Đệ nhất phu nhân Ba Lan được người dân trìu mến gọi một cách giản dị là “Pani Kaczynska” đã vĩnh viễn ra đi trong vụ tai nạn máy bay hôm 10.4 tại Nga, để lại khoảng trống không bao giờ được bù đắp nổi của bông tulip (uất kim cương) tuyệt đẹp mang tên “Maria Kaczynska”.

Chặng đường cuối Nhờ chiếc nhẫn cưới chạm khắc cùng màu sơn móng tay, thi thể Đệ nhất phu nhân Maria Kaczynska, 67 tuổi, được nhận dạng hai ngày sau vụ tai nạn thảm khốc làm chết toàn bộ 97 người (theo tin Ria Novosti ngày 14.4). Chiếc máy bay Tu-154 chở đoàn cấp cao Ba Lan tới thành phố Smolensk để dự lễ tưởng niệm 22 ngàn nạn nhân Ba Lan bị thảm sát 70 năm trước tại rừng Katyn ở miền tây nước Nga, đã bị nạn ngày 10.4 khi cố hạ cánh trong sương mù dày đặc. Trước đó, thi thể Tổng thống Lech Kaczynski, 60 tuổi, được người anh em sinh đôi là cựu Thủ tướng Jaroslaw Kaczynsk nhận dạng tại hiện trường ngay sau tai nạn và đã được chuyển về nước. Sáng 13.4 nghi thức đớn đau lặp lại trên chính chặng đường mà linh cữu Tổng thống Lech Kaczynski đã đi qua. Người đầu tiên bước tới đón linh cữu Đệ nhất phu nhân Maria Kaczynska tại sân bay Okecie dưới trời mưa tầm tã vẫn là cô con gái duy nhất Marta và người anh em sinh đôi Jaroslaw Kaczynsk. Họ lần lượt quỳ gối gục đầu vào chiếc quan tài phủ quốc kỳ Ba Lan, trước khi xe tang chở linh cữu Đệ nhất phu nhân Maria Kaczynska lại chầm chậm trôi qua giữa hai dòng người mặc đồ tang đen vừa nức nở vừa rải hoa suốt chặng đường từ sân bay về dinh Tổng thống tại thủ đô Warsaw. Rất đông người mang theo hoa tulip và hoa hồng đỏ và trắng - màu quốc kỳ Ba Lan, khe khẽ hát Thánh ca và cầu nguyện cho Maria. Mãi bên nhau Giờ thì linh cữu đôi của hai vợ chồng Tổng thống Kaczynski đã được đặt bên nhau tại dinh Tổng thống, với dòng người trải dài vô tận giữa biển hoa và nến, lần lượt tới nghiêng mình tiễn biệt hai người con yêu quý của đất nước. Dự kiến sau tuần lễ quốc tang, lễ tưởng niệm 97 nạn nhân thiệt mạng trong vụ tai nạn máy bay sẽ được tổ chức ngày 17.4 tại quảng trường Pilsudski ở Warsaw. Lễ an táng Tổng thống Lech Kaczynski và Phu nhân Maria Kaczynska được cử hành trọng thể chiều 18.4 tại thánh đường nhà thờ lớn Wawel nổi tiếng tại thành phố miền nam Krakow. Wawel là nơi lưu giữ thi hài các vị quân vương, anh hùng, tướng lĩnh, nhà cách mạng, các văn nhân thi sĩ nổi tiếng Ba Lan. Về tình cảm của dân chúng với Đệ nhất phu nhân Maria Kaczynska, BBC ngày 14.4 dẫn lời nhà bình luận chính trị Andre Ladinski nhận xét: “Bà được rất nhiều người dân yêu quý, họ thực sự mến mộ bà. Tôi có thể nói, không nhiều chính trị gia được như vậy”. “Tôi chưa từng chứng kiến điều như vậy trong đời, dù từng đưa tin về nhiều sự kiện bi thảm như siêu bão Katrina, 9.11 (vụ khủng bố ngày 11.9.2001) tại Mỹ... Nhưng đây là lần đầu tiên điều đó xảy ra với dân tộc tôi, người dân tôi và với Tổng thống của tôi” - nhà báo Ba Lan Piotr Krasko xúc động bày tỏ. “Thật rất khó, rất khó nói gì vào thời điểm này vì tất cả chúng tôi đều rất sốc” - bà Beata Kozlowska, một phụ nữ trong đám đông xếp hàng bên ngoài dinh Tổng thống nghẹn ngào. Vốn là một nhà kinh tế uyên bác, nhưng bên cạnh tư chất thông minh tinh tế của người phụ nữ có học vấn cao, bà Kaczynska còn có sức cuốn hút rất lớn nhờ khiếu hài hước và sự duyên dáng, giản dị. Trong chuyến tháp tùng phu quân công du Mỹ đầu tiên, bà bị chộp hình khi bước lên máy bay mang theo một chiếc túi nhựa rất bình thường. Người dẫn chương trình truyền hình nổi tiếng Szymon Majewski sau đó đưa ra lời bình hóm hỉnh về “nội dung” chứa trong túi và đi đến kết luận đó là bánh sandwich dự phòng cho một chuyến đi dài. Một ngày sau khi chương trình phát sóng, Majewski nhận được gói bánh sandwich do bà Kaczynska gửi tặng kèm tấm thiệp “Chúc ngon miệng!”. Bà Kaczynska không đẹp quyến rũ như Đệ nhất phu nhân tiền nhiệm Jolanta Kwasniewska, cũng không lặng lẽ như phu nhân Danuta của Tổng thống Lech Walesa, mà bà chọn đường đi hoàn toàn khác nhưng vẫn là người đã giúp làm ấm lên hình ảnh phu quân Tổng thống có tiếng là nghiêm khắc và thẳng thắn. Sự cuốn hút của bà thể hiện qua nụ cười duyên dáng dễ khiến người khác nguôi giận, cùng cách chăm sóc tỉ mỉ cho đức phu quân đãng trí từ đầu tóc tới ăn mặc. Trong lần trả lời phỏng vấn phóng viên Gruzia Nino Gelashvili hồi tháng 4.2007, bà Kaczynska vui vẻ kể về quyết định hy sinh sự nghiệp để dành tất cả cho chồng con, để luôn sát cánh bên chồng vượt qua bao thách thức trước khi trở thành đệ nhất phu nhân. “Có rủi mới khiến ta hiểu thế nào là vận may” - bà kết luận. Gia đình lớn ba thế hệ nhà Kaczynski đã sống hạnh phúc bên nhau gồm thân mẫu Jadwiga với cả hai anh em sinh đôi Lech và Jaroslaw, bà Maria, vợ chồng con gái Marta - Piotr và hai cháu ngoại.