Làm thế nào để rút ngắn khoảng cách giữa lời nói với việc làm trong quá trình cải cách hành chính, là vấn đề được đặt ra tại Hội thảo Cải cách thể chế: Thách thức của Việt Nam và kinh nghiệm từ Anh, do Bộ Tư pháp tổ chức ngày 1/12.

Cai cach thu tuc hanh chinh: Mo hinh “them 1, bot 2” - Anh 1

Cải cách thủ tục hành chính đang được tiến hành một cách mạnh mẽ.

Thay đổi văn hóa ra quyết định là một trong những mục tiêu hướng tới của mô hình “thêm 1, bớt 2” (OITO) được Chính phủ Anh áp dụng từ năm 2011. Theo đó, mô hình OITO được tính trên chi phí tuân thủ. Khi đó, 1 bảng chi ra cho việc áp dụng quy chế đối với DN phải giảm được 2 bảng chi phí bằng việc giảm gánh nặng hành chính. Để làm được điều này, mỗi Bộ chịu trách nhiệm về việc “bớt” và để bù cho việc “thêm” phải có sự độc lập về chi phí trước khi phê duyệt về mặt chính sách. Theo bà Sara Smith- Phó giám đốc Cục Cải tiến thi hành quy định Anh quốc, bắt đầu áp dụng từ năm 2011, OIOI và OITO đã giảm chi phí hàng năm của việc quản lý quy chế đối với doanh nghiệp gần 2,2 tỷ bảng.

Ông Tamsin Long- chuyên gia phân tích chính sách cao cấp, Cục Cải tiến thi hành quy định Anh quốc cũng cho rằng, Không thể quản lý thứ mình không hiểu. Chính vì thế, khi làm việc với DN cần hiểu DN và nghe tiếng nói DN với mục tiêu kinh doanh tốt hơn cho tất cả. Chính vì vậy, việc triển khai mô hình “thêm 1, bớt 2” phải nhằm thay đổi văn hóa ra quyết định về quản lý trong khắp các cơ quan quản lý nhà nước; đồng thời tối thiểu hóa tác động của việc quản lý chính sách lên các DN và giảm gánh nặng chung, để khi triển khai mô hình này phải đảm bảo rằng cắt giảm gánh nặng không cần thiết đối với DN.

Cải cách hành chính được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những giải pháp quan trọng để thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế xã hội. Tại hội thảo, nhiều đại diện DN vừa và nhỏ cho rằng, sự thành bại của DN trong cuộc hội nhập với thế giới được quyết định không chỉ bởi khung khổ pháp luật, định hướng hay chính sách vĩ mô từ tầm cao, mà còn được quyết định bởi những hành vi công vụ hàng ngày từ cấp xã phường...Do đó mô hình “thêm 1, bớt 2” khá phù hợp với điều kiện Việt Nam, bởi mục đích của mô hình này nhắm tới là giảm gánh nặng về thể chế cũng như chi phí không đáng có về mặt thể chế.

Trưởng phòng Tố tụng, Công ty Luật Lạc Việt, LS Lê Hồng Lam cho rằng, kinh nghiệm trong việc xây dựng, áp dụng Bộ quy tắc ứng xử của nước Anh là một gợi ý hay đối với quá trình thực hiện cải cách thủ tục hành chính tại Việt Nam. Bởi, trong quá trình tuân thủ các thủ tục hành chính thì ngoài thành tố là đối tượng tuân thủ, cơ quan giải quyết thì có một thành tố quan trọng nữa đó là cán bộ thực thi.

“Hiện Luật Công chức có những quy định liên quan đến kiểm soát nội vụ, tuy nhiên các tiêu chí cụ thể liên quan đến quá trình giải quyết các thủ tục hành chính của cán bộ trực tiếp giải quyết hồ sơ là chưa có. Đây là một vấn đề hết sức cần thiết, bởi dù đã có những thành quả nhất định, nhưng doanh nghiệp, người dân vẫn còn gặp khó khăn ngay từ khâu xác định tên thủ tục (làm thủ tục gì, ở đâu? cần loại giấy tờ gì?)”- theo LS Lê Hồng Lam.

Theo ông Ngô Hải Phan- Cục trưởng Cục Kiểm soát thủ tục hành chính Bộ Tư pháp, hiện chúng ta đang công khai các thủ tục hành chính, đồng thời tiến hành rà soát các thủ tục nhằm giảm bớt chi phí của người dân và DN. Mô hình “thêm 1, bớt 2” sẽ là kinh nghiệm cho Việt Nam trong quá trình cải cách thủ tục hành chính.

Lan Hương