Đã 1 tháng rưỡi kể từ khi Ủy ban Kiểm tra trung ương đề nghị kỷ luật, việc xử lý 'khối u' sai phạm làm mất hàng ngàn tỉ đồng vốn nhà nước tại Vinachem vẫn chưa được thực hiện

Bộ Công Thương vừa có thông tin liên quan đến việc đề nghị kỷ luật các tập thể, cá nhân để xảy ra sai phạm tại Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem). Bộ này cho biết Vinachem đang tích cực thực hiện việc kiểm điểm và các nội dung liên quan theo đúng kết luận và yêu cầu của Ủy ban Kiểm tra trung ương (UBKTTƯ) và các cấp có thẩm quyền. Quan điểm của bộ là xử lý nghiêm minh, không bỏ sót sai phạm.

Hai nhiệm kỳ đều sai phạm

Theo kết luận của UBKTTƯ, Ban Thường vụ Đảng ủy Vinachem nhiệm kỳ 2005-2010 và 2010-2015 đã thiếu trách nhiệm trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, buông lỏng công tác kiểm tra, giám sát tổ chức đảng, đảng viên; không xem xét, xử lý trách nhiệm đối với một số cán bộ, lãnh đạo các đơn vị trực thuộc có sai phạm, khuyết điểm để các đơn vị hoạt động không hiệu quả, thua lỗ nhiều năm. Bên cạnh đó, thiếu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát trong quản lý, sử dụng, bảo toàn và phát triển vốn, tài sản của nhà nước, gây hậu quả rất nghiêm trọng.

Cham xu 'khoi u' Vinachem - Anh 1

Nhà máy Đạm Hà Bắc - một trong những dự án thua lỗ của Vinachem Ảnh: Hoài Dương

"Đối với dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình, mặc dù đã được các bộ, ngành, cơ quan chuyên môn cảnh báo dự án hiệu quả thấp, tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng HĐTV và tổng giám đốc vẫn trình cấp có thẩm quyền quyết định triển khai, dẫn đến nhà máy này liên tục thua lỗ với số tiền trên 2.500 tỉ đồng. Nhiều dự án tập đoàn đầu tư không hiệu quả, trong đó có 4/5 dự án lỗ lũy kế trên 4.200 tỉ đồng" - kết luận nêu.

Riêng với Nhà máy Đạm Ninh Bình, HĐTV và tổng giám đốc Vinachem thiếu kiểm tra, giám sát để ban quản lý dự án thay đổi thiết bị xuất xứ từ các nước châu Âu, khối G7 sang thiết bị của Trung Quốc không đúng với hợp đồng; có nhiều vi phạm trong ký hợp đồng, nghiệm thu, thanh quyết toán với nhà thầu, tăng tổng mức đầu tư…

Làm mất sạch vốn nhà nước

Ông Nguyễn Anh Dũng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐTV, phải chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng ủy tập đoàn nhiệm kỳ 2010-2015. Với trách nhiệm người đứng đầu, ông Dũng đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong công tác cán bộ; trong quản lý vốn, tài sản, đất đai và đầu tư của Vinachem, gây hậu quả rất nghiêm trọng; để tập đoàn và một số công ty không bảo toàn được vốn nhà nước; thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra vi phạm nghiêm trọng trong quá trình thực hiện Dự án DAP số 2 Lào Cai; chịu trách nhiệm chính về những vi phạm trong việc triển khai dự án đạm Hà Bắc.

Ông Đỗ Quang Chiêu - nguyên Bí thư Đảng ủy cơ quan, nguyên Chủ tịch HĐQT Vinachem - chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm trong chỉ đạo thực hiện dự án Đạm Ninh Bình ở giai đoạn đầu. Cụ thể là thiếu trách nhiệm khi trình cấp có thẩm quyền báo cáo tiền khả thi và báo cáo nghiên cứu khả thi dự án trong khi Quy hoạch phát triển ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam chưa được phê duyệt. Mặc dù đã được các bộ, ngành, cơ quan chuyên môn cảnh báo dự án hiệu quả thấp, tiềm ẩn nhiều rủi ro song vẫn trình cấp có thẩm quyền cho phép đầu tư dẫn đến thua lỗ rất nghiêm trọng, mất hoàn toàn vốn chủ sở hữu của nhà nước.

Hai ông Nguyễn Quốc Tuấn (nguyên Chủ tịch HĐQT, nguyên Chủ tịch HĐTV) và Đỗ Duy Phi (nguyên Tổng Giám đốc Vinachem) chịu trách nhiệm chung về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng ủy Vinachem. Hai ông đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong công tác quản lý vốn, tài sản, đất đai, đầu tư; chịu trách nhiệm khi ký các quyết định phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình, điều chỉnh thời gian thực hiện dự án trái với ý kiến chỉ đạo Thủ tướng Chính phủ; thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong quá trình thực hiện dự án đạm Hà Bắc, dự án DAP số 2 Lào Cai…

Dù sai phạm được cho là rất nghiêm trọng nhưng đã 1 tháng rưỡi kể từ khi UBKTTƯ đề nghị kỷ luật, việc xử lý 4 cá nhân trên đến nay vẫn chưa được thực hiện.

Điều động nhân sự bất thường

Đáng nói hơn nữa, tập đoàn này cũng từng bị báo chí phản ánh về việc điều động, bổ nhiệm các vị trí quan trọng một cách bất thường. Chẳng hạn, ông Nguyễn Văn Minh (em ruột ông Nguyễn Anh Dũng) năm 2013 từ phó Ban Kế hoạch - Kinh doanh được bổ nhiệm làm phó tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình. Ngoài ra, bà Lê Thị Thái Hường (vợ ông Nguyễn Anh Dũng) và bà Lê Thị Tân Hoa (em vợ ông Nguyễn Anh Dũng) lần lượt được bổ nhiệm chức trưởng Ban Tài chính - Kế toán của Vinachem và trưởng Phòng Kế toán Thống kê tài chính của Công ty CP Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc…

Thùy Dương