Công trình nghiên cứu phát hiện ra các tế bào cấu tạo nên hệ thống định vị trong não bộ con người đã giúp 3 nhà khoa học giành được Giải Nobel về Sinh lý học/ Y học năm nay.

Thư ký Ủy ban Nobel về Y học Göran K. Hansson công bố giải thưởng Nobel Y học 2014

Giải thưởng Nobel Y học 2014 được công bố lúc 11h30 (giờ địa phương) tại Học viện Karolinska, Stockholm, Thụy Điển. Ba nhà khoa học đồng nhận giải thưởng bao gồm: ông John O’Keefe, Giáo sư Khoa học Thần kinh về Nhận thức tại Đại học London, quốc tịch Mỹ-Anh; hai vợ chồng ông bà Edvard I. Moser và May-Britt Moser, người Na-Uy.

Tổng giá trị giải thưởng Nobel giành cho 3 nhà khoa học này là 1,1 triệu USD, trong đó ông O’Keefe sẽ nhận một nửa. Qua điện thoại từ Trondheim, Na-Uy, bà May-Britt Moser vui mừng chia sẻ, “đây là giải thưởng giành cho toàn thể cộng đồng”.

Năm 1971, ông O’Keefe phát hiện ra một loại tế bào thần kinh trong khu vực hippocampus (cấu trúc nằm bên trong thùy thái dương) của não chuột luôn luôn hoạt động khi con chuột ở một nơi nào đó trong căn phòng thí nghiệm. Trong khi, những tế bào khác được kích hoạt khi con chuột ở những nơi khác. Ông gọi những tế bào này là “ tế bào vị trí”.

Cả hai vợ chồng nhà Moser bắt đầu nghiên cứu về các loại tế bào này từ năm 1983 và lập hẳn một phòng nghiên cứu tại thành phố Trondheim, Na Uy năm 1996. Năm 2005, hai vợ chồng Mosers phát hiện một loại tế bào thần kinh khác có thể sinh ra hệ thống điều phối, cho phép định vị và tìm đường chính xác.

Những khám phá khoa học mà ông John O´Keefe và hai vợ chồng May-Britt Moser - Edvard Moser phát hiện ra giúp giải quyết vấn đề mà các triết gia và nhà khoa học trên thế giới qua hàng thế kỷ nay chưa thể giải thích. Đó là, não bộ con người tạo bản đồ không gian xung quanh chúng ta như thế nào? và chúng ta có thể định hướng đường đi trong một môi trường phức tạp như thế nào?

Trang Trần (Theo Nobelprize, Bloomberg)