Hồ Ba Bể thuộc tỉnh Bắc Cạn, rộng khoảng 500 ha, chung quanh là rừng núi đá nguyên sinh, là thắng cảnh nổi tiếng ở nước ta, được công nhận là Danh lam thắng cảnh cấp quốc gia đặc biệt và là Khu Ramsar thứ ba của Việt Nam, Vườn di sản ASEAN, ngày càng thu hút đông du khách. Tuy nhiên, khách du lịch chưa yên tâm trải nghiệm hồ Ba Bể vì nguy cơ mất an toàn cao.

Phương tiện đưa đón khách tham quan hồ Ba Bể đều là những xuồng máy cũ, tiếng ồn lớn, mất an toàn.

Hiện nay có gần 100 xuồng máy đưa, đón du khách tham quan hồ Ba Bể, động Puông, thác Đầu Đẳng, ao Tiên, đảo Bà Góa... Xuồng được đóng bằng sắt, hầu hết đều đã cũ, mái che sơ sài, chạy bằng động cơ xăng. Ngồi trên xuồng, du khách muốn yên tĩnh để trải nghiệm cảnh núi non, hồ nước trong xanh, yên bình, thụ hưởng khí hậu trong lành, mát mẻ, chia sẻ về danh thắng hồ Ba Bể. Tuy nhiên, hiện nay, du khách tham quan hồ Ba Bể trong tiếng máy nổ rền vang, ai muốn nói với nhau điều gì thì phải ghé sát tai mới nghe được.

Theo quy định, mỗi xuồng chở khoảng mười người, tương ứng mười áo phao, mười phao cứu sinh. Trên thực tế, phần lớn trong số hàng trăm xuồng đưa, đón du khách không đáp ứng quy định này, chủ xuồng thường chỉ treo lủng lẳng mấy áo phao, vài phao cứu hộ bằng xốp trên mái gọi là cho có. Hồ lớn mênh mông, nước sâu trên, dưới 20 m, nếu không may có lốc xoáy trên mặt hồ hoặc các sự cố khác thì không biết điều gì sẽ xảy ra. Nhiều đoàn khách hồ hởi xuống xuồng rồi quay về với sự mệt mỏi vì bị tiếng máy nổ "hành" trên suốt hành trình hai, ba tiếng đồng hồ và thở phào nhẹ nhõm khi rời khỏi xuồng.

Các xuồng máy đưa, đón khách tham quan hồ Ba Bể đều là động cơ xăng, thi thoảng vẫn thấy những mảng, vệt xăng nổi trên mặt hồ, gây ô nhiễm. Vào mùa hè, ngày lễ, kỳ nghỉ dài ngày, hồ Ba Bể thường đón lượng khách lớn nên xảy ra tình trạng tranh giành khách giữa các xuồng. Để có nhiều chuyến trong ngày, nhiều xuồng đi nhanh nên nguy cơ mất an toàn càng cao. Việc đi lại trên bờ cũng đang làm cho du khách chưa yên tâm. Đường từ khu hành chính Vườn quốc gia Ba Bể xuống bến thuyền hẹp, một bên là vách núi, bên dưới vài chục mét là hồ nước, hai ô-tô chở khách tránh nhau rất khó. Bến thuyền chật hẹp, ô-tô khó quay đầu, rất dễ xảy ra va chạm. Địa phương khuyến khích người dân sở tại bán những sản vật của mình để tăng thu nhập, làm quà lưu niệm cho du khách, nhưng họ lại không có địa điểm bày bán vì bến xuồng quá chật hẹp.

Đi lại trong quá trình tham quan hồ Ba Bể không thật sự an toàn đã phần nào làm phai mờ những dấu ấn đẹp về một danh thắng nổi tiếng. Nhiều người không muốn trở lại, và không muốn giới thiệu cho người khác về thắng cảnh này, làm cho thế mạnh du lịch hồ Ba Bể chưa được phát huy.

Tổng công ty du lịch Sài Gòn đang chuẩn bị đầu tư khai thác du lịch hồ Ba Bể. Đây là cơ hội để tỉnh Bắc Cạn thu hút đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất nhà nghỉ, khách sạn, đổi mới mô hình quản lý hiện nay, đào tạo lại nguồn nhân lực phục vụ du lịch một cách chuyên nghiệp, nhằm khai thác tiềm năng du lịch trên địa bàn, trọng tâm là du lịch hồ Ba Bể.

"Là một trong những mũi nhọn phát triển kinh tế của tỉnh, thời gian tới, chúng tôi tổ chức lại du lịch hồ Ba Bể, trước hết là nâng cao chất lượng phục vụ. Sẽ thay thế xuồng máy bằng xuồng điện để không gây ô nhiễm tiếng ồn, mang lại sự hài lòng cho du khách".

LÝ THÁI HẢI

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Cạn

"Tua du lịch từ Buốc Lốm xuôi dòng sông Năng vào hồ Ba Bể nhiều đoạn bị bồi lấp, thuyền, xuồng chở khách du lịch thường bị mắc cạn vào mùa khô. Giao thông đường thủy trên địa bàn tỉnh chưa được đầu tư. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tìm kiếm nguồn vốn để đầu tư khơi thông những điểm bị bồi lấp trên tua du lịch Buốc Lốm - hồ Ba Bể; nạo vét, cải tạo, mở rộng bến thuyền".

LĂNG VĂN HÒA (Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Cạn)

"Dịch vụ du lịch nghèo nàn, đơn giản nên không giữ chân được du khách. Xuồng máy chưa sạch sẽ, không có người hướng dẫn, giới thiệu về hồ Ba Bể, đáng ngại là sự mất an toàn làm cho tôi chưa thật sự yên tâm".

PHẠM THU TRANG (Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội)

Bài và ảnh: THẾ BÌNH