Trung tâm y tế dự phòng (Sở Y tế Đắk Nông) vừa báo cáo tình trạng nguồn nước sinh hoạt tại xã Đức Xuyên, huyện Krông Nô (tỉnh Đắk Nông) có hàm lượng chất arsen vượt ngưỡng giới hạn cho phép theo quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt (QCVN 02:2009/BYT).

Bao dong nuoc sinh hoat co ham luong arsen vuot gioi han - Anh 1

Người dân xã Đức Xuyên nhiều năm nay dùng nước sinh hoạt nhiễm chất arsen.

Đây là địa phương đầu tiên của tỉnh Đắk Nông được phát hiện đã bị ô nhiễm chất arsenic. Tại Việt Nam, ô nhiễm arsenic trước đây đã được phát hiện ở những địa phương dọc lưu vực sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long. Còn tại Tây Nguyên, đã có phát hiện tại một số huyện ở tỉnh Lâm Đồng.

Trung tâm Y tế dự phòng Đắk Nông lấy mẫu nước tại công trình cấp nước sinh hoạt tại xã Đức Xuyên đã qua xử lý, và một số giếng đào, giếng khoan của người dân ở độ sâu từ 5 đến trên 50 mét. Kết quả cho thấy, chỉ tiêu arsen vượt từ 2 - 7 lần, cá biệt có mẫu vượt tới 20 lần.

Ngay sau khi có kết quả, ngành y tế Đắk Nông đã tổ chức một đợt khám sức khỏe miễn phí cho hơn 400 người dân xã Đức Xuyên. Đoàn đã lấy 350 mẫu nước tiểu của người dân gửi đi xét nghiệm. Kết quả 35 mẫu đầu tiên cho thấy có tới 32 mẫu có hàm lượng arsen vượt ngưỡng an toàn cho phép, trong đó cao nhất gần 8 lần. Về kết quả lâm sàng, đến nay chưa có biểu hiện rõ rệt của tình trạng bệnh lý do nhiễm arsen cấp và mãn tính gây nên.

Lãnh đạo UBND huyện Krông Nô hiện đang phối hợp với các ban ngành liên quan và chỉ đạo địa phương thông tin, tuyên truyền nâng cao ý thức người dân, đồng thời mong muốn các ngành chức năng tiếp tục hỗ trợ, đẩy nhanh tiến độ xử lý tình trạng nước chứa arsen, hạn chế thấp nhất các tác hại có thể gây ra từ việc sử dụng nguồn nước. Chính quyền xã đã khuyến cáo người dân hạn chế sử dụng nguồn nước trực tiếp từ công trình cấp nước tập trung trong khi chờ đợi các cơ quan chức năng xử lý, cũng như nước các giếng khoan, giếng đào tại mỗi hộ gia đình, và nên sử dụng nước mưa, nước đã qua hệ thống lọc…

Một số hộ dân tại xã Đức Xuyên, sau khi biết được thông tin nguồn nước bị nhiễm arsen đã chuyển sang dùng nước mưa hoặc mua nước bình (chủ yếu loại 20 lít/bình, có giá 15.000 - 20.000 đồng) để phục vụ ăn uống.

Ngừng sử dụng công trình cấp nước 16 tỷ đồng

Công trình cấp nước sinh hoạt tại xã Đức Xuyên vận hànnh chính thức từ tháng 1/2015 đến 20/6/2017, do ban quản lý dự án huyện Krông Nô là chủ đầu tư. Sau khi hoàn thành, công trình có công suất 1.000 m3/ngày đêm với tổng mức vốn đầu tư khoảng 16 tỷ đồng được giao cho UBND xã Đức Xuyên quản lý. Tính tới thời điểm lấy mẫu nước kiểm tra vào tháng 6/2017, công trình đã cung cấp nước sinh hoạt cho khoảng 400 hộ dân, tương đương 1.584 người sử dụng.

Được biết, nguồn nước lấy từ độ sâu 70 đến 80m. Kết quả kiểm tra công trình cho thấy chất arsen trong nước vượt ngưỡng cho phép, đơn vị quản lý đã không lập hồ sơ quản lý chất lượng nước, thậm chí không có kiểm tra chất lượng nước trước khi đưa công trình vào sử dụng từ năm 2015. Người trực tiếp vận hành hệ thống xử lý nước là ông Hồ Quốc Sử không được tập huấn hướng dẫn về cấp nước an toàn, thao tác vận hành theo sự hướng dẫn của đơn vị thi công công trình. Vệ sinh khu vực xử lý nước không sạch sẽ. Hệ thống xử lý trên mặt thành có nhiều bùn, bên trong bể lọc có lớp bùn dày, hệ thống châm Clo không hoạt động, các bình chứa Clo và phèn bị hoen gỉ.

Trung tâm y tế dự phòng tỉnh Đắk Nông đã kiến nghị tạm ngừng sử dụng nguồn nước của công trình cấp nước ở xã Đức Xuyên; Nâng cấp và khắc phục những hư hỏng của hệ thống xử lý nước sinh hoạt; Tổ chức giám sát và lấy mẫu nước đánh giá chất lượng nước về arsen ở các thôn lân cận xã Đức Xuyên và các xã lân cận như xã Đắk Nang, xã Quảng phú và vùng bị ngập lũ Buôn Choah; Tuyên truyền người dân hạn chế sử dụng nước sinh hoạt trực tiếp từ giếng của gia đình và của công trình cấp nước ở xã Đức Xuyên.

Vũ Long