...“Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) xét thấy đây là trường hợp đặc biệt còn sót lại chưa được giải quyết, kính đề nghị UBND tỉnh, Sở Lao động Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) xem xét hồ sơ, cấp giấy chứng nhận bị thương và đề nghị cấp có thẩm quyền giải quyết chế độ như thương binh đối với bà Nguyễn Thị Hồng theo quy định” - Đó là nội dung trong 2 Công văn của Sở NN&PTNT tỉnh Hà Tĩnh gửi UBND tỉnh và Sở LĐ-TB&XH tỉnh này, sau khi Sở NN&PTNT đã hoàn chỉnh hồ sơ của bà Hồng. Thế nhưng, sự quan liêu của một vài cán bộ mà đến nay, bà Hồng vẫn chưa được giải quyết chế độ.

Bài 1: Chạy theo Thông tư

Bài 2: Quan liêu, vô cảm

Cũng như lần trước, sau khi nhận công văn của Sở NN&PTNT tỉnh đề nghị, ngày 23-6-2015, UBND tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục ban hành Công văn số 3010 giao Sở LĐ-TB&XH kiểm tra, căn cứ các quy định của pháp luật hiện hành tham mưu, báo cáo UBND tỉnh và trả lời Sở NN&PTNT. Tuy nhiên cho đến nay, Sở NN&PTNT vẫn không hề nhận được văn bản nào của Sở LĐ-TB&XH tỉnh trả lời về việc này.

Trao đổi với chúng tôi, bà Ngô Thị Kim Oanh, Phó Trưởng phòng Tổ chức-Cán bộ, Sở NN&PTNT cho biết: “Chúng tôi đã xem xét hồ sơ của bà Hồng rất kỹ, đồng thời cũng đã nhiều lần gặp, đối thoại với bà Hồng và các nhân chứng. Xác định đây là trường hợp đặc biệt còn sót lại chưa được giải quyết chế độ chính sách, nên chúng tôi đã làm các thủ tục cần thiết đề nghị cơ quan có thẩm quyền làm chế độ cho bà Hồng. Mỗi lần gặp bà Hồng, nhìn các vết thương và biết tình trạng sức khỏe của bà, chúng tôi rất đau lòng, nhưng chỉ biết động viên bà vượt qua nỗi đau, cố gắng chờ đợi. Về phần mình, chúng tôi cố gắng làm hết trách nhiệm để bà sớm được hưởng chế độ. Tuy nhiên, cho đến nay, không hiểu vì sao Sở LĐ-TB&XH vẫn không trả lời chúng tôi, hoặc có ý kiến tham mưu cho UBND tỉnh để giải quyết chế độ chính sách cho bà Hồng?”.

Bi thuong, khong co manh kim khi trong nguoi khong giai quyet!? - Anh 1

Giấy xác nhận người có công được Hội Cựu chiến binh và Hội Người cao tuổi xã Cẩm Bình lập để làm căn cứ thực hiện chế độ chính sách cho bà Hồng. Ảnh: XH

Để có câu trả lời, chúng tôi đã có buổi làm việc với lãnh đạo Sở LĐ-TB&XH Hà Tĩnh. Trả lời câu hỏi của chúng tôi, ông Võ Xuân Linh, Phó Giám đốc Sở xác nhận, Sở đã nhận được hồ sơ về trường hợp của bà Nguyễn Thị Hồng, ở xã Cẩm Bình, huyện Cẩm Xuyên. Cũng theo ông Linh, trường hợp của bà Hồng, ông đã ký công văn gửi Cục Người có công - Bộ LĐ-TB&XH để xin ý kiến, vào khoảng giữa tháng 4-2017, đến nay chưa có trả lời. Khi chúng tôi (PV) yêu cầu được nắm rõ hơn các loại văn bản Sở ban hành liên quan đến trường hợp bà Hồng, ông Linh đã giao cho Phòng Người có công làm việc với chúng tôi.

Chúng tôi tới gặp ông Phạm Văn Công, Phó Trưởng phòng Người có công trình bày về sự việc của bà Hồng và đưa cho ông Công xem đầy đủ các loại văn bản, kể cả một số văn bản gốc của các cấp về việc giải quyết chế độ chính sách cho bà Hồng. Sau khi ông Công xem xong số giấy tờ chúng tôi đưa, tôi đặt câu hỏi: “Vì sao đến nay, bà Hồng không được giải quyết chế độ, nguyên nhân từ đâu? Sở đã thực hiện công văn chỉ đạo của UBND tỉnh về việc tham mưu cho UBND tỉnh giải quyết chế độ cho bà Hồng chưa?” Vị đại diện lãnh đạo Phòng Nguời có công đã vô tư trả lời: “Đây chỉ có 2 văn bản này thôi, còn trường hợp bà Hồng mà anh Linh nói là trường hợp ở Hương Sơn”.

Nói rồi vị cán bộ này in trong máy tính ra đưa cho chúng tôi 2 văn bản. Văn bản thứ nhất có số 45, đề ngày 20-4-2015, trả lời đơn của bà Hồng, có đoạn là: “... Sau khi nghiên cứu nội dung đơn, đối chiếu danh sách, hồ sơ lưu tại Sở LĐ-TB&XH, không có hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ như thương binh cho bà Hồng; ...trường hợp bà Hồng còn giữ giấy tờ liên quan thì đến UBND xã Cẩm Bình, Sở NN&PTNT để được hướng dẫn”. Công văn thứ 2, số 160, ngày 30-10-2015 trả lời bà Hồng của Sở này lại cho rằng, căn cứ vào Điểm d, Mục 2, Điều 6, Thông tư 28 thì bà Hồng chưa đủ điều kiện xem xét giải quyết theo quy định, vì bà Hồng bị thương nhưng không còn di vật kim khí trong cơ thể!

Khi chúng tôi hỏi, trường hợp của bà Hồng có áp dụng được theo Điểm a, b, Mục 2, Điều 6, Thông tư 28 (theo các điểm này thì bà Hồng được cấp giấy chứng nhận bị thương - PV) và có cần phải “máy móc” đòi hỏi dứt khoát ai bị thương cũng còn mảnh kim khí nằm lại trong cơ thể...? Thật ngạc nhiên, vị cán bộ này trả lời rằng: “Đó là quy định, chúng tôi chỉ hướng dẫn thế, trách nhiệm cấp giấy chứng nhận bị thương do UBND tỉnh. Nếu được ủy quyền thì Sở NN&PTNT cấp. Chúng tôi chỉ có ý kiến được hay không được, khi hồ sơ hoàn thiện chuyển đến Sở. Còn việc giải quyết chế độ của bà Hồng trách nhiệm thuộc Sở NN&PTNT tỉnh”. Ô hay! Hồ sơ về trường hợp của bà Hồng đã được Sở NN&PTNT gửi tới Sở LĐ-TB&XH của ông rồi kia mà! Vậy nó đã đi đâu và vì sao là Phó Trưởng phòng trực tiếp giải quyết vấn đề này, ông lại không biết?

Xin được nói lại cho rõ ràng: Hồ sơ của bà Hồng đã đầy đủ, đúng theo quy định tại 2 Thông tư và đã được cơ quan chuyên môn thẩm định, làm văn bản trình UBND tỉnh đề xuất giải quyết và gửi đến Sở LĐ-TB&XH. Sau đó đã có 2 lần UBND tỉnh ban hành văn bản giao nhiệm vụ cho Sở LĐ-TB&XH làm tham mưu cho UBND tỉnh giải quyết trường hợp này và trả lời Sở NN&PTNT. Sở LĐ-TB&XH đã làm gì? Phải chăng lề lối làm việc kiểu quan liêu và thái độ “trên bảo, dưới không nghe”, đã đưa đến kết cuộc như hiện nay?

Điểm a, b, Mục 2, Điều 6, Thông tư 28: Căn cứ chứng minh bị thương trong chiến đấu, trực tiếp phục vụ chiến đấu để làm căn cứ cấp giấy chứng nhận bị thương: “a) Giấy tờ có ghi sức ép hoặc chấn thương; danh sách quân nhân bị thương (hoặc người bị thương) của cơ quan, đơn vị quản lý đối tượng khi bị thương có ghi tên cá nhân bị thương”; “b) Giấy tờ, tài liệu của cơ quan, đơn vị lập từ ngày 31-12-1994 trở về trước có ghi nhận cá nhân bị thương khi tham gia chiến đấu, trực tiếp phục vụ chiến đấu. Trường hợp giấy tờ, tài liệu không ghi các vết thương cụ thể thì căn cứ vào kết quả kiểm tra vết thương thực thể của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền”.

Kể lại những lần làm việc với cán bộ Sở LĐ-TB&XH, bà Hồng nói: “Bà bị thương là thật, nếu không được đồng đội cứu kịp thời thì bà đã chết lúc đó rồi, làm gì mà để đến bây giờ còn phải đi xin chế độ ở cái tuổi này nữa. Thủ trưởng bà còn sống, đồng đội đưa bà đi cấp cứu lúc bị thương còn sống và còn ở trên địa phương này hết. Các cơ quan chức năng đơn vị cũ của bà còn lưu giữ các loại giấy tờ gốc được lập tại hiện trường. Họ đã xác nhận đầy đủ, đúng yêu cầu và cung cấp giấy tờ gốc để bà đưa vào hồ sơ, vậy mà sao cán bộ Sở LĐ-TB&XH lại bảo không được. Đã thế, còn dứt khoát đòi bà phải có mảnh kim khí trong cơ thể mới đủ điều kiện giải quyết chế độ thương binh...”?

Đưa bàn tay với những vết thương lên lau vội giọt nước mắt chảy trên đôi gò má nhăn nheo, bà Hồng nói: “Mảnh bom, đạn nó xuyên qua người, bay mất; đất đá, sức ép bom... làm rách thịt, gãy xương... thì làm gì có kim khí trong người nữa để mà làm bằng chứng xác nhận thương binh? Sao lại có những đòi hỏi vô lý thế”.

Nói rồi bà Hồng kể cho chúng tôi nghe hoàn cảnh éo le của bà: Sau ngày bị thương được cứu sống, sức khỏe yếu, đơn vị cho bà nghỉ mất sức, được hưởng chế độ mấy năm rồi cũng cắt. Chồng đi bộ đội về chuyển sang làm công nhân lâm trường và về nghỉ theo chế độ mất sức lao động, rồi bị bệnh tâm thần. Gia đình đưa ông ra bệnh viện rồi ông bị mất tích đã hơn 30 năm nay. Một mình bà vừa lăn lộn nuôi 4 đứa con khôn lớn, vừa đi tìm chồng, vừa thờ cúng em ruột chồng là liệt sĩ.

Nay tuổi đã cao, vết thương cũ lại thường xuyên tái phát, ốm đau liên miên. Mong được Nhà nước giải quyết chế độ để bà có đồng phụ cấp an ủi tuổi già và khi chết có được dòng chữ trong lời điếu “bà Hồng là thương binh”. Vậy mà đến nay đã 74 tuổi rồi, chế độ vẫn chưa được giải quyết.

Xuân Hoàng