Do tăng cân quá mức khi mang thai, nhiều bà mẹ sinh con quá to hoặc suy dinh dưỡng. Hai trường hợp này đều nguy hiểm cho bé.

Tình trạng bà bầu thừa cân phải cấp cứu do nhiễm độc thai nghén đang ngày càng gia tăng, chiếm khoảng 10% số thai phụ tới khám tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Tiến sĩ Nguyễn Viết Tiến, giám đốc bệnh viện, cho biết tình trạng bà bầu tăng cân quá mức (15 - 25 kg) sinh con quá to (4 - 6 kg) hoặc suy dinh dưỡng (dưới 2,5 kg) hiện khá phổ biến. Nhiều người quan niệm ăn càng nhiều càng tốt cho thai nhi mà không biết đây chính là nguyên nhân của hàng loạt các nguy cơ như sinh non, tiểu đường, sinh mổ, thậm chí thai chết lưu… Con to chưa phải đã tốt Lần sinh đầu tiên, con của chị Nguyễn Thị Luyến (Quỳnh Mai, Hà Nội) chỉ nặng 2,6 kg nên nuôi rất vất vả. Rút kinh nghiệm, đến lần mang thai thứ hai, ai mách ăn gì tốt cho thai nhi, chị cũng cố gắng tìm mua về để tẩm bổ. Đến tháng thứ 6, chị Luyến tăng đến 12 kg, cả nhà ai cũng mừng vì tin chắc đứa trẻ này sẽ mập mạp, khỏe mạnh. Thế nhưng, sau cơn đau bụng phải nhập viện, các bác sĩ kết luận lượng đường huyết của chị Luyến quá cao và nhiều nguy cơ sinh non. Con chị ra đời nặng tới gần 5 kg, nhưng lại bị hạ đường huyết, phải điều trị. Tiến sĩ Trần Thị Hoàn, Trưởng khoa Nội tiết, chuyển hóa, di truyền, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết, trẻ sinh ra quá lớn thường có những triệu chứng như hạ đường huyết, tăng cường insulin, do mẹ bị tăng lượng đường trong thời kỳ thai nghén nên con to bất thường. Những trường hợp này sẽ phải mổ cắt tụy và khi lớn có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường. Chị Minh Thu (Cầu Giấy, Hà Nội) tự hào về “thành tích” tăng cân liên tục khi mang thai của mình. Cho đến ngày đi sinh, chị tăng 23 kg, nhưng con chỉ nặng 2,1 kg và phải nằm lồng kính vì sức khỏe quá yếu. Nguyên nhân của tình trạng mẹ mập nhưng con suy dinh dưỡng, theo thạc sĩ Phan Bích Nga, Phó giám đốc Trung tâm khám - Tư vấn dinh dưỡng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), là bà mẹ ăn nhiều nhưng chưa đủ các loại thực phẩm khiến thai nhi bị thiếu đa vi chất, chậm phát triển. Các nguyên nhân khác bao gồm thai nhi bị nhau quấn cổ, tử cung người mẹ nhỏ không đủ không gian cho thai nhi phát triển... Đặc biệt, không ít bà bầu bổ sung quá nhiều canxi, dẫn đến tăng nguy cơ bị sỏi thận, tắc sữa, nhau thai dễ bị canxi hóa quá sớm và không thực hiện tốt chức năng nuôi dưỡng thai. Thừa cân, thiếu cân đều nguy hiểm Thống kê cho thấy, phụ nữ Việt Nam mang thai nặng trung bình 59 kg, nguy cơ sẩy thai là 2,1%, nguy cơ chết lưu là 1,2%. Nhưng nếu thai phụ nặng khoảng 65,8 kg, các tỷ lệ trên sẽ lần lượt là 8,7% và 5,3%. Tiến sĩ Tiến cho biết, trong thời kỳ mang thai, người mẹ chỉ nên tăng khoảng 9 - 12 kg. Nếu tăng trên 15 kg, cần lưu ý và thường xuyên đi khám thai. Tăng cân quá nhanh kèm theo cao huyết áp, phù, protein niệu… là những yếu tố đe dọa tới sự phát triển của thai nhi, hoặc làm thai chết lưu. Những bà bầu không có bệnh lý nhưng đã tăng khoảng 10 kg từ tháng thứ 6 trở đi cũng phải thận trọng, bởi có thể gây cao huyết áp, tiểu đường và sinh non. Ông Tiến cảnh báo, mẹ béo phì sinh con quá to hoặc nhỏ đều nguy hiểm. Trẻ sinh quá nặng ngoài nguy cơ mắc các bệnh về rối loạn chuyển hóa còn dễ bị nhiễm trùng, hạ thân nhiệt và đường huyết, hôn mê, sức đề kháng kém... Trong trường hợp ngược lại, sẽ có nhiều nguy cơ suy thai cấp và ngạt, tỷ lệ tử vong tăng gấp 5 - 20 lần so với bình thường. Ở giai đoạn đầu, trẻ thường có rối loạn chuyển hóa như hạ đường huyết, hạ canxi huyết, nhất là trường hợp suy thai lúc sinh. Đặc biệt, những em bé này còn dễ gặp các rối loạn huyết học như đa hồng cầu, giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu và đôi khi rối loạn đông máu, có tiên lượng xấu về thần kinh.