Thông báo từ chức ngày 7.9 của ông Luis Videgaray, Bộ trưởng Tài chính Mexico, được cho là có liên quan đến chuyến thăm tuy ngắn ngủi nhưng lại gây ra nhiều tranh cãi của ứng cử viên Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bộ trưởng Tài chính Luis Videgaray, một trong những cố vấn và đồng minh thân cận của Tổng thống Mexico Enrique Pena Nieto, hôm 7.9 (giờ địa phương) đã chính thức từ chức. Hành động này được cho là có liên quan đến quyết định gây nhiều tranh cãi của chính phủ Mexico mời ứng cử viên Tổng thống Mỹ Donald Trump đến thăm Mexico ngày 31.8, theo báo Washignton Post.

Mặc dù Tổng thống Pena Nieto là người lên tiếng nhận trách nhiệm mời ông Trump, nhưng một cựu quan chức chính phủ Mexico cho rằng chính Bộ trưởng Videgaray là người đã đóng vai trò chính trong quyết định này.

Báo chí Mexico cũng đăng nhiều bài cho rằng ông Videgaray là người đứng sau lời mời đó, đồng thời chỉ trích Tổng thống Pena Nieto đã không đủ can đảm để lên tiếng phản đối những lời bình luận của ứng cử viên Tổng thống Mỹ về Mexico trong suốt chiến dịch tranh cử của mình.

Chuyên gia phân tích chính trị Raymundon Rica Palacio cho rằng Videgaray là “người kiến tạo” chuyến thăm Mexico của ông Trump vì ông Videgaray là người “thân tín nhất” của Tổng thống Pena Nieto.

Ngay cả Donald Trump cũng lên tiếng công nhận vai trò của ông Videgaray trong chuyến thăm Mexico. Ông Trump phát biểu trên truyền hình Mỹ hôm 7.9: “Những người sắp xếp chuyến đi Mexico đã bị buộc thôi chức. Điều này cho thấy chúng tôi tài đến mức nào”.

Ông Videgaray từng là người quản lý chiến dịch tranh cử vào năm 2012 của Tổng thống Pena Nieto. Ông cũng được xem là người đã đưa ra nhiều sáng kiến trong các chính sách quản lý hành chính trong bộ máy nhà nước Mexico.

Bo truong Tai chinh Mexico tu chuc vi lo xui tong thong moi Donald Trump - Anh 1

Người dân gốc Mễ phản đối chuyến thăm Mexico của ông Trump trước lãnh sự quán Mexico tại Los Angeles ngày 31.8.2016 - Ảnh: Reuters.

Tổng thống Pena Nieto trong lúc tuyên bố chấp thuận yêu cầu từ chức của ông Videgaray đã cảm ơn ông vì đã có công thực hiện nhiều cải cách trong lĩnh vực tài chính. Hiện chính phủ Mexico vẫn chưa cho biết ông Videgaray sẽ đảm nhiệm chức vụ mới nào.

Cựu Bộ trưởng Tài chính Jose Antonio Meade, hiện đang giữ chức Ngoại trưởng, sẽ thay thế ông Videgaray. Bộ trưởng Tài chính mới đã lên tiếng bênh vực cho quyết định mời ông Trump sang Mexico của Tổng thống Pena Nieto. Theo ông, cuộc gặp gỡ sẽ giúp xây dựng mối quan hệ Mỹ - Mexico trong tương lai nếu như ông Trump đắc cử tổng thống.

Ông Meade cho rằng việc mời ông Trump sang Mexico góp phần giảm bớt nguy cơ xảy ra đối đầu giữa 2 chính phủ cũng như giúp giảm bớt sự quá khích trong một số chính sách của ông Trump, đặc biệt là trong việc ứng cử viên Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ thay đổi Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA).

Mặt khác, Tổng thống Pena Nieto bị truyền thông trong nước chế nhạo vì đã không dám tranh luận gay gắt hơn với ông Trump về những lời nói trước đây của ông Trump cho rằng người Mexico nhập cư vào Mỹ là "đám tội phạm, buôn ma túy và bọn hiếp dâm”. Đề xuất ngông cuồng của ông Trump về việc xây một bức tường giữa biên giới 2 nước và sẽ ép chính phủ Mexico phải trả chi phí xây dựng cũng bị chỉ trích gay gắt tại Mexico.

Biện hộ cho quyết định mời ông Trump, Tổng thống Pena Nieto cho rằng đối mặt với những hiểm họa do ông Trump có thể sẽ gây ra cho Mexico, điều cần làm đó là thảo luận. Ông nói: “Điều cần thiết đó là phải làm cho ông Trump cảm thấy và hiểu được tại sao Mexico sẽ không chấp nhận những đề xuất của ông ấy”.

Tổng thống Mexico cho biết ông hiểu được rằng người dân đang “vô cùng phẫn nộ” với chuyến thăm của ông Donald Trump. Mặt khác, ông nhấn mạnh đã trực tiếp nói với ông Trump rằng Mexico sẽ không bao giờ trả chi phí cho bức tường biên giới.

Ngoài Donald Trump, Tổng thống Pena Nieto cũng đã ngỏ lời mời sang thăm Mexico đến ứng cử viên tổng thống đảng Dân chủ Hillary Clinton. Lời mời vừa qua đã bị bà Hillary từ chối. Bà cho rằng sẽ không đến Mexico trước khi diễn ra bầu cử tổng thống. Bà nhận xét chuyến đi chớp nhoáng đến Mexico của ông Trump là “sự cố quốc tế đáng xấu hổ”.

Huỳnh Hy (theo The Wasington Post)