Cục Nghệ thuật biểu diễn vừa cấp phép cho 10 ca khúc sáng tác trước năm 1975 được lưu hành, gồm:

“Xa người mình yêu" của tác giả Song Phượng, “Những chuyến xe trong cuộc đời” của tác giả Hoài Linh, “Con đường mang tên em” của tác giả Trúc Phương, “Tình nghèo có nhau” của tác giả Đài Phương Trang, “Còn thương rau đắng mọc sau hè” của tác giả Bắc Sơn, “Giã từ cố đô” của tác giả Phạm Mạnh Cương, “Tôi bước vào yêu” của tác giả Trúc Bạch - Hoàng Sơn, “Vỹ dạ đò trăng” của tác giả Canh Thân, “Lại nhớ người yêu” của tác giả Giao Tiên và “Tìm em nơi đâu” của tác giả Nguyễn Công Phương Nam - Trần Nguyễn Thiên Hương.

Ai thuong rau dang moc sau he? - Anh 1

Tượng sáp cố nhạc sĩ Bắc Sơn được trưng bày tại lễ trao học bổng mang tên ông

Như vậy, danh mục những ca khúc có thể ngân vang trên các sân khấu chuyên nghiệp lại được nhiều thêm một chút, nhưng nỗi băn khoăn về quy trình phổ biến các ca khúc cũ vẫn còn nguyên.

Trong 10 ca khúc vừa được “tái sinh”, trường hợp khiến người yêu nhạc ái ngại nhất là “Còn thương rau đắng mọc sau hè”. Hóa ra, bao nhiêu năm qua các ca sĩ đều hát… chui bài hát này từ thị trường băng đĩa đến những sự kiện được truyền hình trực tiếp trên màn ảnh nhỏ quốc gia. Vì không ai “xin” nên chẳng ai “cho” giấy phép phổ biến ca khúc này, hay ai thích hát thì hát mà không ai thèm quan tâm?

Nhạc sĩ Bắc Sơn đã qua đời năm 2005 ở độ tuổi 74, chắc ông không thể nào ngờ 12 năm sau ca khúc nổi tiếng nhất của ông mới được cấp lại “chứng minh thư” hợp pháp. Vốn là một nghệ sĩ biểu diễn, nhạc sĩ Bắc Sơn viết ca khúc “Còn thương rau đắng mọc sau hè” cho vở kịch “Bếp lửa ấm” công diễn lần đầu năm 1974.

Sau khi đất nước thống nhất, ca khúc “Còn thương rau đắng mọc sau hè” vẫn được hát khắp nơi, và được xem như một trong những bài hát mang âm hưởng dân ca Nam bộ quen thuộc nhất. Bản thân nhạc sĩ Bắc Sơn cũng được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú vào năm 1997. Trớ trêu thay, “Còn thương rau đắng mọc sau hè” vẫn chỉ “mọc” ngoài hàng rào của các cơ quan quản lý văn hóa.

Sau vụ lùm xùm về văn bản tạm dừng cấp phép “Con đường xưa em đi” và bốn ca khúc trước năm 1975, bị vấp phải phản ứng gay gắt của dư luận, cuối cùng phải ra văn bản khác để hủy bỏ, đại diện Cục Nghệ thuật biểu diễn giải thích quy trình thủ tục của việc cấp phép phổ biến ca khúc trước năm 1975 phải có các bước cụ thể. Thứ nhất, tổ chức đề nghị cấp phép gửi đề nghị đến phòng quản lý băng đĩa. Thứ hai, phòng quản lý băng đĩa thẩm định nhân thân tác giả, thẩm định nội dung, hoàn cảnh sáng tác rồi gửi đến hội đồng nghệ thuật. Thứ ba, hội đồng nghệ thuật sẽ thẩm định giá trị nghệ thuật rồi gửi cho lãnh đạo Cục Nghệ thuật biểu diễn ký ban hành giấy phép. Với ba bước trên, Cục Nghệ thuật biểu diễn cho rằng “không thể gọi đúng quy trình đó là quy trình xin - cho, mà là quy trình đề nghị - đồng ý”!

Ở đây, ca khúc “Còn thương rau đắng mọc rau hè” của nhạc sĩ Bắc Sơn cũng giống như ca khúc “Nối vòng tay lớn” của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn bị rơi vào hoàn cảnh trớ trêu là không có cơ quan nào đưa ra những lưu ý cần thiết về tư cách tồn tại hợp pháp khi bài hát được biểu diễn lần đầu tiên sau năm 1975.

Nếu cái quy trình mà Cục Nghệ thuật biểu diễn khẳng định hoàn toàn hợp lý, thì tại sao những sản phẩm âm nhạc hoặc những chương trình nghệ thuật có ca khúc “Còn thương rau đắng mọc sau hè” vẫn được cấp giấy phép một cách hồn nhiên như vậy? Thậm chí, bao nhiêu năm, tác giả vẫn được nhận bản quyền “Còn thương rau đắng mọc sau hè”, rất nhiều ca sĩ vẫn giành được giải thưởng nọ giải thưởng kia nhờ bài hát “Còn thương rau đắng mọc sau hè”?

Đối với ngành nông nghiệp, tên tuổi nhạc sĩ Bắc Sơn và ca khúc “Còn thương rau đắng mọc sau hè” càng gần gũi hơn. Bởi lẽ, một tập đoàn qui mô khá lớn trong lĩnh vực phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đã xây dựng quỹ học bổng Bắc Sơn và tổ chức chương trình “Còn thương rau đắng mọc sau hè” để giúp đỡ con em nghệ sĩ nghèo, công nhân hậu đài khó khăn có điều kiện cắp sách đến trường. Nếu biết ca khúc “Còn thương rau đắng mọc sau hè” suốt mấy chục năm vì cái quy trình đề nghị - đồng ý mà lêu bêu không danh không phận với cơ quan quản lý văn hóa, thì những trẻ em được nhận học bổng Bắc Sơn sẽ ngậm ngùi lắm thay!

TUY HÒA