SGTT.VN - Nhiều người già than phiền: “Chẳng hiểu tại sao miệng tôi nó cứ khô như ngậm cục bông gòn, nhai nuốt khó khăn, phát ngôn vấp váp. Phải làm gì bây giờ?”

Và với chứng khô miệng của người già, con cháu nhiều khi phát khổ vì họ lười ăn, lười uống, không chịu trò chuyện chia sẻ mà không biết nguyên nhân.

Thực ra, miệng khô không phải là chuyện riêng ở người già, mà cũng xảy ra ở mọi lứa tuổi khi mà số lượng nước miếng trong miệng giảm. Khô miệng không phải là một bệnh đặc biệt mà là triệu chứng của một bệnh nào đó.

Có nhiều nguyên nhân gây ra chứng khô miệng như hóa hoặc xạ trị u bướu ung thư vùng cổ, đầu gây hư hao tuyến nước miếng, giảm sản xuất. Một số bệnh như HIV/AIDS, tiểu đường, bệnh của tuyến nước miếng, hội chứng Sjogren là bệnh tự miễn trong đó tế bào miễn dịch hủy hoại tuyến nước mắt và nước miếng, khiến cho miệng và mắt khô. Thay đổi hormon trong cơ thể như khi mang thai hoặc ở tuổi mãn kinh. Do tác dụng phụ của gần 400 dược phẩm như thuốc chống dị ứng, hạ huyết áp, chống trầm cảm, lo âu, lợi tiểu, giảm hoặc kích thích khẩu vị. Ngáy khi ngủ và thở bằng miệng. Tổn thương dây thần kinh điều khiển tuyến nước miếng. Nghẹt mũi phải thở bằng miệng.

Chứng dội ngược dịch vị axít từ bao tử lên họng. Một căng thẳng tinh thần cũng tạm thời khiến miệng khô.

Chứng miệng khô gây khó khăn khi nhai, nuốt thực phẩm, khó nói, giảm khẩu vị ăn không thấy ngon, đau rát họng, khản tiếng, miệng hôi, sâu răng, nhiễm trùng răng, miệng, lợi răng.

Khô miệng kích thích niêm mạc ở miệng dễ dàng đưa tới viêm sưng nhiễm trùng.

Trước hết phải xác định rõ nguyên nhân rồi cứ theo đó mà điều trị bệnh gây ra khô miệng. Đây là công việc của bác sĩ y và nha khoa.

Với bệnh nhân và người già, xin nêu ra một số mẹo để giảm tình trạng khô của miệng. Nên cho các cụ thường xuyên nhâm nhi nước lã, nước không đường hoặc ngậm đá cục. Tránh các chất gây kích thích như rượu, thuốc lá, càphê.

Có thể tập các cụ nhai kẹo cao su hoặc kẹo không đường. Động tác này giúp tiết ra nhiều nước miếng, khiến nước miếng từ các tuyến lưu chuyển, hòa hợp với nhau và hữu hiệu hơn để phòng tránh hư răng, làm sạch miệng.

Khi chế biến thức ăn, tránh thực phẩm quá mặn, quá cay để tế bào ở miệng không bị kích thích. Nên cho uống chút nước trong khi ăn để thực phẩm mềm ướt, dễ nhai dễ nuốt, tăng ngon miệng.

Phun bụi nước trong phòng ngủ vào buổi tối để không khí bớt khô.

Dùng nước miếng nhân tạo dưới dạng dung dịch súc miệng, xịt, thoa miệng, viên tan trong nước. Các chất này không kích thích tuyến nước bọt mà chỉ có tác dụng làm miệng ướt, nhờn.

Ngoài ra có thể nhẹ nhàng đánh răng, lợi mỗi ngày vài ba lần. Cà kẽ răng mỗi ngày. Dùng kem đánh răng có chất fluoride. Giảm thiểu thực phẩm nhiều đường. Ăn xong là đánh răng ngay để vi khuẩn không kịp tiêu thụ và tạo ra axít, làm hại men răng. Đi bác sĩ nha khoa hai lần mỗi năm để khám chữa bệnh răng miệng.