Liên quan đến việc Sở Y tế TP.HCM vừa quyết định hủy kết quả trúng thầu và chấm dứt hợp đồng với 4 sản phẩm thuốc trúng thầu đợt 1 năm 2014 vừa qua, luật sư Nguyễn Văn Hậu, phó chủ tịch Hội luật gia TP.HCM cho rằng, các đơn vị bị hủy thầu có thể khởi kiện Hội đồng đấu thấu của Sở Y tế TP.HCM để bồi thường thiệt hại, thậm chí cũng có thể hình sự hóa những người liên quan trong hội đồng đấu thầu.

Đấu thầu thuốc tập trung của Sở Y tế TP.HM có dấu hiệu sai phạm-Ảnh minh họa

Theo luật sư Hậu, qua theo dõi báo chí cho thấy, hồ sơ đấu thầu thuốc tập trung vừa qua của Sở Y tế không tuân thủ theo quy định của Luật đấu thầu, có dấu hiệu sai phạm, đặc biệt là không khách quan, không trung thực trong việc lựa chọn kết quả trúng thầu.

Tại khoản 3 và khoản 4 Điều 17 Luật đấu thầu có nói rõ, gói thầu có thể bị hủy là do hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu không tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu hoặc quy định khác của pháp luật có liên quan dẫn đến nhà thầu, nhà đầu tư được lựa chọn không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu, dự án. Hoặc có bằng chứng về việc đưa, nhận, môi giới hối lộ, thông thầu, gian lận, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu dẫn đến làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Khi hủy kết quả thầu,chấm dứt hợp đồng,hội đồng đấu thầu và các đơn vị liên quan bồi thường cho các đơn vị bị hủy thầu?

Khi đơn vị đấu thầu đã được xét duyệt, chấp nhận trúng mà hội đồng đấu thầu hủy thầu là do vi phạm luật đầu thầu.

Theo điều 17 của Luật đấu thầu năm 2013 đã nói rất rõ, khi hủy kết quả trúng thầu, hội đồng đấu thầu và những chuyên gia thẩm định kết quả thầu phải bồi thiệt hại cho các đơn vị trúng thầu lo lỗi của mình gây ra.

Khi đã trúng thầu, nếu đơn vị trúng thầu đã chuẩn bị cơ số thuốc, hợp đồng với các nhà sản xuất thuốc và chi phí tham gia đấu thầu… Hội đồng thầu và các đơn vị liên quan phải có trách nhiệm bồi thường những khoản này. Mức độ bồi thường đến đâu phải có kết luận của cơ quan điều tra, và cơ quan có thẩm quyền.

Về trách nhiệm chung, theo quy định tại Điều 18 của Luật Đầu thầu về trách nhiệm khi hủy thầu tổ chức, cá nhân vi phạm quy định pháp luật về đấu thầu dẫn đến hủy thầu theo quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 17 của Luật này phải đền bù chi phí cho các bên liên quan và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Tại khoản 6, Điều 76 của Luật đấu thầu cũng quy định trách nhiệm của tổ chuyên gia trong chấm thầu, tổ chuyên thẩm định kết quả đấu thầu cũng phải bồi thường thiệt hại cho đơn vị đấu thầu.

Những đơn vị bị hủy thầu, chấm dứt hợp đồng cung cấp thuốc có thể khởi kiện Sở Ytế TP.HCM bồi thường thiệt hại

Vậy theo luật sư, trách nhiệm của Hội đồng đấu thầu và những đơn vị có liên quan trong vấn đề này như thế nào?

Điều này cần phải có một kết luận điều tra của cơ quan điều tra để xác định Hội đồng đấu thầu này có lỗi cố ý hay lỗi vô ý để xảy ra những sai phạm trong đấu thầu. Từ kết luận của cơ quan điều tra, xác định trách nhiệm dân sự, trách nhiệm về hành chính hoặc hình sự.

Nếu Hội đồng đấu thầu cho rằng, bên tham gia đấu thầu cung cấp thiếu hồ sơ, hoặc khai báo báo không trung thực, Hội đồng đấu thầu buộc phải hủy kết quả trúng thầu?

Quy định hủy thầu có nói rõ, hồ sơ đấu thầu không tuân thủ theo quy định pháp luật. Trong khi đó, hồ sơ đấu thầu là do Hội đồng đấu thầu đưa ra những tiêu chí của mình.

Luật đấu thầu cũng quy định, khi tổ chức đấu thầu, Hội đồng đấu thầu phải có thư chào thầu, trong thư có đưa ra những tiêu chí, nhà thầu nào đáp ứng những tiêu chí đó mới được tham gia đấu thầu. Tất cả những tiêu chí đó, Hội đồng thầu phải thẩm định trước khi cho đơn vị tham gia đấu thầu. Vì thế không có chuyện nói trúng thầu mà thiếu những tiêu chí, hồ sơ theo quy định.

Vậy theo luật sư, để xảy ra việc hủy kết quả trúng thầu này là do đâu?

Để xảy ra việc hủy thầu có nhiều nguyên nhân, trong đó có việc Hội đồng thầu không có năng lực, không làm đúng trình tự thủ tục quy định đấu thầu.

Việc không làm đúng trình tự quy định đấu thầu, có thể do những thành viên trong hội đồng thầu thông đồng nhau. Đây là điều tiêu cực, vi phạm pháp luật. Bởi nếu làm đúng quy định, luật lệ thì không thể xảy ra những điều trên.

Vấn đề này có thể hình sự hóa được không, thưa luật sư?

Điều này là vi phạm pháp luật, tùy theo mức độ mà có thể hình sự hay không. Nếu cơ quan điều tra kết luận, việc không tuân thủ các quy định đấu thầu trên là do tham nhũng, nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn gây ảnh hưởng để trục lợi, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng… Lúc đó, cơ quan điều tra có thể khởi tố những tội danh trên đối với những thành viên trong Hội đồng thầu này. Tuy nhiên, người chịu trách nhiệm cuối cùng vẫn là chủ tịch Hội đồng đấu thầu của Sở Y tế TP.HCM

Cám ơn luật sư

Hồ Quang ( thực hiện)

Chiều ngày 3.10, Sở Y tế TP.HCM cho biết, đơn vị này đã quyết định hủy kết quả trúng thầu và chấm dứt hợp đồng đối với 4 mặt hàng thuốc vừa được trúng thầu của gói thầu Generic đợt 1 năm 2014.

Theo PGS.TS Nguyễn Tấn Bỉnh, giám đốc sở y tế TP.HCM, chủ tịch Hội đồng đấu thầu Sở Y tế TP, lý do phải hủy thầu và chấm dứt hợp đồng 4 loại thuốc trên, là do những loại thuốc này chỉ được Cục Quản lý dược ( Bộ Y tế) cấp giấy phép nhập khẩu chuyến phục vụ cho một số bệnh viện tuyến Trung ương, không có giấy phép lưu hành.