Chính phủ vừa có báo cáo công tác bảo vệ môi trường năm 2016, trong đó đề cập rõ việc giải quyết hậu quả môi trường các tỉnh miền Trung do Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh gây ra.

Chinh phu bao cao Formosa da khac phuc xong 52/53 loi - Anh 1

Sự cố môi trường biển miền Trung tháng 4/2016 diễn ra trên diện rộng, gây ra hậu quả lớn về kinh tế, xã hội, môi trường trước mắt và lâu dài; đồng thời đã làm xáo trộn, gây mất an ninh trật tự, tâm lý bức xúc, bất an trong nhân dân. Ảnh: Internet

Làm nguội cốc từ ướt sang khô sẽ hoàn thành vào tháng 6/2019

Theo Chính phủ, đây là sự cố môi trường biển nghiêm trọng, lần đầu tiên xảy ra trên diện rộng ở nước ta.

Ngay sau khi có thông tin, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt, thường xuyên, với tinh thần khẩn trương, sâu sát, thận trọng, khách quan, khoa học để vừa tiến hành xác định nguyên nhân, đồng thời với việc ổn định đời sống nhân dân, bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội.

Đặc biệt, tiến hành các biện pháp đấu tranh buộc Formosa Hà Tĩnh phải thừa nhận trách nhiệm gây ra sự cố môi trường, công khai xin lỗi Chính phủ và Nhân dân Việt Nam, cam kết thực hiện bồi thường 500 triệu USD cho người dân vùng bị ảnh hưởng thiệt hại về kinh tế, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người dân, xử lý ô nhiễm và phục hồi môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung của Việt Nam.

Bộ Tài nguyên Môi trường cũng xử phạt vi phạm hành chính Formosa Hà Tĩnh với số tiền là 4.485 tỷ đồng.

Để giám sát quá trình khắc phục vi phạm của Formosa, Bộ Tài nguyên Môi trường đã thành lập Hội đồng Liên ngành giám sát; thành lập Tổ Giám sát và phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đưa 02 Trạm kiểm định môi trường di động vào giám sát hàng ngày việc xử lý nước thải, khí thải và quản lý CTR, CTNH của FHS.

Quá trình giám sát được thực hiện cho đến khi FHS hoàn thành chuyển đổi công nghệ làm nguội than cốc từ ướt sang khô.

Đồng thời Bộ đã yêu cầu FHS lập, thực hiện kế hoạch khắc phục các tồn tại, vi phạm về bảo vệ môi trường và kế hoạch giám sát môi trường, đảm bảo các công trình bảo vệ môi trường của FHS đạt tiêu chuẩn quốc tế.

“Theo kết quả họp Hội đồng liên ngành ngày 10/5/2017 cho thấy đến nay Formosa đã khắc phục xong 52/53 lỗi (riêng lỗi chuyển đổi phương pháp làm nguội cốc từ ướt sang khô sẽ hoàn thành vào tháng 6/2019 theo như cam kết)”, báo cáo Chính phủ nêu.

Cũng theo báo cáo này, Formosa đã đầu tư trên 1 tỷ USD vào các hạng mục cải thiện, bổ sung các công trình bảo vệ môi trường theo yêu cầu của Bộ Tài nguyên Môi trường. Các công trình của Foromsa đã cơ bản đáp ứng điều kiện để đưa lò cao số 1 vào vận hành thử nghiệm.

Cảnh tỉnh bảo vệ môi trường khi kêu gọi đầu tư

Hiện tượng hải sản chết bất thường tại khu vực miền Trung bắt đầu xuất hiện tại tỉnh Hà Tĩnh, sau đó lần lượt xuất hiện tại các tỉnh: Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế từ ngày 6/4/2016 đến hết ngày 10/5/2016.

Việc tìm ra nguyên nhân, đối tượng gây ra sự cố môi trường biển tại 04 tỉnh miền Trung buộc Công ty Formosa Hà Tĩnh phải bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả vi phạm đã góp phần buộc các doanh nghiệp hoạt động có quy mô lớn, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao phải quan tâm hơn nữa đến công tác bảo vệ môi trường.

Đồng thời, cảnh tỉnh các cơ quan quản lý Nhà nước, đặc biệt ở địa phương phải chú trọng hơn nữa đến các yêu cầu về bảo vệ môi trường trong thu hút, kêu gọi các dự án đầu tư.

Mặc dù nhiều vấn đề môi trường đã được xử lý, mức độ gia tăng ô nhiễm môi trường chậm lại. Tuy nhiên, còn tồn tại nhiều vấn đề cần phải tập trung giải quyết, xử lý.

Theo Chính phủ, tình trạng thu hút đầu tư bỏ qua bảo vệ môi trường vẫn diễn ra ở một số nơi; công tác bảo vệ môi trường chưa được xem trọng một cách đầy đủ, toàn diện và chưa thực sự trở thành một trong ba trụ cột phát triển bền vững của đất nước.

Còn nhiều loại hình sản xuất gây ô nhiễm môi trường; trong đó có một số loại hình có công nghệ sản xuất lạc hậu, làm tăng chi phí đầu tư xử lý, giải quyết ô nhiễm môi trường.

Nhiều dự án xả thải lớn, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm, sự cố môi trường.

Hơn nữa, đã để xảy ra sự cố môi trường lớn, tác động trên diện rộng, bùng phát các điểm nóng gây ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, sự cố môi trường biển miền Trung tháng 4/2016 diễn ra trên diện rộng, gây ra hậu quả lớn về kinh tế, xã hội, môi trường trước mắt và lâu dài

Đảm bảo sau năm 2020 không phát sinh ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

Để tăng cường công tác bảo vệ môi trường, sớm giải quyết các vấn đề môi trường bức xúc, phòng ngừa, giảm thiểu các nguồn gây ô nhiễm, Chính phủ đề ra một loại các nhóm nhiệm vụ trọng và các giải pháp cấp bách.

Theo đó, sẽ xây dựng hệ thống tiêu chí về môi trường làm cơ sở lựa chọn, sàng lọc loại hình sản xuất và công nghệ sản xuất trong thu hút đầu tư, xem xét, phê duyệt các dự án đầu tư. Ban hành danh mục các ngành công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao làm cơ sở xem xét, định hướng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Rà soát, đánh giá, khắc phục các tồn tại, bất cập nhằm nâng cao chất lượng của công tác đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường; kiểm tra, xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường; thanh tra, kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính; sớm đưa các chế tài hình sự về môi trường vào áp dụng.

“Xử lý triệt để cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đảm bảo sau năm 2020 không phát sinh cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng”, Chính phủ đề ra nhiệm vụ.

Chính phủ cũng gắn trách nhiệm trực tiếp của các cấp, ngành, địa phương, tổ chức, xã hội đối với vấn đề môi trường.

Tăng cường vai trò, trách nhiệm trực tiếp của chủ đầu tư, cơ quan quyết định, phê duyệt đầu tư, thẩm định công nghệ sản xuất, thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường; gắn trách nhiệm của Chủ tịch UBND các cấp chịu trách nhiệm toàn diện về các vấn đề môi trường trên địa bàn.

Ở Trung ương, rà soát, sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy của Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Ở cấp tỉnh, thành lập phòng quản lý về bảo tồn đa dạng sinh học trực thuộc Chi cục Bảo vệ môi trường đối với các tỉnh có khu bảo tồn, vườn quốc gia và rừng đặc dụng để tham mưu tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao theo quy định của Luật Đa dạng sinh học 2008.

Thảo Nguyên