Có thể nói nhiều người viết cũng như nhiều bạn đọc đã dùng những từ đẹp đẽ nhất để mô tả Phạm Xuân Ẩn: Nhà tình báo huyền thoại, điệp viên hoàn hảo, nhà tình báo chiến lược, người Việt Nam trầm lặng, nhà tình báo lỗi lạc...

Tướng tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn. Nguồn: Internet

Quả thực đã có một Phạm Xuân Ẩn như thế: Làm tình báo cho “Việt cộng” dưới vỏ bọc nhà báo, từ khi được phân công đến khi hoàn thành nhiệm vụ trong chiến thắng vinh quang ngày 30.4.1975, suốt 23 năm trời không lộ dấu vết.

Những tài liệu thu thập được gửi ra chiến khu đều chuẩn xác, lấy được ở những cơ quan mật tối cao của đối phương, được phân tích dưới con mắt chiến lược, có giá trị giúp bộ chỉ huy của ta đủ tin cậy để có những quyết định chiến lược như Chiến thắng Ấp Bắc đòn chí tử đầu tiên vào chiến lược Chiến tranh đặc biệt của Mỹ; như cuộc tiến công bất ngờ xuân 1968 vào hàng loạt thành thị miền Nam; như cuộc tổng tiến công trong chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975 kết thúc chiến tranh chống Mỹ cứu nước.

Đến khi Phạm Xuân Ẩn được phong hàm Thiếu tướng của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam thì cả thế giới sững sờ. Tôi nhân có dịp đọc cuốn “Điệp viên hoàn hảo” của Larry Berman kể chuyện Phạm Xuân Ẩn, xem ảnh chụp giấy khai sinh, biết ông sinh ngày 12.9.1927, bèn thử làm bài toán Hà Lạc thì, thật là thú vị, khám phá ra cái mệnh giời của ông, mà chỉ có cái mệnh ấy mới sinh ra một nhà tình báo khét tiếng. Vốn ông sinh giờ Dậu ngày 17 tháng Tám năm Đinh Mão (lịch âm). Mệnh “giời cho” ông là Địa Lôi Phục, nguyên đường (nhà gốc) chủ mệnh chi phối suốt thời tiền vận là hào 5 quẻ Phục.

Địa là đất, Lôi là sấm. Tượng quẻ: Sấm ở trong đất, ta hình dung như “ông sấm” nấp trong lòng đất. Nguyên cái tượng quẻ này đã báo trước cái mệnh đời khác nào một sự bùng nổ ẩn giấu trong lòng sự vật. Phục là Phản, là Trở lại. Bản thân chữ Phục đã chứa chữ phản trong nghĩa, lại chứa chữ trở lại. Phản và trở lại chính là thân phận một nhân vật gián điệp, còn gọi là phản gián.

Lời quẻ nói rằng: Trở lại: hanh thông. Ra vào không gặp tai nạn, bạn bè sẽ lần lượt tới, không lầm lỗi nữa. Vận trời phản phục (tráo đi trở lại), cứ bảy ngày thì trở lại, hành động việc gì cũng có lợi. Lời quẻ này ứng nghiệm xiết bao với cuộc đời ông Ẩn. Lại đến cái tên người, giời đất xui khiến cha mẹ ông đặt tên con là Ẩn.

Lại xem lời tượng: Sấm ở trong Đất là quẻ Phục. Khí dương bắt đầu trở lại nên hanh thông. Ngày xưa các nguyên thủ tới ngày đông chí là ngày khí dương bắt đầu sinh, không đi kiểm tra, đóng các cửa ải không cho con buôn và hành khách qua lại, để nuôi cái im lặng cho khí dương sinh. Khác nào lời khuyên của trời đất đối với một nhân vật đang nằm trong lòng đối phương, hãy giữ gìn bí mật theo cái tiêu chí “nuôi cái im lặng cho khí dương sinh”.

Lại xem lời hào 5 quẻ Phục: Có đức dày trở lại điều thiện, không có gì hối hận. Ý nói đây là một con người nhu thuận, đắc trung lại ở vị tôn quý, như một người có đức dày trở lại với điều thiện, biết tự sửa mình, làm người tử tế, có trước có sau, nên không hối hận.

Mọi hành động của nhà tình báo không có gì ra khỏi những gì Kinh Dịch đã chỉ bảo, nói cách khác đã dự báo. Ví dụ như vào năm 1963, khi chiến thuật “ấp chiến lược”, hay “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ đang được đẩy mạnh, tại Ấp Bắc một thôn xóm ở "đồng bằng sông Mê- kông (theo lời thuật lại của một nhà báo Pháp), quân đội Diệm với máy bay trực thăng và xe thiết giáp đã mở chiến dịch tấn công 3 đại đội “Việt Cộng” và đã thất bại thảm hại vì rơi vào một cái bẫy đã giương sẵn. Rồi sau lại chính Phạm Xuân Ẩn, đang làm cho hãng tin Reuters, cưỡi máy bay trực thăng đi quan sát trận địa để biết kết quả cụ thể.

Khi có nhà báo vào năm 2002, hỏi tại sao ông lại được thưởng huân chương “vì những đóng góp cho chiến thắng Ấp Bắc”, ông trả lời không biết. Nhà báo đó viết rằng: “Đáng nhẽ ông Ẩn phải nói thêm: “Tôi là một nhân viên tình báo chiến lược, tôi phân tích các học thuyết quân sự của đối phương, tôi cung cấp các tài liệu về chiến lược, chiến thuật, các kịch bản và thông tin về chiến tranh đặc biệt. Tôi gửi cho cấp trên những cái họ cần nhất.”. Nhưng ông không bao giờ nói thế. Đến nay thì chúng ta biết thêm rằng mọi bí ẩn của Phạm Xuân Ẩn nằm trong lòng quẻ Địa Lôi Phục, hào Năm!