GD&TĐ - TS Trần Viết Nghĩa - Giảng viên khoa Lịch sử, Trường Đại học KHXH&NV (ĐHQGHN) chia sẻ cách học, cách làm bài thi môn Lịch sử đạt điểm cao.

Học vẹt không thể nhớ lâu

Theo TS Trần Viết Nghĩa, cách học vẹt, nhớ vẹt dường như vẫn là một căn bệnh cố hữu trong việc học các môn khoa học xã hội, trong đó có môn Lịch sử. Tuy nhiên, học Lịch sử mà chỉ đọc thuộc lòng sẽ khó nhớ.

Một trong những cách tốt nhất để nhớ lâu là “văn ôn võ luyện”, học nhiều thì nhớ lâu. Không chỉ học thuộc sự kiện mà nên tìm hiểu về sự kiện lịch sử. Khi hiểu sự kiện lịch sử sẽ nhớ lâu hơn.

Muốn hiểu sự kiện lịch sử, nên đặt sự kiện đó trong các sự kiện lịch sử tương tác với nó. Học như vậy không chỉ nhớ được một mà một vài, thậm chí là nhiều sự kiện lịch sử.

Các mốc thời gian của sự kiện lịch sử nào đó nhớ được chính xác là tốt nhất. Tuy nhiên, không phải ai cũng nhớ được tuyệt đối.

Nếu không nhớ được ngày, thì nhớ đến tháng, không nhớ được tháng thì cố gắng nhớ đến năm, hoặc có thể diễn đạt ở mức tương đối nhất có thể.

Tuy nhiên, tránh việc thổi phồng sự kiện lịch sử quá đà. Ví dụ: Sự kiện Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời vào ngày 6/1/1930 (sách phổ thông lớp 12), các em có thể viết tháng 1/1930, năm 1930, hoặc mùa xuân năm 1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.

Hoặc: Trong một trận đánh quân và dân ta tiêu diệt được 192 tên địch. Nếu không nhớ chính xác được con số này, em có thể viết ở mức là gần 200 tên địch (hoặc khá nhiều tên địch).

Một trong những phương pháp học Lịch sử hay là chia thành các giai đoạn cụ thể. Ví dụ, lịch sử Việt Nam các em nên chia thành các giai đoạn: 1911- 1930, 1930 - 1945, 1945 - 1954, 1954 -1975, 1975 - 2000.

Sau khi phân chia xong, nên chia thành các bài theo vấn đề cho dễ học, dễ nhớ. Ví dụ, trong giai đoạn 1911-1930, nên chia thành các vấn đề nhỏ như:

Nguyễn Ái Quốc đi tìm đường cứu nước và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (1911-1930), phong trào yêu nước theo khuynh hướng cách mạng tư sản ở Việt Nam 1919 - 1930,…

Về giai đoạn 1945 - 1954, có thể chia thành các phần: Xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng (tháng 9/1945 đến tháng 12/1946), các chiến dịch quân sự (Việt Bắc thu đông 1947, Biên giới 1950, Điện Biên Phủ 1954), hậu phương trong kháng chiến chống Pháp.

Bên cạnh đó, từ các bài cụ thể, nên tìm ra các ý chính của bài. Ví dụ, một bài lịch sử thường có các phần như hoàn cảnh, diễn biến, kết quả, và ý nghĩa lịch sử.

Vậy, xem trong hoàn cảnh có mấy ý chính, rồi các ý nhỏ trong ý chính đó. Sau khi ghi nhớ được ý chính, ý nhỏ, hãy cố gắng tự diễn đạt theo văn phong của mình, như vậy sẽ tránh được tình trạng nhớ vẹt.

6 lưu ý khi làm bài thi

Về làm bài thi môn Lịch sử, TS Trần Viết Nghĩa lưu ý:

Thứ nhất, để làm tốt bài thi môn Lịch sử, trước hết phải chăm chỉ học tập, nắm thật vững kiến thức, và đừng học theo kiểu cầu may.

Thứ hai, khi trình bày bài chữ viết cần viết rõ ràng (nhiều bạn chữ rất xấu, thậm chí là sai lỗi chính tả rất nhiều), bài viết sạch đẹp. Hình thức tuy không quyết định nội dung, nhưng cũng là rất cần với những môn khoa học xã hội.

Thứ ba, khi làm bài, trước khi viết phần trả lời cho từng câu hỏi, nên viết ra giấy nháp những ý chính, ý nhỏ cho từng câu hỏi để đảm bảo đủ ý.

Thứ tư, nên lựa chọn những câu hỏi dễ làm trước, khó làm sau; câu hỏi có nội dung cụ thể trước, tổng hợp sau.

Thứ năm, với những câu hỏi tổng hợp, cần lựa chọn những nội dung tiêu biểu, sự kiện tiêu biểu và có tính khái quát cao, tránh sa đà vào mô tả chi tiết.

Thứ sáu, với những câu lựa chọn những sự kiện tiêu biểu, nên lựa chọn những sự kiện lớn có ảnh hưởng đến chung cuộc không nên lựa chọn những sự kiện nhỏ không mang tính tiêu biểu.