"Có phải VN đang trở thành bãi thải công nghệ của thế giới" - là câu hỏi của Chủ tịch Quốc hội trước Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Qua Formosa mới lo ngại?

Tại phiên thảo luận dự án Luật chuyển giao công nghệ (sửa đổi) sáng 13/9, vấn đề Formosa gây ô nhiễm môi trường được nêu lên như một ví dụ điển hình cho những bất cập trong công tác quản lý công nghệ, môi trường.

Chu tich QH: Tu Formosa lo VN thanh bai rac cong nghe - Anh 1

Ảnh minh họa

Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chung Lưu lo lắng trước thực trạng của đất nước trong bối cảnh phải đối diện với vấn đề tiếp nhận công nghệ gây ô nhiễm môi trường, công nghệ lạc hậu.

"Tôi lấy ví dụ từ vụ Formosa, từ việc gây ô nhiễm môi trường bây giờ dẫn dến nhiều hệ lụy khác, đặc biệt là vấn đề an ninh, trật tự xã hội” - Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu lên tiếng.

Theo ông Lưu, cần phải phân tích rõ nguyên nhân nào dẫn đến thực trạng này. Là do luật hay do quản lý chưa tốt?

"Nhận thức của cá nhân tôi thì có cả hai nguyên nhân, cả luật pháp và quản lý nhà nước chưa đáp ứng yêu cầu” - ông Lưu phân tích.

Lấy ví dụ từ sự cố môi trường nghiêm trọng cho Formosa gây ra, Chủ tịch QH chỉ ra vai trò của công nghệ và việc kiểm soát nhập khẩu công nghệ vào các dây chuyền sản xuất trong nước.

Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân thẳng thắn đặt câu hỏi: "Có phải VN đang trở thành bãi thải công nghệ của thế giới và sửa luật có thể khắc phục điều này?"

“Qua vụ Formosa chúng ta phải nghĩ đến công nghệ xử lý môi trường. Sáng nay tôi nghe đài nói rằng Nhà máy Lee & Man ở Hậu Giang nếu hoạt động thì mỗi ngày lấy 20.000m2 nước sông Hậu, thải ra cũng gần 20.000m2 nước nhưng chỉ xử lý được khoảng 20%, số còn lại thải ra môi trường không sạch như nước sông khi lấy vào”.

Từ những ví dụ trên, Chủ tịch Quốc hội cho rằng phải đặt ra vấn đề quản lý, kiểm soát công nghệ, vai trò và trách nhiệm của cơ quan nhà nước. “Tất cả những gì cụ thể hóa được trong luật thì phải cụ thể hóa” - bà Ngân nói.

Công nghệ, máy móc lạc hậu tới 2-3 thế hệ

Là người trình dự thảo, Bộ trưởng Bộ Khoa học - công nghệ Chu Ngọc Anh nhận định sau gần 1 thập kỷ, luật hiện hành đã bộc lộ một số vướng mắc, bất cập, thiếu công cụ pháp lý để kiểm soát và ngăn chặn được các luồng công nghệ lạc hậu du nhập.

Thủ tướng: Nguy cơ thành bãi thải công nghệ là hiện hữu

Ông Chu Ngọc Anh thừa nhận “qua vụ Formosa thì hàng loạt vấn đề phải xem xét. Ví dụ Luật đầu tư chúng ta mở ra và quy định hậu kiểm, Luật bảo vệ môi trường quy định đánh giá tác động môi trường thì chúng ta phải xem xét lại”.

Cơ quan thẩm tra, UB Khoa học Công nghệ và Môi trường QH đồng tình: "Chúng ta vẫn chuyển giao công nghệ thông qua mua máy móc, thiết bị phần lớn đã lạc hậu 2-3 thế hệ là chính..., ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế".

Tình trạng “lách luật” để đưa công nghệ lạc hậu vào VN, theo UB này, cần phải có chế tài phù hợp với bản chất về trình độ công nghệ để ngăn ngừa. UB kiến nghị sửa đổi toàn diện luật Chuyển giao công nghệ, Chủ nhiệm UB Phan Thanh Bình nói.

An An (tổng hợp)