(ĐCSVN) - 92 năm trước, đã diễn ra một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, làm rung chuyển và đảo lộn trật tự thế giới, mở ra một thời đại mới, thời đại giai cấp vô sản và quần chúng lao động giành quyền làm chủ xã hội, đó là Cách mạng Tháng Mười.

Cách mạng Tháng Mười nổ ra năm 1917 ở nước Nga là cuộc cách mạng vô sản thành công đầu tiên trên thế giới, dẫn tới sự ra đời nước Nga Xô viết, rồi Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết. Cuộc cách mạng vĩ đại ấy trở thành ngọn đuốc soi đường cho cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Đó cũng là ngọn đuốc soi sáng con đường cách mạng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận định: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”[1]. Cách mạng Tháng Mười nổ ra và thắng lợi là kết quả tất yếu của sự phát triển xã hội loài người đến thời điểm đầu thế kỷ XX. Hơn một trăm năm trước, chính những nhà lý luận tư sản đã phát hiện ra sự sụp đổ tất yếu của chủ nghĩa tư bản và sự thay thế tất yếu của chủ nghĩa xã hội. Hạn chế của họ là không tìm ra cho loài người cách thức đúng để biến quy luật đó thành hiện thực. C. Mác, Ph. Ăngghen tiếp thụ và phát triển nhận thức của họ. Hai ông có cống hiến vĩ đại là chỉ cho loài người phương pháp khoa học để đi tới chủ nghĩa xã hội. V.I.Lênin đã phát triển lý luận cách mạng vô sản của C.Mác, Ph.Ăngghen, cùng Đảng Bônsêvích Nga lãnh đạo quần chúng lao động tiến hành cuộc cách mạng vô sản thắng lợi, đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Chỉ chưa đầy nửa thế kỷ sau Cách mạng Tháng Mười, chủ nghĩa xã hội từ một nước đã trở thành hệ thống rộng lớn, vững mạnh, bao gồm 1/4 đất đai, 1/3 dân số toàn cầu; chiếm gần 45% tổng sản lượng công nghiệp thế giới; chiếm lĩnh nhiều thành tựu khoa học hiện đại, văn hóa, giáo dục, y tế tiên tiến; thực hiện chính sách xã hội ưu việt chưa từng có; là lực lượng chủ chốt tiêu diệt chủ nghĩa phát xít, cứu loài người khỏi thảm họa khôn lường; đạt thế cân bằng chiến lược về quân sự với chủ nghĩa đế quốc, nhờ đó ngăn chặn có hiệu quả chiến tranh xâm lược và mưu toan sen đầm quốc tế của các thế lực hiếu chiến, xâm lược; hệ thống xã hội chủ nghĩa thực sự là chỗ dựa quyết định của phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội trên toàn thế giới và có vai trò to lớn đến diễn biến tích cực nền chính trị toàn cầu; chẳng những thế, chủ nghĩa xã hội còn đem lại niềm tin cho cả loài người vào tương lai tốt đẹp của mình và cổ vũ họ tranh đấu cho tương lai đó. Cách mạng Tháng Mười với những thành quả vĩ đại đã trở thành một sự kiện đánh dấu bước ngoặt thời đại. Vào năm 1917, khi Cách mạng Tháng Mười nổ ra, nước ta đang còn chìm đắm trong vòng nô lệ, ánh sáng cách mạng thế giới chưa rọi tới xứ sở thuộc địa xa xôi này. Đất nước như đêm tối không có đường ra. Trên con đường bôn ba bốn biển, năm châu tìm đường cứu nước, người con ưu tú của dân tộc - Nguyễn Ái Quốc - đã tiếp thụ được chủ nghĩa Mác - Lênin, tiếp thụ được tư tưởng Cách mạng Tháng Mười. Năm 1920, những sự kiện trùng hợp, tưởng như ngẫu nhiên nhưng thực ra là tất yếu: Nguyễn Ái Quốc tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn, đó là con đường Cách mạng Tháng Mười. Đây là sự kiện có ý nghĩa to lớn đối với cách mạng Việt Nam: chấm dứt cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước, mở ra chân trời sáng sủa cho cách mạng Việt Nam. Như thế, chỉ sau mấy năm, Cách mạng Tháng Mười đã rọi chiếu ánh sáng, chỉ đường cho cách mạng Việt Nam. Sự lựa chọn con đường cách mạng Việt Nam theo con đường Cách mạng Tháng Mười là sự lựa chọn duy nhất đúng sau những thất bại không tránh khỏi của các con đường cách mạng trước đó, chẳng những đáp ứng yêu cầu khách quan của lịch sử cách mạng nước ta mà còn phù hợp với tính chất thời đại mới với trào lưu cách mạng thế giới. Dưới sự dẫn dắt của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam luôn kiên định đi theo con đường Cách mạng Tháng Mười. Đó là con đường gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội. Trải qua ba cao trào cách mạng gian khó, hy sinh, kết cục bằng thắng lợi cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945. Cách mạng Tháng Tám thành công đã mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc, kỷ nguyên độc lập, tự do và xã hội chủ nghĩa. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã chứng tỏ sự đúng đắn của con đường mà Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười vĩ đại đã vạch ra”[2]. Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược lại nước ta, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cũng được soi sáng bằng lý tưởng của Cách mạng Tháng Mười và được sự giúp đỡ to lớn, có hiệu quả của Liên Xô - quê hương Cách mạng Tháng Mười - cùng các nước xã hội chủ nghĩa anh em. Đó là một trong những nguyên nhân căn bản dẫn đến thắng lợi vĩ đại của dân tộc ta. Cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân hoàn thành trọn vẹn, dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin cùng những bài học kinh nghiệm về xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa, Đảng ta đã lãnh đạo cả nước thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới là xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Những thành tựu về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cũng như nhiệm vụ quốc tế vẻ vang nhân dân ta giành được trong mấy chục năm qua, đặc biệt là thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của thời kỳ đổi mới, một lần nữa chứng tỏ con đường cách mạng xã hội chủ nghĩa do Cách mạng Tháng Mười khởi xướng mà nhân dân ta tin theo là hoàn toàn đúng đắn. Nhưng vào cuối thập niên 80, đầu thập niên 90 thế kỷ XX, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ và tan rã. Các thế lực thù địch của chủ nghĩa xã hội lợi dụng cơ hội đó, ra sức xuyên tạc, bài bác Cách mạng Tháng Mười. Chúng gióng lên luận điệu cay độc “Cách mạng Tháng Mười là một sự lầm lạc của lịch sử”, “Chủ nghĩa xã hội là quái thai, dị dạng, sinh ra không đúng quy luật” nên “sự sụp đổ là không thể tránh khỏi” và “đây là sự chấm hết của chủ nghĩa xã hội”(!) Đồng thời chúng mở cuộc tấn công toàn diện nhằm thủ tiêu nốt các nước xã hội chủ nghĩa còn lại và xóa bỏ tận gốc chủ nghĩa xã hội khoa học. Sự sụp đổ, tan rã của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu là một tổn thất nặng nề của chủ nghĩa xã hội và phong trào cách mạng thế giới. Phải nhận định một cách nghiêm túc rằng cho đến nay chúng ta còn chưa lý giải đầy đủ nguyên nhân và tính chất của sự sụp đổ, tan rã đó. Tuy nhiên, chúng ta có những căn cứ lý luận và thực tiễn để khẳng định lý tưởng của Cách mạng Tháng Mười, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, cộng sản chủ nghĩa vẫn sống mãi, vẫn đang cổ vũ nhân loại tiến bộ tiếp tục cuộc đấu tranh cho những lý tưởng tốt đẹp đó. Các nhà lý luận tư sản hiện đại, dù xuyên tạc, bài bác thế nào đi nữa, cũng không thể phủ nhận tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội. Cùng lắm, họ chỉ có thể nói chủ nghĩa xã hội chưa thể thắng thế trong bước phát triển hiện thời của nhân loại hoặc khuyếch đại những khuyết tật của chủ nghĩa xã hội hiện thực. Lịch sử đã chứng tỏ rằng thay thế một xã hội cũ đã tồn tại hàng ngàn năm bằng một xã hội mới khác về bản chất, trên phạm vi toàn thế giới không phải là việc một sớm, một chiều. Cuộc cách mạng nào cũng vậy, nhất là cách mạng xã hội chủ nghĩa, bao giờ cũng phải trải qua những bước thăng trầm, quanh co, đầy khó khăn, thử thách. Ph. Ăngghen từng chỉ rõ, trong quá trình phát triển, lịch sử loài người không tránh khỏi những sự vận động chữ chi và những bước thụt lùi tạm thời. Sự biến ở Liên Xô và Đông Âu vừa qua là bước thụt lùi lớn của lịch sử. Nhưng lý tưởng xã hội chủ nghĩa, cộng sản chủ nghĩa vẫn đang là niềm khao khát của nhân dân tiến bộ khắp các châu lục. Chủ nghĩa xã hội hiện thực dù có bị thu hẹp phạm vi nhưng các nước còn lại vẫn đứng vững và phát triển, mở ra tư duy mới về chủ nghĩa xã hội và cách thức đi lên chủ nghĩa xã hội. Nước ta, do hậu quả của chế độ thực dân phong kiến và trên 30 năm chiến tranh tàn phá, trở thành một nước nghèo nàn, chậm phát triển; lại bị kẻ thù chống phá quyết liệt, sự cạnh tranh và chèn ép quốc tế; Đảng và nhân dân ta chưa có nhiều kiến thức và kinh nghiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội, nên những khó khăn, vấp váp, sai lầm, khuyết điểm là khó tránh khỏi. Tuy nhiên, Đảng ta khẳng định “Chủ nghĩa xã hội hiện đứng trước nhiều khó khăn, thử thách. Lịch sử thế giới đang trải qua những bước quanh co; song, loài người cuối cùng nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội vì đó là quy luật tiến hóa của lịch sử". Những thành tựu của công cuộc đổi mới đã đưa cách mạng nước ta vượt qua tình thế hiểm nghèo, đang vững bước trên con đường phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đó là sự kiểm nghiệm thành công, chẳng những được nhân dân ta khẳng định mà bầu bạn khắp năm châu cũng ngợi ca, cổ vũ. Kỷ niệm 92 năm Cách mạng Tháng Mười, nhìn lại chặng đường dài dưới ánh sáng chỉ đường của cuộc cách mạng vĩ đại đó, với những chiến công và thắng lợi có ý nghĩa lịch sử và thời đại, chúng ta càng vững tin vào con đường Bác Hồ, Đảng ta, nhân dân ta đã chọn, con đường Cách mạng Tháng Mười. [1] Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H. 2002, t. 12, tr. 300. [2] Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H. 2000, t. 8, tr. 576.