Thời gian gần đây, Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) đã tiếp nhận điều trị cho nhiều bạn trẻ có hành vi tự ngược đãi bản thân do gặp những vấn đề căng thẳng trong đời sống hoặc bất mãn với bản thân, mâu thuẫn giữa mong muốn và việc không được đáp ứng của cá nhân.

Tự ngược đãi bản thân là hình thức tự làm “đau” về thể chất hoặc tinh thần với mục đích loại trừ bản thân... Một ai đó dùng dao, mảnh sành tự rạch vào da thịt cho chảy máu, giật tóc, tát vào má hoặc tự đặt ra những hình phạt không phù hợp cho mình… để được thỏa mãn là một trong nhiều biểu hiện của hội chứng ngược đãi bản thân. Bệnh viện đã tiếp nhận và điều trị cho nhiều người có triệu chứng tự ngược đãi bản thân và chủ yếu là điều trị ngoại trú. Điển hình như một bệnh nhân nữ 21 tuổi, sinh viên đại học năm thứ hai, là con thứ hai trong gia đình, tính cách hiền lành, dễ xúc động, học khoa học xã hội. Bệnh nhân có học lực khá, luôn mong muốn được đi nước ngoài du học nhưng do điều kiện gia đình khó có thể thực hiện nên bệnh nhân ức chế, không biết chia sẻ cùng ai và đã có hành vi cắt tay bằng dao lam. Khi vào viện, trên cổ tay bệnh nhân có 16 vết cắt nông, rỉ máu. Bệnh nhân cho biết mỗi lần cắt tay đều không thấy đau, ngược lại còn thấy trong lòng nhẹ nhàng hơn. Sau đó, bệnh nhân đã được người thân quan tâm nhiều hơn và không tiếp tục thực hiện hành động cắt tay nữa. Tuy nhiên, thay vào đó, bệnh nhân xuất hiện những cơn rối loạn vận động phân ly. Bệnh nhân này được điều trị bằng liệu pháp tâm lý, uống thuốc chống trầm cảm và giảm lo âu. Sau 3 tuần, bệnh nhân đã đỡ gần như hoàn toàn và tiếp tục điều trị tâm lý ngoại trú.

Nguyên nhân của chứng bệnh tự ngược đãi bản thân là do người bệnh thường có stress mạnh hoặc không mạnh nhưng trường diễn. Hiện nay, trẻ vị thành niên là đối tượng hay mắc chứng bệnh tự ngược đãi bản thân nhất. Điều này ảnh hưởng không nhỏ tới sở thích, đam mê hoặc lối sống của trẻ vị thành niên cùng những suy nghĩ có phần lệch lạc, bi quan, bế tắc. Chính vì vậy, để phòng chứng bệnh này, mọi người khi bị căng thẳng cần chia sẻ với bạn bè và người thân để giải tỏa tâm lý. Các gia đình khi thấy con em mình có dấu hiệu mắc chứng bệnh tự ngược đãi bản thân cần tìm hiểu nguyên nhân và động cơ của người bệnh khi thực hiện những hành vi đó để có cách chữa trị hiệu quả...

Bác sĩ NGUYỄN DOÃN PHƯƠNG (Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai)