Một báo cáo tổng hợp ý kiến các nhà khoa học và chính quyền tỉnh Bình Thuận mới đây cho thấy hiện quy hoạch khai thác titan tại tỉnh Bình Thuận đang chồng lấn với 33 dự án phát triển kinh tế - xã hội khác đã được chấp thuận trên địa bàn tỉnh với tổng diện tích chồng lấn khoảng 4.576 héc ta.

Binh Thuan: Quy hoach titan chong lan 33 du an kinh te khac - Anh 1

Một hồ chứa bùn khai thác titan tại Bình Thuận từng bị vỡ vào năm 2013 - Ảnh: Văn Nam

Theo một báo cáo tổng hợp từ Tỉnh ủy Bình Thuận, trước đó vào năm 2013, Quy hoạch khai thác titan được Chính phủ phê duyệt cũng đã đề cập đến tình trạng chồng lấn giữa quy hoạch khai thác titan với các dự án kinh tế - xã hội khác nhưng cho đến nay việc chồng lấn này vẫn chưa được giải quyết, hệ lụy là các dự án kinh tế - xã hội dù đã được chấp thuận đầu tư nhưng vẫn không thể triển khai được vì "vướng" titan.

Bên cạnh tình trạng chồng lấn nói trên, một số bất cập khác cũng được nêu ra tại báo cáo nói trên.

Chẳng hạn, các nhà khoa học cho rằng nói "tổng trữ lượng và tài nguyên dự báo" tại Bình Thuận lên đến gần 600 triệu tấn titan là chưa rõ ràng, dễ gây hiểu nhầm về sự "giàu có" khoáng sản titan tại Bình Thuận. Thực chất đây là chỉ là con số phỏng đoán, chưa có cơ sở khoa học chính xác nên có thể gây ra rủi ro về đầu tư, khai thác, chế biến titan cũng như việc cải tạo, bảo vệ môi trường.

Bên cạnh đó, hiểm họa về môi trường còn bộc lộ rõ tại Bình Thuận khi vài năm gần đây xuất hiện sự mất an toàn trong khai thác titan. Gần nhất là vụ vỡ hồ chứa bùn tại một dự án titan vào cuối năm 2013 tại khu vực giáp ranh huyện Hàm Thuận Nam và thành phố Phan Thiết. Theo thống kê của địa phương này thì đây là lần vỡ hồ chứa bùn titan lần thứ tư.

Theo các nhà khoa học, khai thác titan thường đi kèm với khai thác, sử dụng nguồn nước lớn và nếu khai thác vùng ven biển sẽ cản trở cho sự phát triển các ngành kinh tế khác, chưa kể khai thác titan cũng chiếm diện tích đất lớn, làm thay đổi địa hình cồn cát, phá hủy hệ sinh thái ven biển.

Trên cơ sở những quan ngại nói trên, các nhà khoa học khuyến nghị cần phải nghiên cứu thêm về quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác quặng titan tại Bình Thuận theo hướng cắt giảm, đóng cửa mỏ các khu vực nhỏ lẻ, chỉ thực hiện ở khu vực tập trung quy mô lớn.

Trong khi chờ đợi rà soát điều chỉnh quy hoạch titan tại Bình Thuận, các nhà khoa học đề nghị tiếp tục chấp thuận đầu tư đối với 33 dự án kinh tế - xã hội bị chồng lấn với quy hoạch khai thác titan, đặc biệt là các dự án năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, dự án du lịch nằm trong vùng dự trữ khoáng sản quốc gia.

Như TBKTSG Online từng đưa tin, tình trạng chồng lấn giữa quy hoạch khai thác titan với các dự án du lịch, điện gió... tại Bình Thuận đã có từ nhiều năm trước bởi Bình Thuận ngoài tiềm năng khoáng sản còn có bờ biển đẹp, phù hợp phát triển resort và địa hình bằng phẳng ven biển thuận lợi để xây dựng các dự án điện gió.

Xem thêm:

Văn Nam