(HQ Online)- Cho ý kiến vào dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi), ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) bày tỏ tán thành quan điểm bảo vệ quyền dân sự thông qua Tòa án, bởi nếu không, người dân tự giải quyết với nhau dễ dẫn đến từ vấn đề dân sự trở thành hình sự.

Cho y kien du thao Bo luat Dan su: Khong de nguoi dan “tu xu” - Anh 1

ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy. Ảnh Internet.

Sáng 24-10, tiếp tục chương trình làm việc, các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) cho ý kiến vào dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi). Vấn đề bảo vệ quyền dân sự nhận được nhiều ý kiến của các ĐBQH.

Tòa án không được từ chối giải quyết khi chưa có quy định của pháp luật

Tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Bộ luật sau khi QH cho ý kiến tại kỳ họp thứ 9, Ủy ban Thường vụ QH cho biết, nhiều ý kiến tán thành việc cần quy định về bảo vệ quyền dân sự thông qua cơ quan có thẩm quyền để thể chế hóa Hiến pháp về việc bảo vệ, bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Nhiều ý kiến đề nghị quy định cụ thể, làm rõ khái niệm tập quán, tương tự pháp luật, án lệ, lẽ công bằng và cơ chế áp dụng để bảo đảm tính khả thi.

Theo Ủy ban Thường vụ QH, quy định về áp dụng tập quán, áp dụng quy định tương tự của pháp luật hiện đã có trong Bộ luật Dân sự hiện hành. Tham khảo kinh nghiệm thế giới cho thấy, ngay ở những nước có nền pháp lý phát triển thì hệ thống luật thành văn cũng không thể bao quát hết mọi tình huống phát sinh trong xã hội. Vì vậy, việc quy định cho phép áp dụng tập quán, tương tự pháp luật và lẽ công bằng trong Bộ luật Dân sự là cần thiết.

“Để áp dụng cơ chế này, trước hết phải tin tưởng và giao cho Thẩm phán áp dụng tập quán, tương tự pháp luật, lẽ công bằng trong xét xử. Điều này cũng phù hợp với thông lệ quốc tế và do đó quy định như dự thảo Bộ luật là phù hợp”, báo cáo của Ủy ban Thường vụ QH nêu rõ.

ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) bày tỏ tán thành quan điểm bảo vệ quyền dân sự thông qua Tòa án, bởi theo bà Nhà nước quản lý bằng pháp luật nhưng chưa có pháp luật thì Nhà nước phải giải quyết đáp ứng yêu cầu của người dân. Nếu không người dân tự giải quyết với nhau dễ dẫn đến từ vấn đề dân sự trở thành hình sự.

"Nhà nước có cả bộ máy trong tay lẽ nào lại không đi giải quyết cho dân. Vì vậy Tòa án không được từ chối giải quyết khi chưa có quy định của pháp luật"- bà Thúy nêu quan điểm.

Đồng tình với quan điểm này, ĐB Lê Đắc Lâm (Bình Thuận) và ĐB Đinh Xuân Thảo (Hà Nội) cho rằng, bảo vệ quyền dân sự thống nhất cho áp dụng tập quán, tương tự pháp luật và lẽ công bằng là phù hợp với tình hình thực tế và không trái với nguyên tắc Thẩm phán chỉ xét xử độc lập và tuân theo pháp luật.

"Trao cho thẩm phán thực hiện quyền đó là đúng pháp luật, vì pháp luật không chỉ có điều khoản cụ thể, cho nên việc áp dụng nguyên tắc chung như vậy là phù hợp"-ông Thảo phân tích.

Quy định cụ thể lãi suất để xác định hành vi cho vay nặng lãi

Quy định về lãi suất trong quan hệ dân sự, Điều 483 dự thảo Bộ luật Dân sự Chính phủ trình QH quy định như sau: “Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 200% theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác”.

ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) cho rằng, lãi suất vay do các bên thỏa thuận và theo quy định của pháp luật để phù hợp với hợp đồng vay tài sản. Do đó, cần quy định lãi suất cố định 20%/năm ngay trong luật để đảm bảo tính rõ ràng, để dễ dàng xác định hành vi cho vay nặng lãi.

ĐB Đinh Xuân Thảo (Hà Nội) đồng tình với việc đưa ra mức trần lãi suất. Theo ĐB, Nhà nước phải quản lý vấn đề này để tránh tình trạng cho vay nặng lãi, do đó đưa ra quy định cứng 20%/năm là phù hợp hơn với lãi suất cơ bản.

Tại kỳ họp trước của QH, có nhiều ý kiến đề nghị làm rõ cơ sở của việc nâng mức lãi suất lên 200% lãi suất cơ bản (quy định hiện hành là 150%); đề nghị không nên sử dụng lãi suất cơ bản làm lãi suất tham chiếu vì đây là công cụ điều hành chính sách tiền tệ, nên quy định một mức lãi suất cố định trong Bộ luật Dân sự với tỉ lệ % tính theo năm của khoản tiền vay cho ổn định. Ý kiến khác đề nghị nên nghiên cứu sử dụng lãi suất tái cấp vốn, lãi suất liên ngân hàng, lãi suất trái phiếu Chính phủ hoặc lãi suất của một hoặc một số ngân hàng thương mại lớn để tham chiếu...

Do còn nhiều ý kiến khác nhau, Ủy ban Thường vụ QH tại kỳ họp này đã trình QH hai phương án như sau: Phương án 1: quy định mức lãi suất cố định ngay trong Bộ luật Dân sự là tối đa 20%/năm của khoản tiền vay; Phương án 2: giữ như quy định của dự thảo trình QH, vẫn sử dụng lãi suất cơ bản làm lãi suất tham chiếu, đồng thời xác định quy định về trần lãi suất của Bộ luật Dân sự sẽ không được áp dụng trong trường hợp luật khác có liên quan có quy định khác.

Người chuyển giới có “ngoài vùng phủ sóng”?

Theo ĐB Nguyễn Trung Thu (Long An), người chuyển giới "ngoài vùng phủ sóng" gặp nhiều khó khăn trong chăm sóc sức khỏe y tế. ĐB cho rằng, trên thực tế có nhiều trường hợp chuyển giới bị xâm hại nhưng chưa được bảo vệ, vì không được công nhận nên việc thực thi pháp luật với người chuyển đổi giới tính cũng khó khăn.

Tại kỳ họp trước của QH, nhiều ý kiến không tán thành với quy định của dự thảo về việc không công nhận quyền chuyển đổi giới tính nhưng người đã chuyển đổi giới tính được thay đổi hộ tịch và có các quyền nhân thân kèm theo giới tính mới được chuyển đổi.

Theo giải trình của Ủy ban Thường vụ QH trình QH lần này, việc chuyển đổi giới tính kèm theo nhiều vấn đề xã hội phát sinh liên quan đến y tế, bảo hiểm, hôn nhân và gia đình, các chính sách an sinh xã hội... Để bảo đảm tính thận trọng, hợp lý, đề nghị QH cho tách việc chuyển đổi giới tính thành một điều riêng (Điều 37 mới) và chỉnh lý nội dung này theo hướng xác định: “Việc chuyển đổi giới tính được thực hiện theo quy định của luật. Cá nhân đã chuyển đổi giới tính có quyền, nghĩa vụ đăng ký thay đổi hộ tịch theo quy định của pháp luật về hộ tịch; có các quyền nhân thân phù hợp với giới tính theo quy định của Bộ luật này và luật khác có liên quan”.