Xem phim trực tuyến không còn là điều mới mẻ trong bối cảnh người dùng Internet ngày càng chủ động và nhạy bén với thông tin mà họ tiếp nhận. Thế nhưng, trong cuộc đua chỉ mới bắt đầu này, mọi trật tự vẫn chưa được thiết lập rõ ràng. Trang web nào cũng hy vọng mình sẽ ở vị trí số 1 về đầu phim, về chương trình cung cấp cũng như sẽ thu hút được số lượng người dùng cao nhất. Tất cả cũng chỉ là cơ sở cho mục tiêu thu quảng cáo, tăng lợi nhuận. Thị trường video trực tuyến đang là miếng đất béo bở mà nhiều “đại gia” của thế giới truyền thông đang tích cực tấn công.

YouTube - Vũ khí của Google Financial Times mới đây cho biết, YouTube đang trong quá trình thương thảo cuối cùng với các xưởng phim hàng đầu Hollywood để cuối năm nay chính thức ra mắt dịch vụ xem phim trực tuyến trả phí trên toàn cầu. Trước tiên, dịch vụ này sẽ được áp dụng tại Mỹ, sau đó sẽ được phổ biến sang nhiều nước khác, với tham vọng cạnh tranh trên thị trường phim trực tuyến còn nhiều khoảng trống mà Tập đoàn Apple cùng nhiều tập đoàn khác vẫn chưa khai thác hết. Dịch vụ phim trực tuyến này sẽ kết hợp dựa trên hai “nguồn vốn” có sẵn của Tập đoàn Google, đó chính là công cụ tìm kiếm cực mạnh mà phổ biến nhất hiện nay là google.com, địa chỉ quá quen thuộc với hàng tỷ người và vì thế YouTube hiện đang ở đầu bảng của phim trực tuyến. Việc thương thuyết giữa Google và các hãng phim lớn vẫn đang tiếp tục và hiện đang trong giai đoạn nước rút, cho thấy cuộc cạnh tranh gay gắt trong thị trường phim số cũng như các chương trình truyền hình. Trong khi đó, Apple cho biết cũng sẽ sớm tiết lộ những cải tiến độc đáo đối với những thiết bị truyền hình, cho phép nối mạng Internet đến trực tiếp những thiết bị công nghệ cao mà hãng này sản xuất phục vụ cho nhu cầu giải trí tại ngay trong phòng khách của bạn. Alexa, trang web uy tín chuyên thống kê về thông tin lưu lượng truy cập các trang web trên toàn cầu, ngày 23-8 vừa qua đã mang đến cho Google cùng lúc 2 tin vui. Thứ nhất là trang tìm kiếm google.com đã dẫn đầu danh sách những địa chỉ web được truy cập nhiều nhất. Tin vui thứ hai là trang web chia sẻ video quen thuộc YouTube đã đẩy Yahoo! ra khỏi vị trí thứ 3 trong xếp hạng về phim trực tuyến của năm ngoái. Thời điểm 4 năm trước, khi Google mua lại YouTube với giá 1,65 tỷ USD, một số người đã cho rằng đó là một bước đi điên rồ của Google. Trái với những dự đoán, “gã khổng lồ tìm kiếm” này đã cải thiện YouTube và đưa trang web này trở thành kẻ thống trị không có đối thủ trên thị trường dịch vụ chia sẻ video trực tuyến, với số lượng ngôn ngữ được sử dụng trên trang đã đạt đến 24 ngôn ngữ. Dự án của Google hiện là tâm điểm thu hút Hollywood trong bối cảnh các hãng phim đang tìm kiếm những cách thức hiệu quả hơn để thay thế thị trường DVD đang có chiều hướng tụt dốc. Người dùng sẽ trả 5USD cho mỗi lần tải về một phim mới và họ được xem cùng thời điểm phát hành DVD của bộ phim đó, nghĩa là cùng thời điểm phát hành trên kho phim iTunes của Apple hay trên trang thương mại trực tuyến Amazon.com. Dù không đi đầu trong thị trường phim trực tuyến nhưng YouTube của Google đang là lựa chọn hàng đầu của người dùng trực tuyến khi họ muốn tìm một đoạn phim, đoạn chương trình nào đó. Còn nhớ, trong chương trình Britain’s got talent năm ngoái, nếu không nhờ YouTube, có lẽ Susan Boyle với giọng hát thiên thần đã không thể trở thành hiện tượng của giới truyền thông nhanh đến vậy. Không chỉ phát đi các đoạn phim mà YouTube còn tạo điều kiện cho sự tương tác phát huy tối đa. Và với lượng người dùng sẵn có hiện nay trên Google, sự tương tác ấy tăng theo cấp số nhân. Đó là lợi thế quý giá mà YouTube tự tin mình có thể ấp ủ tham vọng thống lĩnh được thị trường chia sẻ video trực tuyến trong tương lai gần. Thắng lợi đắt giá của Google Năm 2010 đánh dấu thắng lợi đắt giá của Google trong các vụ kiện liên quan đến bản quyền. Tháng 6 vừa qua, Tòa án tối cao Liên bang Mỹ đã đưa ra phán quyết cuối cùng về vụ Viacom kiện Google. Theo đó, phần thắng thuộc về Google và tập đoàn này thoát được số tiền đền 1 tỷ USD mà Viacom yêu cầu. Vụ kiện thu hút sự chú ý của giới công nghệ và truyền thông không chỉ bởi nó là hình mẫu của sự xung đột giữa các “đại gia” mà còn có thể trở thành một án lệ ảnh hưởng rất nhiều đến những vụ kiện khác giữa truyền thông đại chúng truyền thống và truyền thông xã hội (trực tuyến) thời đại Internet. Tiếng nói của Google sau vụ kiện này cũng trở nên mạnh mẽ hơn trước kia. Nhu cầu xem phim trực tuyến được xem là hệ quả của tốc độ phát triển vũ bão của những thiết bị giải trí số. Joe Flint, phóng viên tờ Los Angeles Times cho rằng, việc các hãng phim bắt tay với các trang chia sẻ trực tuyến sẽ có hiệu quả trong thời gian đầu. Trong khi những trang web này người dùng cần nội dung thì Hollywood có nội dung và cần tiền. Về lâu dài, các hãng phim sẽ phải tiếc nuối nếu không xây dựng cơ sở kinh doanh để vừa là nhà sản xuất, vừa làm nhà phân phối. Tuy nhiên, dù nghĩ ra ý tưởng nhưng việc liên kết các hãng phim ngồi lại để tạo ra một không gian chia sẻ riêng không phải là điều đơn giản. Những trang web chia sẻ đã làm điều này tốt hơn những sự liên kết lẻ tẻ của các hãng phim. Tháng 3-2007, Viacom (chủ sở hữu kênh truyền hình âm nhạc nổi tiếng thế giới MTV) đệ đơn lên tòa án, khởi kiện YouTube và công ty sở hữu YouTube là Google với cáo buộc các công ty này đã “vi phạm bản quyền một cách có chủ đích”. Theo đơn kiện, Google và YouTube đã cho phép người dùng tự do tải lên mạng và chia sẻ với những người dùng khác những đoạn video thuộc bản quyền sở hữu của Viacom và yêu cầu Google phải đền bù thiệt hại cho họ một khoản tiền trị giá… 1 tỷ USD. Không lâu sau đó, vào tháng 5-2007, giải bóng đá ngoại hạng Anh cũng đã đệ đơn kiện YouTube với những cáo buộc tương tự đối với các đoạn video quay các trận đấu thuộc khuôn khổ giải bóng đá vô địch quốc gia hấp dẫn nhất hành tinh này. Google cũng vượt qua được sự kiện thưa của giải bóng đá ngoại hạng Anh nhờ vào kết quả đã xử trong vụ Viacom trước đó. Lời khẳng định của thẩm phán của tòa án tối cao liên bang, ông Louis Stanton khi ấy chính là cứu cánh mở đường để Google mạnh dạn tiến sâu vào thị trường chia sẻ trực tuyến. “YouTube là một dịch vụ web hoạt động theo cơ chế mở và cho phép người dùng tự do đăng tải những nội dung khác nhau. Đúng là trên YouTube có chứa những đoạn video vi phạm bản quyền của Viacom nhưng ban biên tập của YouTube không thể kiểm soát hết được việc này do lượng nội dung đưa lên là quá lớn. Thêm vào đó, khi nhận được thông báo của các bên giữ bản quyền, YouTube đã nhanh chóng xóa bỏ các nội dung đó. Như vậy là quá rõ ràng và YouTube được bảo vệ bởi đạo luật về thông tin số DMCA”. Nhu cầu của thời đại Thị trường phim trực tuyến không còn là khám phá đầu tiên của YouTube. Đây được xem là nhu cầu của thời đại nên đây chính là thời điểm mà các “đại gia” của giới truyền thông trực tuyến chạy nước rút để khẳng định những tính năng vượt trội của mình, nhằm thu hút người dùng. Ngoài YouTube, có thể kể đến những tên tuổi đang thống lĩnh thị trường phim trực tuyến có bản quyền hiện nay như Netflix, Hulu (www.hulu.com) của Walt Disney sở hữu cùng Tập đoàn News Corp và NBC Universial. Lợi nhuận 2 quý đầu năm 2010 của Hulu đạt được là 100 triệu USD, vượt trên mức thu của cả năm 2009. Số phim được tải về trên trang Hulu trong tháng 1 đã lên đến 903 triệu phim. Tuy nhiên, thị trường mà Hulu đang phục vụ chỉ đang giới hạn trên phạm vi nước Mỹ. Đối tượng sắp tới mà Hulu hướng đến là Anh và Nhật Bản. Hiện Hulu đang chuẩn bị áp dụng dịch vụ thuê bao Hulu Plus cho phép người dùng có thể truy cập trên 45 chương trình hoàn thiện với giá 9,99 USD/tháng. Trong khi đó, sự xuất hiện của đối thủ non trẻ epixHD vào cuối năm ngoái đã khiến thị trường phim trực tuyến sôi động hẳn lên. “Tân binh” này được đánh giá là ứng cử viên sáng giá khi mang đến cho người dùng những hình ảnh cực kỳ rõ nét và tốc độ tải nhanh đến “chóng mặt”. Không chỉ đáp ứng về chất lượng, epixHD đã tự tin tuyên bố rằng đang nắm đến 1/3 số phim chiếu rạp tại Hollywood. Hậu thuẫn cho anh chàng epixHD là 3 hãng phim lớn: Paramount, Lions Gate Entertainment và cuối cùng là MGM. Người dùng trực tuyến có thể xem trọn vẹn một bộ phim hoặc chương trình gốc mà không bị cắt gọt bất cứ đoạn nào thông qua trang web epixHD.com chỉ sau thao tác đơn giản mà bất cứ trang web nào cũng đòi hỏi, đó là đăng ký. Không chỉ giúp khán giả thưởng thức phim trực tuyến mà epixHD.com còn trang bị cho khách hàng nhiều tính năng hỗ trợ. Khi bạn thưởng thức bộ phim “Người sắt” của Hãng Paramount, bạn còn có thể xem các clip ngắn quảng cáo phim, các thông tin phía sau hậu trường về bộ phim này, tóm lược kịch bản, dàn diễn viên… Theo luật DMCA (Digital Millenium Copyright Act), các nhà cung cấp dịch vụ nội dung số trên Internet không phải chịu trách nhiệm đối với nội dung mà người dùng tạo nên với điều kiện nhà cung cấp dịch vụ không hề biết là có nội dung vi phạm trên trang web của họ và phải lập tức xóa bỏ những nội dung vi phạm này khi được bên có bản quyền thông báo. NHƯ QUỲNH