Mùa thu hoạch cà phê ở Tây nguyên đang rộ, hàng chục ngàn lao động đang đổ về đây hái thuê cà phê với thu nhập trên dưới 100 ngàn đồng/ngày.

Nhưng mùa thu hoạch cà phê cũng đồng nghĩa với mùa… ăn cướp! Nhiều vườn cà phê bị trộm thăm viếng, vừa mất quả lại hư hại vườn cây. Hàng ngàn nông dân mỗi tối đều đốt đèn, thăm vườn cà phê nhưng vẫn không ngăn nổi bọn trộm ra tay. Không ít vườn cà phê dù tỷ lệ chín chưa đến 50% nhưng nông dân vẫn phải bấm bụng tuốt hết về nhà dù biết nếu hái chín sẽ tăng thêm vài trăm ngàn đồng/tấn.

Giải pháp “xanh nhà hơn già đồng” được hàng chục ngàn hộ nông dân “chuộng” hơn cả. Điều đáng buồn là thực trạng ồ ạt thu hái cà phê non suốt nhiều năm qua vẫn đeo đẳng dù chính quyền các nơi luôn kêu gọi thu hái cà phê chín. Một số doanh nghiệp thuộc địa bàn Tây nguyên cũng trang bị dây chuyền chế biến cà phê ướt để mua cà phê chín đỏ với giá cao về chế biến, hay tăng cường lực lượng chức năng để giảm thiểu nạn trộm cà phê ở vườn. Theo phân tích của những nhà chuyên môn, việc thu hái cà phê xanh sẽ làm giảm từ 10 - 25% sản lượng tùy tỷ lệ xanh - chín, ảnh hưởng đến chất lượng. Đó là lý do Việt Nam là một trong những cường quốc về xuất khẩu cà phê nhưng cũng là nơi phải ôm lại không ít cà phê bị loại thải vì không đạt chất lượng. Trong đó, cà phê hái non dẫn đến chất lượng kém là một trong nhiều nguyên nhân.

Việc chất lượng cà phê sụt giảm, nhiều năm qua vẫn bị các cơ quan chức năng “dí” cho nông dân. Nông dân cũng thừa biết, hái cà phê non sẽ thiệt hại lớn nhưng ai bảo vệ “nồi cơm” nhà họ khi trộm cắp rình rập các vườn cà phê. Giữa 2 cái thiệt, tất nhiên họ chọn cái ít hơn, đó là cà phê hái non.

Nông dân bị thiệt đồng nghĩa với việc cà phê Việt Nam bị thua thiệt trên thị trường thế giới. Biện pháp bảo vệ cà phê, bảo vệ công sức lao động người nông dân cũng như bảo vệ chính uy tín, chất lượng cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế là điều mà các cấp, ngành, những cơ quan có trách nhiệm phải triển khai ngay để người dân yên tâm làm ăn.

Trần Hiếu