Trả lời báo chí tại buổi họp báo về việc thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ tại trạm Cai Lậy (Tiền Giang), Dự án đầu tư xây dựng công trình quốc lộ 1 đoạn tránh thị xa Cai Lậy diễn ra chiều nay (17/8), Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông khẳng định, Bộ không lường trước được tình huống phát sinh tại trạm Cai Lậy và các sai phạm ở đây sai đến đâu xử lý đến đó, thậm chí cần thiết có thể xử lý hình sự.

BOT Cai Lay: Sai hinh su se xu ly hinh su - Anh 1

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Căn cứ vào đâu để đặt trạm?

Đáp lại câu hỏi của phóng viên về cơ sở nào mà Bộ Giao thông vận tải và chủ đầu tư đặt trạm thu phí tại vị trí hầu hết tài xế đều phản đối, ông Nguyễn Ngọc Đông cho hay: Việc đặt trạm thu phí có cả một quá trình diễn ra từ lâu. Trước đây có các dự án vốn ngân sách Nhà nước, sau đó có các dự án đầu tư theo hình thức BOT. Có trạm đặt trong phạm vi dự án nhưng cũng có những trạm không nằm trong phạm vi dự án.

Với cụ thể trạm Cai Lậy, trạm được đặt trên phạm vi dự án. Quá trình đặt trạm từ khi lập, phê duyệt dự án có lấy ý kiến của các cơ quan liên quan như ý kiến của Bộ Tài chính, của Hội đồng nhân dân địa phương… Trạm được đặt căn cứ trên phương án tài chính để hoàn vốn. Mục tiêu tối cao làm BOT là hài hoà lợi ích. Nhà nước không bỏ tiền đầu tư vì ngân sách hạn chế. Nhà đầu tư thì phải có lợi nhuận và đơn vị cấp vốn cũng phải thấy tính khả thi mới cấp vốn.

Về giá cước phí tại trạm Cai Lậy, theo ông Đông, trạm thu phí theo lượt thì căn cứ vào phương án tài chính, khả năng của tổ chức tín dụng nhằm đảm bảo hài hoà lợi ích các bên.

Các vấn đề phát sinh tại trạm Cai Lậy thời gian qua như hầu hết lái xe, người dân phản đối việc đặt trạm, trả tiền lẻ khi qua trạm gây ùn tắc giao thông, ông Đông thừa nhận, Bộ Giao thông vận tải không lường trước được tình huống xảy ra. Tuy nhiên để giải quyết mọi vấn đề phát sinh, cần phải căn cứ vào quy định hợp đồng để xử lý.

“Đầu tiên là chủ đầu tư chịu trách nhiệm; tiếp đó là Tổng cục Đường bộ Việt Nam sẽ quản lý trong quá trình khai thác, cuối cùng là trách nhiệm của địa phương. Bộ Giao thông vận tải đang tiếp tục xử lý, không thể quyết định theo thủ tục hành chính được vì triển khai dự án là Bộ Giao thông vận tải ký hợp đồng với chủ đầu tư. Các bên phải có sự trao đổi để giải quyết, đồng thời phải có sự xem xét của phía ngân hàng. Quan điểm của Bộ Giao thông vận tải là sai đến đâu xử lý đến đó. Nếu sai đến mức hình sự sẽ xử lý hình sự. Hiện nay, chưa phát hiện sai phạm dấu hiệu hình sự tại đây”, ông Đông nhấn mạnh.

Chỉ đầu tư BOT các tuyến mới

Liên quan tới việc lựa chọn nhà đầu tư tại Dự án, tại sao Bộ Giao thông vận tải lại chỉ định thầu, ông Nguyễn Viết Huy, Trưởng Ban PPP, Bộ Giao thông vận tải cho biết: Theo quy định pháp luật, các hình thức lựa chọn nhà đầu tư như đấu thầu, hoặc căn cứ vào tính cấp bách thì chỉ định thầu. Cụ thể ở đây, tại Dự án này, căn cứ đảm bảo giảm ùn tắc, an toàn giao thông trên quốc lộ nên Bộ Giao thông vận tải đã báo cáo Chính phủ và Chính phủ đồng ý quyết định chỉ định thầu.

Đề cập về tính minh bạch của các dự án BOT nói chung, theo ông Đông, trong các hợp đồng BOT hiện nay không hề quy định là mật, tuy nhiên việc công khai như thế nào cũng là vấn đề cần xem xét, ví dụ như có đưa hoàn toàn nội dung hợp đồng lên mạng không? Thực tế, người sử dụng thì chỉ quan tâm mức giá dịch vụ. Trong đầu tư BOT có rất nhiều các hợp đồng, số lượng lớn… Hiện nay, chưa có quy định rõ ràng về vấn đề này và thời gian tới trong luật cần rõ ràng hơn.

Liên quan tới thắc mắc, thời gian vừa qua nhiều dự án BOT chỉ là cải tạo, nâng cấp đường cũ mà không đầu tư xây dựng mới cũng tiến hành đặt trạm thu phí gây bức xúc cho người dân, ông Đông cho biết: Thời gian tới, chủ trương đặt ra là chỉ triển khai theo hình thức BOT các tuyến đường mới hoàn toàn.

Đáp lại câu hỏi, trước nhiều bất cập xảy ra tại các trạm BOT nói chung, khi mức phí cũng như thời gian thu phí bị điều chỉnh giảm xuống, nếu các nhà đầu tư khởi kiện vì không đảm bảo quyền lợi, mọi việc sẽ giải quyết ra sao, theo ông Đông, trường hợp khởi kiện thì phải ra tòa. Tuy nhiên, Bộ Giao thông vận tải mong muốn các nhà đầu tư, tổ chức tín dụng sẽ cùng Bộ Giao thông vận tải chia sẻ, giải quyết vấn đề cho thỏa đáng.

Thanh Nguyễn