ICTnews – Ông Đặng Xuân Hải, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam cho rằng, nên hình thành một Trung tâm bảo vệ bản quyền tác phẩm điện ảnh, tổ chức này sẽ là đầu mối chính thức để các cá nhân, tổ chức có nhu cầu tham gia mua và bán bản quyền các tác phẩm điện ảnh.

"Cánh đồng bất tận" một trong những bộ phim Việt chưa công chiếu đã bị vi phạm bản quyền bằng hình thức in sao đĩa lậu và tung lên Internet. Ảnh: Internet

Theo đạo diễn NSND Đặng Xuân Hải, chính sách bảo vệ bản quyền các tác phẩm nghệ thuật nói chung, trong đó có điện ảnh đã khá đầy đủ, nhưng khâu thực thi còn chưa nghiêm dẫn đến tình trạng vi phạm bản quyền tác phẩm điện ảnh, nhất là trên Internet đang ở mức báo động.

Ông Hải cho biết, Việt Nam đã có đầy đủ cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền tác giả, tác phẩm, chống vi phạm bản quyền. Cụ thể, Việt Nam đã tham gia Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học nghệ thuật. Việt Nam cũng đưa các quy định về bảo vệ bản quyền quy định trong Bộ Luật Dân sự, Luật Sở hữu Trí tuệ, Luật Bản quyền. Mới đây nhất, Chính phủ đã ban hành Nghị định 131/2013/NĐ-CP quy định về mức xử phạt hành chính vi phạm về quyền tác giả, quyền liên quan với mức xử phạt cao nhất là 250 triệu đồng đối với cá nhân và 500 triệu đồng đối với các tổ chức vi phạm.

Tuy nhiên việc phổ cập để cho mọi người dân hiểu được luật pháp thì còn rất hạn chế. Cục Bản quyền tác giả (Bộ VH-TT-DL) là nơi tiếp nhận đăng ký quyền tác giả điện ảnh, đồng thời tiếp nhận các khiếu nại về vi phạm bản quyền, sau đó chuyển cho Thanh tra Bộ VH-TT-DL xem xét mức độ vi phạm để đưa ra hình thức xử lý. Tuy nhiên số lượng các vụ vi phạm được giải quyết hàng năm rất ít chỉ vài ba vụ việc, vì về nguyên tắc phải có chủ sở hữu quyền tác giả khiếu nại cơ quan nhà nước mới xử lý. Trong khi đó trong lĩnh vực điện ảnh trong nước đa số các tác phẩm thuộc sở hữu nhà nước, nếu các hãng phim không kiện sẽ không có cơ sở để giải quyết vấn đề vi phạm bản quyền.

Chính vì bất cập này, nên ông Hải cho rằng, rất cần có một cơ quan đại diện cho các chủ sở hữu tác phẩm điện ảnh để đứng bảo vệ bản quyền các tác phẩm điện ảnh. Hội Điện ảnh Việt Nam cho rằng, tốt nhất là sẽ hình thành một Trung tâm bảo vệ bản quyền tác phẩm điện ảnh là đầu mối chính thức để các cá nhân, tổ chức có nhu cầu tham gia mua và bán bản quyền các tác phẩm điện ảnh. Trung tâm này sẽ có chức năng tương tự như Trung tâm bảo vệ bản quyền tác phẩm âm nhạc (RIAV)

Ông Hải cũng cho hay, hiện nay thế giới đang làm ráo riết việc quản lý các tác phẩm trên Internet, các nước cũng nhận thấy cần phải có biện pháp quản lý bản quyền để những cơ sở sáng tác điện ảnh có được nguồn thu từ Internet, từ đó mới tái đầu tư sản xuất các tác phẩm tiếp theo, kể cả điện ảnh và phim truyền hình. Nhưng Việt Nam lại chưa có một cơ quan nào quản lý nghiêm, do đó rất cần một đầu mối là Trung tâm bảo vệ bản quyền tác phẩm điện ảnh. Cơ quan này sẽ đại diện cho các hãng phim đàm phán về việc phân phối bản quyền đối với những cá nhân, cơ quan có nhu cầu.

Bên cạnh đó, Nghị định 131/2013/NĐ-CP về xử phạt các hành vi vi phạm bản quyền còn quá nhẹ, một bộ phim đầu tư nhiều tỷ đồng chưa công chiếu đã bị ăn cắp, dù có phạt tới 500 triệu đồng cũng còn quá ít so với số tiền mà các nhà đầu tư bỏ ra để sản xuất phim. Do đó, cần phải kết hợp với cả Bộ Luật Dân sự khi giải quyết các vi phạm về bản quyền.

Ông Hải cũng đề xuất, cần phải phố biến rộng rãi cho người dân hiểu về pháp luật và có ý thức trong việc không vi phạm bản quyền tác phẩm, kể cả phim chiếu rạp, phim truyền hình, in đĩa lậu và cả trên Internet.

Trước đề xuất này, hiện có một số ý kiến cho rằng, việc thành lập một Trung tâm bảo vệ bản quyền tác phẩm điện ảnh là điều cần thiết trong bối cảnh vi phạm bản quyền trên Internet đang diễn ra tràn lan. Tuy nhiên, Trung tâm này có cơ chế vận hành làm sao cho hiệu quả, đảm bảo quyền lợi cho hội viên và những người liên quan là điều đáng bàn. Một ví dụ cho thấy Hiệp hội công nghiệp ghi âm Việt Nam (RIAV) mặc dù đã giúp kết nối các hội viên và các đơn vị có nhu cầu sử dụng bản quyền âm nhạc, số tiền bản quyền âm nhạc thông qua RIAV đã lên tới nhiều tỷ đồng. Thế nhưng, hồi giữa năm 2013, giữa RIAV và các hội viên đã nảy sinh mâu thuẫn và kiện nhau lên cơ quan quản lý nhà nước.