấn khi hồ sơ cho vay đã “đến bàn làm việc” của mình.

Ai se phai chiu trach nhiem ve khoan tien 500 ty thiet hai tai OceanBank? - Anh 2

Theo suy nghĩ của bị cáo Phạm Công Danh, nếu bên đi vay không trả được nợ thì ngân hàng xử lý tài sản đảm bảo. Cũng với suy nghĩ đó nên dù là tiền mình đi vay nhưng do tài sản thế chấp là của người khác nên không để ý đến khoản vay này.

Tài sản thế chấp đối với khoản vay 500 tỷ đồng này gồm 250 tỷ đồng giá trị cổ phiếu và biệt thự SSG (tài sản của bà Phấn) và 250 tỷ đồng, tương đương 100% vốn góp Trung Dung. Cơ quan định giá sau khi xác định lại thì giá trị tài sản đảm bảo này chỉ là 156 tỷ đồng.

Tuy nhiên, ngoài tài sản đảm bảo, biện pháp khác được OceanBank sử dụng là thỏa thuận phong tỏa ba bên yêu cầu chỉ giải ngân khi không có sự đồng ý của OceanBank.

Phạm Công Danh cũng cho rằng nên xem xét phong tỏa 3 bên khi xét hành vi vi phạm.

Trong khi đó, đại diện ngân hàng Xây Dựng nhận thức Đại Tín thời điểm đó không có hành vi vi phạm. Đây là hợp đồng giữa Trung Dung và OceanBank nên không liên quan NH Xây Dựng và do đó ngân hàng không có trách nhiệm với thiệt hại này của OceanBank.

Theo vị đại diện này, biên bản photo mà NH Xây dựng nhận được sau này, hợp đồng được ký ngày 23/11/2012. TGĐ Trần Xuân Nam được một người mang đến ký trước sau đó mang cho 2 bên còn lại ký. Việc 2 bên còn lại có ký hay không và lúc nào thì ông Nam không biết và không nhận được bản còn lại. Ngân hàng không nhận được do đó không có căn cứ thực hiện.

Theo quan điểm cá nhân, đại diện NH Xây Dựng cho rằng hợp đồng tín dụng giữa OceanBank và Trung Dung thì theo hợp đồng mà truy trách nhiệm.

Ai se phai chiu trach nhiem ve khoan tien 500 ty thiet hai tai OceanBank? - Anh 3

Nhưng nói không biết thì có trách nhiệm không khi biên bản được Tổng Giám đốc ký và phải có văn thư lưu giữ thì mới đóng dấu. Đây là câu hỏi được bị cáo Hà Văn Thắm đặt ra.

Ngày 22/6/2013, khi OceanBank kiểm tra số dư tài khoản, Đại Tín đã xác minh số dư và cũng như xác nhận việc tài khoản phong tỏa có chữ ký của nhân viên NH Đại Tín.

Đại diện NH Xây dựng cho biết việc xác nhận số dư xuất phát từ yêu cầu của khách hàng và được trả phí. Việc phong tỏa cũng được thực hiện theo yêu cầu của khách hàng.

Tuy nhiên, bị cáo Thắm cho rằng khi phong tỏa tài khoản luôn nhằm mục đích cho bên thứ ba để chứng minh năng lực tài chính với cơ quan nhà nước hoặc đảm bảo cho bên thứ ba không phải chỉ là yêu cầu từ riêng khách hàng. Và theo Hà Văn Thắm, phong tỏa 2 bên không có nghĩa lý gì và chỉ mở khi có bên thứ 3 đồng ý.

Ai se phai chiu trach nhiem ve khoan tien 500 ty thiet hai tai OceanBank? - Anh 4

Theo Hà Văn Thắm, luật sư bào chữa cho Thắm sáng ngày 14/9 hay luật sư bào chữa cho bị cáo Nguyễn Văn Hoàn chiều nay 15/9, việc Đại Tín không thực hiện cam kết của mình và là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thiệt hại.

Thanh Thủy