(BNS) Sau thời gian dài người lao động (NLĐ) nhiều lần tố cáo: “Ông Nguyễn Văn Minh - Giám đốc Công ty khai thác khu bay Đà Nẵng (Cty KTKBĐN) thuộc Tổng công ty Hàng không miền Trung - MAC và ông Phạm Ngọc Tú - Đội trưởng Đội đảm bảo sân đường (ĐBSĐ) thuộc Cty KTKBĐN - sai phạm có hệ thống, tham ô tham nhũng hàng tỷ đồng”, cuối cùng Ủy ban Kiểm tra (UBKT) thuộc Đảng ủy MAC đã vào cuộc. Kết luận của UBKT cho thấy nhiều sai phạm với số tiền thất thoát của nhà nước rất lớn. Tuy nhiên, NLĐ bất bình khi thấy hình thức xử lý đối với những người sai phạm thì “nhẹ hều”.

Trụ sở MAC TỪ ĐƠN TỐ CÁO Ông Đỗ Phương Mai và Phạm Quốc Đạt (nhân viên Đội ĐBSĐ) cho biết đã nhiều lần gửi đơn lên cấp trên tố cáo hai ông Nguyễn Văn Minh và Phạm Ngọc Tú có hành vi lợi dụng chức vụ, tham ô tài sản đơn vị thông qua việc khai khống chi phí liên quan đến hoạt động của đơn vị trong suốt thời gian dài. Đơn tố cáo có bốn nội dung. Thứ nhất, ông Tú và ông Minh đã lợi dụng chức vụ quyền hạn tham ô trong chi phí nhiên liệu xe kiểm tra khu bay, xe cắt cỏ số tiền 1,57 tỷ đồng (sau đây được lấy tròn số). Thứ hai, xe Metrac đã hỏng, không hoạt động từ năm 2003 mà vẫn đưa vào lập kế hoạch thanh quyết toán khống từ năm 2003 đến năm 2009, ước tính là 957 triệu đồng. Thứ ba, chi phí nạo vét mương hết 12 triệu đồng/lượt, chi phí 1 năm hai lần hết 24 triệu đồng (số tiền trên chi phí thuê anh em Đội ĐBSĐ tranh thủ làm thêm, ngoài ra không chi bất cứ việc gì khác); chi phí cắt cỏ tay hết 12 triệu đồng/lượt, một năm hai lượt hết 24 triệu đồng (khối lượng cắt cỏ trên thực tế bằng máy đã chi phí toàn bộ nhiên liệu ở phần trên số tiền chi 24 triệu đồng là tiền bồi dưỡng cho lái xe). Như vậy, trong hai năm 2008-2009 ông Tú, ông Minh cùng một số người khác đã tham ô của nhà nước trong việc nạo vét mương cống và cắt cỏ tay là 657 triệu đồng. Thứ tư, ngày 16-4-2010, Đội ĐBSĐ họp để chia tiền quy ra từ nhiên liệu: đối với tháng không cắt cỏ, mỗi tháng lái xe nhận được tương đương 40 lít dầu (tổ lái xe có 4 người), tổ sân đường nhận 40 lít/5 người; đối với tháng cắt cỏ: mỗi lái xe nhận được 100 lít dầu (tổ lái xe có 4 người), tổ sân đường 200 lít/5 người; đội trưởng, đội phó, giám đốc, phó giám đốc thì phải nhiều hơn theo từng cấp. ỦY BAN KIỂM TRA VÀO CUỘC Sau khi nhận đơn tố cáo của NLĐ một thời gian, ngày 7-9-2010, Bí thư Đảng ủy MAC ra quyết định số 35-QĐ/ĐU về việc thành lập tổ xác minh, giải quyết đơn tố cáo của công dân đối với ông Nguyễn Văn Minh và ông Phạm Ngọc Tú. Ngày 24-11-2010, UBKT Đảng ủy MAC có kết luận về việc xác minh làm rõ. Phóng viên làm việc với ông Phan Thiều Hưng - Chánh văn phòng MAC (phải) Theo đó, trong nội dung tố cáo thứ nhất: về thất thoát, lãng phí nhiên liệu là có cơ sở. Tổng giá trị chênh lệch thanh toán nhiên liệu thất thoát bước đầu được xác định là 602 triệu đồng (trong đó dầu diesel 370 triệu đồng, xăng 231,8 triệu đồng). Kết luận nêu rõ: ông Tú đã lợi dụng quyền hạn được giao, thực hiện, kê khai mua và cấp phát nhiên liệu không minh bạch; lập hồ sơ thanh toán nhiên liệu xăng dầu không đúng với thực tế gây thất thoát, lãng phí cho đơn vị... Còn ông Nguyễn Văn Minh thì quản lý, giám sát không chặt chẽ; không thực hiện ban hành các quy chế quản lý phương tiện, cấp phát nhiên liệu tại công ty, có sơ hở, gây thất thoát... Ngoài ra, một số cá nhân liên quan chịu trách nhiệm theo từng mức độ sai phạm của mình, như ông Nguyễn Hữu Hiền - phụ trách kế toán và bà Trần Thị Lương - kế toán thanh toán của Cty KTKBĐN... Đối với nội dung tố cáo thứ hai, UBKT của Đảng ủy MAC kết luận: việc tố cáo là có cơ sở. Tuy nhiên xác minh cho thấy, xe Metrac có hư hỏng nhỏ năm 2003, hỏng nặng hộp số năm 2007 và dừng hoạt động từ ngày 1-5-2009 đến 30-11-2009 chứ không phải “dừng hoạt động từ năm 2003” như đơn tố cáo nêu. Giá trị thanh toán chênh lệch cho xe Metrac trong thời gian ngừng hoạt động đã bao gồm trong nội dung thứ nhất. Trong nội dung tố cáo thứ ba, kết luận của UBKT nêu: tố cáo về nạo vét mương thoát nước, chặt cây phát quang trong khu bay là có cơ sở. Hồ sơ quyết toán hai hợp đồng năm 2008 và một hợp đồng năm 2009 đủ theo quy định nhưng không đúng với thực tế tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, chưa đủ tài liệu, chứng cứ liên quan để xác minh giá trị chênh lệch giữa hợp đồng với thực tế. Thế nhưng, trong kết luận có nêu, từ tháng 1-2008 đến tháng 6-2010 trong tổng giá trị ba hợp đồng tổ chức triển khai nạo vét kênh mương thoát nước, chặt cây phát quang trong khu bay lên đến 665 triệu đồng. Tuy thủ tục thanh toán hợp đồng đủ theo quy định của đơn vị nhưng điều trái khoáy là hồ sơ quyết toán của hai lần năm 2008, từ nội dung đến số liệu thanh quyết toán giống nhau đến từng chi tiết, là không đảm bảo tính thực tế; hồ sơ quyết toán và sổ quỹ, phiếu thu, phiếu chi thể hiện ông Phạm Ngọc Tú là người trực tiếp nhận tiền mặt 100% giá trị của cả hai hợp đồng theo nội dung ứng tiền nạo vét mương cống từ Cty KTKBĐN, trong khi đó ông Tú không có thẩm quyền nhận tiền mặt cho bên B, là sai nguyên tắc quản lý tài chính. Để xảy ra tình trạng trên là do sự lỏng lẻo trong quản lý, thiếu trách nhiệm trong kiểm tra, giám sát của ông Nguyễn Văn Minh. Với nội dung tố cáo thứ tư, kết luận cho rằng: nội dung tố cáo chia tiền là có. Do chưa đủ căn cứ xác minh nên không xác định được nội dung tố cáo “chia tiền quy ra từ nhiên liệu”. Với những tố cáo nêu trên, NLĐ, người tố cáo vẫn chưa thỏa mãn trước một số điểm mà UBKT “bỏ sót”. SAI PHẠM NẶNG, XỬ LÝ NHẸ Trước những sai phạm nghiêm trọng như trên, ngày 28-1-2011, Tổng giám đốc MAC Lê Xuân Tùng đã ký quyết định “thi hành kỷ luật lao động” và đền bù vật chất đối với các cá nhân sai phạm liên quan. Trước đó, Đảng ủy MAC cũng đã ra quyết định thi hành kỷ luật Đảng đối với các cá nhân sai phạm. Quyết định kỷ luật nêu rõ: Đối với ông Nguyễn Văn Minh - Giám đốc Cty KTKBĐN, là cán bộ trực tiếp quản lý đơn vị nhưng trong quá trình điều hành không ban hành các quy chế, quy định nội bộ về quản lý phương tiện, cấp phát nhiên liệu, không kiểm tra công việc thường xuyên, quá tin tưởng vào cấp dưới, tạo ra sơ hở để cấp dưới lợi dụng dẫn đến xảy ra thất thoát tài sản của đơn vị. Theo đó, hình thức kỷ luật đối với ông Nguyễn Văn Minh là chuyển công việc khác có mức lương thấp hơn trong thời gian tối đa 6 tháng, bồi thường vật chất 67,2 triệu đồng. Ông Phạm Ngọc Chiện - Phó giám đốc Cty KTKBĐN - chịu hình thức khiển trách và đền bù vật chất 29,8 triệu đồng do “là phó giám đốc công ty, trợ giúp giám đốc điều hành công việc, tuy nhiên chưa hoàn thành trách nhiệm của mình, liên đới chịu trách nhiệm để xảy ra thất thoát tài sản đơn vị”. Ông Phạm Ngọc Tú chịu hình thức kỷ luật là cách chức với lý do “không tham mưu cho lãnh đạo công ty về các biện pháp quản lý phương tiện, cấp phát nhiên liệu; chưa chấp hành nghiêm các quy định về công tác quản lý trang thiết bị, phương tiện, mua và cấp phát nhiên liệu gây thất thoát tài sản của đơn vị hàng trăm triệu đồng; không dân chủ trong công tác quản lý đội, thiếu công khai minh bạch trong công tác tài chính, thanh quyết toán, gây bức xúc, mất đoàn kết kéo dài trong đơn vị”. Tổng số tiền mà ông Tú phải bồi thường là 483 triệu đồng. Ngoài ra, ông Nguyễn Hữu Hiền - Chánh văn phòng kiêm phụ trách kế toán - chịu hình thức kỷ luật: kéo dài thời hạn nâng lương trong thời gian 6 tháng, bồi thường 44,8 triệu đồng vì “chưa làm tròn trách nhiệm, thiếu dứt khoát trong công tác tham mưu về tài chính và ban hành các quy định nội bộ về quản lý phương tiện, cấp phát nhiên liệu; việc kiểm tra, giám sát hồ sơ thanh toán chưa sát với thực tế, thực hiện sai một số nghiệp vụ kế toán”. Ngoài ra, bà Trần Thị Lương, nhân viên kế toán của Cty KTKBĐN, chịu hình thức kỷ luật: khiển trách và bồi thường 7,4 triệu đồng; ông Phạm Văn Lộc, Đội phó Đội ĐBSĐ, bồi thường vật chất 18 triệu đồng. Trước đó, ngày 18-1-2011, Bí thư Đảng ủy MAC đã ký quyết định thi hành kỷ luật Đảng đối với ông Nguyễn Văn Minh - Bí thư Đảng bộ bộ phận Cty KTKBĐN - sinh hoạt tại Chi bộ Dẫn dắt kéo đẩy tàu bay với hình thức cảnh cáo; cách chức Ủy viên BCH Đảng bộ bộ phận Cty KTKBĐN và cách chức Bí thư chi bộ ĐBSĐ đối với ông Phạm Ngọc Tú; ông Nguyễn Hữu Hiền - Phó bí thư Chi bộ Hành chính y tế - chịu hình thức cảnh cáo về mặt Đảng. Với những sai phạm hết sức nghiêm trọng như trên nhưng việc xử lý kỷ luật của Đảng ủy - Ban giám đốc MAC đối với các cá nhân sai phạm như trên, theo NLĐ là còn quá nhẹ. Bởi vậy, NLĐ, mà cụ thể là những người đứng ra tố cáo vẫn hết sức bất bình, tiếp tục làm đơn tố cáo gửi cơ quan chức năng từ địa phương tới trung ương. ĐẠI DIỆN MAC NÓI GÌ? Chúng tôi liên lạc với ông Lê Xuân Tùng, Tổng giám đốc MAC, để trao đổi một số vấn đề liên quan thì ông Tùng từ chối và giới thiệu làm việc với ông Phan Thiều Hưng, Chánh văn phòng MAC. Ông Hưng cho biết, sau khi có quyết định kỷ luật, ông Nguyễn Văn Minh đã được chuyển về Công ty TNHH một thành viên cảng hàng không Phú Bài (đóng tại tỉnh Thừa Thiên - Huế) nhận nhiệm vụ mới, hiện đang sắp xếp công việc; còn ông Phạm Ngọc Tú thì xuống làm nhân viên tại Đội dẫn dắt tàu bay thuộc Cty KTKBĐN; ngoài ra thay luôn người phụ trách bộ phận kế toán... Về vật chất, các cá nhân sai phạm đã đền bù thất thoát, trả lại một nửa số tiền; số còn lại thì trừ dần theo từng đợt. Cũng theo ông Hưng, qua sự việc trên, MAC đánh giá cao, biểu dương và ghi nhận những phát hiện sai phạm của NLĐ. Qua đó, đã và sẽ rút kinh nghiệm đối với những đơn vị trực thuộc MAC. Ngoài ra, MAC cũng đã nghiêm khắc rà soát những hóa đơn đã xuất, quyết toán; ban hành những quy định, định mức cho đúng với thực tế... Ông Hưng cho rằng, về cơ bản, MAC xử lý như vậy là nghiêm minh, hợp tình hợp lý. Còn về mặt tố tụng, có dấu hiệu tham ô tham nhũng hay không thì cái đó cơ quan chức năng sẽ điều tra làm rõ. Hiện đã chuyển hồ sơ sang Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP. Đà Nẵng thụ lý theo thẩm quyền, nhưng chưa nhận được phản hồi nào. Ngoài ra, MAC cũng đã báo cáo toàn bộ sự việc cho Thanh tra Bộ Giao thông - Vận tải, Thường vụ Đảng ủy Cục Hàng không Việt Nam. Theo luật sư Phạm Xuân Tích - Đoàn luật sư TP. Đà Nẵng: “Với mức tổng thiệt hại của các cá nhân gây ra tại Cty KTKB sẽ phải truy cứu trách nhiệm hình sự vì hành vi thiếu trách nhiệm hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn cố ý làm trái quy định nhà nước về quản lý kinh tế. Việc MAC thi hành kỷ luật đối với cá nhân liên quan như quyết định trên là chưa thỏa đáng, thiếu tính răn đe. Với đặc điểm đơn vị hạch toán phụ thuộc, cấp trên của công ty này cũng phải chịu trách nhiệm liên đới và chịu hình thức xử lý hành chính. Ngoài ra, nếu cơ quan cấp trên tiếp tay cho hành vi làm trái này thì tùy mức độ mà phải chịu trách nhiệm hình sự”. Dư luận và NLĐ đang rất mong chờ cơ quan chức năng sớm đưa ra kết luận cuối cùng, thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật.