Hơn 5 tháng qua, hầu như việc kiểm tra, giám sát, xử phạt chủ nhà trọ thu tiền điện quá giá quy định vẫn "án binh bất động". Cơ quan chức năng ngồi chờ người dân đưa đơn tố cáo để đi kiểm tra, trong khi hầu như không có thông tin nào được gửi tới, vì họ sợ bị chủ nhà phá vỡ hợp đồng thuê nhà.

Báo CAND đã có nhiều bài phản ánh tình trạng người thuê nhà bị thu tiền điện với giá "cắt cổ", Sở Công thương Hà Nội đã tiến hành kiểm tra việc thực hiện giá bán lẻ điện trên địa bàn Hà Nội. Tuy nhiên, vấn đề đáng bàn ở đây là sau hơn 5 tháng Bộ Công thương ban hành Thông tư 08/2010/TT-BCT và Chỉ thị 11/CT-BCT ngày 15/3/2010 về kiểm tra, giám sát thực hiện bán lẻ điện tại các địa điểm cho thuê nhà trọ, hầu hết người lao động nghèo có đủ điều kiện vẫn phải trả tiền điện với giá "cắt cổ", còn chủ nhà trọ thì chưa bị ai "sờ" đến. Người nghèo mua điện giá cao Chị Nguyễn Thị Huyền, người đang thuê trọ ở phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy cho biết: "Tôi đi thuê nhà gần 5 năm nay, từ ngày còn phải trả 2.000 đồng/kWh, đến nay là 3.500 đồng/kWh. Không nấu nướng, không có tivi, tôi đi làm cả ngày, chiều tối mới về chỉ dùng có quạt, đèn mà mỗi tháng tôi phải trả hơn một trăm nghìn tiền điện". Khi chúng tôi hỏi về Thông tư 08 của Bộ Công thương ra đời cách đây 5 tháng quy định những đối tượng như chị sẽ được mua điện trực tiếp theo giá điện sinh hoạt bậc thang, chị Huyền "ngớ" người ra, lắc đầu không biết. Không giống chị Huyền, nhiều sinh viên, người lao động nghèo biết quy định trên, thấy mình thiệt thòi, có kiến nghị với chủ nhà và không thấy họ động tĩnh gì cũng không dám tố cáo vì… sợ bị "mời" ra khỏi nhà. Ông Đàm Tiến Thắng, Trưởng phòng Quản lý điện năng, Sở Công thương Hà Nội cho biết, từ ngày Thông tư 08 ra đời, Sở chỉ nhận được đơn tố cáo của của một sinh viên nhưng là đơn nặc danh, không liên lạc được với người viết. Hơn nữa, nhiều người khi thuê trọ chỉ hợp đồng bằng miệng, nên không đủ cơ sở pháp lý để làm thủ tục mua điện theo giá sinh hoạt. Điểm lưu ý nữa là nhiều người có hợp đồng thuê nhà nhưng trong đó lại không ghi giá điện, nước phải trả, khi kiểm tra chủ nhà trọ đã chối là thu tiền điện giá cao. Thông tư 08 của Bộ Công thương quy định, sinh viên, người lao động sẽ được trực tiếp mua điện giá bậc thang nếu đáp ứng đủ điều kiện (có hợp đồng thuê nhà và đăng ký tạm trú từ 12 tháng trở lên), chủ nhà trọ có trách nhiệm thu của người thuê theo đúng quy định giá điện sinh hoạt (50kWh đầu giữ ở mức 600 đồng/kWh). Vì sao quy định ra đời gần nửa năm mà nhiều chủ nhà trọ, người thuê trọ vẫn không biết? Phải chăng công tác tuyên truyền chủ trương trên chưa đến được với người dân. Ngay thời điểm này, nhiều chủ nhà trọ nghe nhắc đến quy định trên cũng như từ "trên trời rơi xuống". Bà Nguyễn Thị Vui, chủ nhà trọ ở ngõ 324 đường Thụy Khuê, Hà Nội cho biết: "Có quy định đó à, tôi không thấy ai nói gì cả". Nhiều người thuê trọ đang phải trả tiền điện giá cao. Nhiều địa chỉ sai phạm chưa bị xử lý Hơn 5 tháng qua, hầu như việc kiểm tra, giám sát, xử phạt chủ nhà trọ thu tiền điện quá giá quy định vẫn "án binh bất động". Cơ quan chức năng ngồi chờ người dân đưa đơn tố cáo để đi kiểm tra, trong khi hầu như không có thông tin nào được gửi tới, vì họ sợ bị chủ nhà phá vỡ hợp đồng thuê nhà. Bên cạnh đó, dư luận, báo chí lên tiếng, chỉ ra các địa chỉ cụ thể. Trước sức "nóng" của dư luận, Cục Điều tiết điện lực, Bộ Công thương đã có Văn bản số 374/ĐTĐL-QHCP ngày 11/8/2010 về việc kiểm tra thực hiện giá bán lẻ điện tại một số khu vực cho thuê trọ trên địa bàn Hà Nội. Theo báo cáo của Sở Công thương, trong 2 ngày từ 23/8 đến 24/8 Sở này đã kiểm tra việc thực hiện giá bán lẻ điện tại 10/12 địa điểm thì cả 10 hộ cho thuê nhà đều vi phạm giá bán điện theo Thông tư 08. Giá bán điện của các hộ cho thuê nhà thấp nhất là 2.000 đ/kWh (số nhà 24 ngõ 898 đường Láng), cao nhất là 5.000đ/kwh (số nhà 14 ngõ 20 đường Hồ Tùng Mậu, huyện Từ Liêm), mức 3.000đ/kWh là phổ biến nhất. Hầu hết việc thanh toán tiền điện giữa người đi thuê và chủ nhà là thỏa thuận miệng, không có hợp đồng thuê nhà. Theo phản ánh của các chủ nhà bị kiểm tra thì họ không nhận được văn bản hướng dẫn của các tổ chức kinh doanh điện, thu tiền với giá trên chỉ là bù đắp phần điện sử dụng cho việc bơm nước và chiếu sáng chung… Đáng buồn là việc thu tiền điện "cắt cổ" như trên nhưng lại không xử phạt được do người thuê nhà thời gian thuê không ổn định (dưới 12 tháng), không có hợp đồng thuê nhà với chủ nhà, không khai báo tạm trú, khi đến thuê đã thỏa thuận với chủ nhà về giá điện nên không có thắc mắc gì… Do vậy, đoàn kiểm tra chỉ lập biên bản ghi nhận việc thu tiền điện không đúng theo quy định. Theo đánh giá của Sở Công thương Hà Nội, việc tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Nhà nước về giá điện của các tổ chức kinh doanh điện tại các khu vực trên còn qua loa, chưa thống kê, lập biên bản, thông báo nhắc nhở nên đại bộ phận chủ cho thuê nhà và người đi thuê nhà chưa nắm bắt được. Để quy định đi vào cuộc sống, thiết nghĩ, Bộ Công thương cần xem xét điều chỉnh thủ tục thuận lợi, đơn giản hơn cho người thuê trọ như đơn đăng ký mua điện có xác nhận của cơ quan, trường học và có hợp đồng thuê nhà từ 3 tháng trở lên. UBND các quận, huyện, xã, phường cần tăng cường tuyên truyền Thông tư 08 đến từng tổ, cụm dân cư và hướng dẫn cho các hộ có nhà cho thuê thực hiện nghiêm quy định, tránh để người lao động nghèo phải chịu nhiều thiệt thòi như hiện nay