Trước ý kiến cho rằng doanh nghiệp (DN) tư nhân và DN nhà nước tuy vẫn hoạt động dựa trên Luật Doanh nghiệp nhưng so với DN nhà nước, DN tư nhân vẫn khó khăn hơn trong việc tiếp cận vốn, mặt bằng... Phóng viên Đại Đoàn Kết đã có cuộc trao đổi với chuyên gia kinh tế TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM).

Thưa ông, từ chuyện của Tập đoàn kinh tế Vinashin, ông đánh giá thế nào vai trò của tập đoàn trong khối các DN Việt Nam? Quan điểm của cá nhân tôi cho rằng, chúng ta cần những tập đoàn nhưng là tập đoàn thực chất chứ không phải tập đoàn là kết quả của một số cộng hành chính lại với nhau. Bởi vì số cộng hành chính không đem lại một sức mạnh thật mà nó lại gây ra quá nhiều vấn đề. Nhưng nếu nền kinh tế nhà nước không giữ vai trò chủ đạo thì ai sẽ nắm quyền chủ đạo? Liệu khối dân doanh có đủ mạnh để đảm nhiệm vai trò này không? Tôi xin nhấn mạnh lịch sử thì không thể nào thay đổi hoặc có chuyển biến ngay qua một đêm. DN tư nhân không phải tất cả đều đã ngon lành. Kể cả những “đại gia tư nhân” hiện nay cũng chưa có đóng góp gì lớn vào tiến bộ khoa học công nghệ của nước nhà hoặc áp dụng các tiến bộ của thế giới làm giàu mạnh DN mình, nên họ cũng không thể ra cạnh tranh quốc tế. Vì thế, không nên ảo tưởng rằng họ sẽ đóng vai trò thay thế được DN nhà nước. Các DN kể cả tư nhân hay nhà nước đều phải cạnh tranh một cách công bằng. Những cây nào sống trong nhà kính thì không thể chịu được gió bão. Hãy để nó sống trong môi trường bình thường chịu gió bão sẽ phải cạnh tranh. Lúc đó DN nhà nước sẽ làm ăn hiệu quả hơn. Tất nhiên, để làm được điều này cần có lộ trình, không thể nóng vội. Phải tạo điều kiện và đòi hỏi DN cạnh tranh hơn. Ví dụ hàng năm phải công bố công khai tài chính giống các DN ghi danh trên thị trường chứng khoán. Xét tuyển giám đốc DN cũng cần công khai minh bạch, dựa trên năng lực cạnh tranh của mỗi cá nhân. Ở Trung Quốc, Nhà nước không chỉ định mà đề ra các yêu cầu như: mỗi năm tăng năng suất lao động bao nhiêu, đổi mới công nghệ, giảm chi phí năng lượng bao nhiêu, tăng lương, vấn đề môi trường... rồi đưa ra đấu thầu, ai có phương án tốt nhất sẽ được chọn làm giám đốc. Như vậy, môi trường bổ nhiệm sẽ trong sáng hơn. Xin cảm ơn ông! Thu Hương (thực hiện)