Hơn cả ý nghĩa một cuộc triển lãm gây quỹ hồi sinh nhà Lang, sự chung tay của người yêu di sản khiến chúng ta hi vọng về một giấc mơ lớn vì di sản Việt

Chung tay hoi sinh nha Lang va giac mo lon vi di san Viet - Anh 1

Hình ảnh ngôi nhà Lang bị cháy chỉ còn trơ bộ khung

Tháng 10/2013, nhà Lang - ngôi nhà sàn của vị quan Lang duy nhất còn sót lại và đang được bảo tồn tại Bảo tàng Không gian Văn hóa Mường - đã bị thiêu hủy trong một vụ hỏa hoạn bởi sự cẩu thả, vô trách nhiệm của một vài cá nhân, khiến người yêu di sản bàng hoàng, tiếc nuối.

Ngôi nhà Lang này có tuổi thọ hơn 100 năm của gia đình quan Lang nhà bà Hà Thị Lợi thuộc địa phận Mường Chậm, huyện Tân Lạc, Hòa Bình, một công trình kiến trúc nguyên bản của nhà Lang - tầng lớp cao nhất trong xã hội người Mường - được gia đình lưu giữ qua nhiều đời, và được Bảo tàng Mường bảo tồn như một hiện vật văn hóa giá trị nhất đã bị thiêu hủy trên 90%, chỉ còn lại bộ khung cột.

Đây là một thiệt hại nghiêm trọng, không chỉ riêng với Bảo tàng Mường về giá trị vật chất và tinh thần, mà còn là sự tổn hại của cả nền văn hóa Mường, bởi sự độc nhất của ngôi nhà Lang và các hiện vật.

Chung tay đóng góp tái hiện lại di sản

Trước sự mất mát quá lớn, nhiều nghệ sĩ yêu di sản đã lên ý tưởng tổ chức triển lãm, bán đấu giá tác phẩm mỹ thuật ủng hộ phục dựng nhà Lang của Bảo tàng không gian văn hóa Mường đã được nhiều nghệ sĩ nhiệt tình ủng hộ.

Mỗi lần họa sĩ Vũ Đức Hiếu – Giám đốc bảo tàng liên lạc, đề nghị một họa sĩ, nhà điêu khắc chung tay cùng chiến dịch gây quỹ cộng đồng phục dựng nhà Lang, đều nhận được thái độ trân trọng và họ đã nhiệt tình gửi tặng tác phẩm của mình để ý tưởng làm triển lãm thành hiện thực. Hành động này hoàn toàn vô tư, trên tinh thần nghệ thuật vì di sản, nghệ sĩ đồng lòng cho sự phục hồi văn hóa.

Ở khu vực nội thành và ngoại thành Hà Nội, họa sĩ Vũ Đức Hiếu cùng họa sĩ Trần Thị Thu – một trong những người bạn thân thiết của bảo tàng – đã đến nhà hoặc xưởng của từng họa sĩ để nhận tác phẩm.

Chung tay hoi sinh nha Lang va giac mo lon vi di san Viet - Anh 2

Nhà Lang khi chưa bị cháy

Ở các địa bàn xa như Huế, TP.HCM, một số nghệ sĩ còn thông báo với các đồng nghiệp khác để thông điệp phục hồi di sản từ Bảo tàng không gian văn hóa Mường được lan tỏa rộng hơn. Các nghệ sĩ cũng tự đóng gói tác phẩm gửi theo đường sắt ra Hà Nội.

Càng cảm động bởi các tác phẩm được trao tặng đều có giá trị nghệ thuật cao. Nhiều nghệ sĩ chia sẻ, đây là việc làm vì văn hóa, cũng là vì nghệ thuật, nên người tặng phải có lòng tự trọng, tôn trọng công chúng, không thể tặng cho có, tặng theo phong trào hay tặng những sản phẩm kém chất lượng.

Chung tay hoi sinh nha Lang va giac mo lon vi di san Viet - Anh 3

Hình ảnh nhà Lang lúc chưa bị cháy

Triển lãm và đấu giá tác phẩm gây quỹ hồi sinh nhà Lang

Bảo tàng đã nhận được một số lượng lớn gồm 61 tác phẩm tranh, tượng của 57 họa sĩ, nhà điêu khắc trong phạm vi cả nước, ở nhiều lứa tuổi, thuộc bốn thế hệ họa sĩ Việt Nam.

Nhiều người từ lâu đã thành danh, nhiều người đang khẳng định tên tuổi, nhiều họa sĩ, nhà điêu khắc trẻ đang sung sức như : Trương Bé, Phan Cẩm Thượng, Thành Chương, Lê Thiết Cương, Đào Anh Khánh, Phạm Tuấn Tú, Thái Nhật Minh... Cùng với lòng yêu quý văn hóa Mường và thái độ quan tâm tới công tác bảo tồn di sản, các nghệ sĩ đã lao động miệt mài để cho ra những thành quả nghệ thuật chất lượng nhất tới công chúng.

Có những nghệ sĩ đã tặng cho bảo tàng hơn một tác phẩm. Có những nghệ sĩ cho biết sẽ tặng thêm tác phẩm nữa.

Chung tay hoi sinh nha Lang va giac mo lon vi di san Viet - Anh 4

Triển lãm thu hút được sự quan tâm đông đảo của những người yêu văn hóa di sản nước nhà

Bên cạnh đó, các nghệ sĩ còn có những chia sẻ tâm huyết, khích lệ bảo tàng trên hành trình bảo tồn di sản; coi việc phục dựng nhà Lang không còn là của riêng bảo tàng; mong muốn tiếp tục có nhiều hơn nữa những hoạt động tương tự; đặt hy vọng nâng cao sự kết nối nghệ thuật và công chúng… Những suy nghĩ tâm huyết này, chúng tôi trân trọng in cùng với tác phẩm của họ trong cuốn vựng tập “Nhà Lang – Giấc mơ hồi sinh” vừa hoàn thành, được phát hành trong thời gian triển lãm với mục đích cao nhất: Hồi sinh nhà Lang!

Hồi sinh nhà Lang và giấc mơ lớn vì di sản tại Việt Nam

“Trong quá trình chuẩn bị cho triển lãm, chúng tôi còn nhận được thêm sự hỗ trợ của Bảo tàng mỹ thuật Việt Nam với quyết định miễn phí toàn bộ thời gian trưng bày. Cùng với đó còn là những giúp đỡ quý báu khác của các bạn bè, đồng nghiệp”, Họa sĩ Vũ Đức Hiếu - Giám đốc Bảo tàng không gian văn hóa Mường xúc động cho biết.

Sau 2 ngày mở cửa, triển lãm nghệ thuật "Nhà Lang - Giấc mơ hồi sinh" đã và đang nhận được sự quan tâm của đông đảo cộng đồng yêu nghệ thuật, báo giới và công chúng.

Chung tay hoi sinh nha Lang va giac mo lon vi di san Viet - Anh 5

Họa sĩ Phan Cẩm Thượng đang giới thiệu tác phẩm tại triển lãm.

Lần đầu tiên tại Việt Nam có một sự kiện được tổ chức với sự tham gia của đông đảo cộng đồng nghệ sĩ với nhiều tác phẩm độc đáo, chất lượng. Toàn bộ khoản tiền thu được sau buổi đấu giá tác phẩm sẽ được sử dụng cho hoạt động phục dựng ngôi nhà Lang cuối cùng của người Mường tại bảo tàng không gian văn hóa Mường.

Vượt qua ý nghĩa và khuôn khổ của một cuộc triển lãm và đấu giá tác phẩm, hơn cả một giấc mơ hồi sinh nhà Lang đang dần thành hiện thực, hi vọng rằng, thông qua sự kiện lần này, với tất cả sự ủng hộ thiện tình của cộng đồng nghệ sĩ trên khắp 3 miền đất nước cũng như những cá nhân, tổ chức đã ủng hộ câu chuyện của nhà Lang từ những ngày đầu, sẽ tạo động lực thúc đẩy xã hội có một cái nhìn đúng đắn, đầy đủ hơn về câu chuyện nghệ thuật và di sản tại Việt Nam./.

Trà Xanh/VOV.VN