Với việc đồng nhân dân tệ của Trung Quốc được công nhận là đồng tiền dự trữ quốc tế, Việt Nam cần một chính sách điều hành tỷ giá linh hoạt hơn, theo ý kiến của một số chuyên gia kinh tế hôm 1-12.

Chuyen gia: Ty gia VND/USD can linh hoat trong tuong quan voi NDT - Anh 1

Đồng nhân dân tệ sẽ sớm trở thành đồng tiền dự trữ quốc tế bên cạnh bốn đồng ngoại tệ mạnh khác - Ảnh: Reuters

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) hôm 30-11 thông báo chấp thuận đưa đồng nhân dân tệ vào giỏ tiền tệ Quyền rút vốn đặc biệt (SDR) của tổ chức này, theo đó nhân dân tệ sẽ trở thành một phần của giỏ các loại tiền tệ chính vào tháng 10-2016.

Với việc này, giỏ tiền tệ SDR sẽ được mở rộng từ mức 4 đồng tiền như hiện nay (gồm đô la Mỹ, euro, yen Nhật và bảng Anh) lên thành 5 đồng tiền.

Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright, nhân dân tệ được công nhận là đồng dự trữ quốc tế và đưa vào giỏ tiền tệ cùng bốn đồng ngoại tệ hiện hữu vì thỏa mãn hai điều kiện. Thứ nhất, Trung Quốc là nền kinh tế xuất khẩu lớn trên thế giới. Điều kiện thứ hai là đồng nhân tệ được sử dụng tự do trong thanh toán quốc tế, thị trường chứng khoán, và được các ngân hàng quốc tế giao dịch nhiều hơn, các quốc gia cũng dự trữ nhân dân tệ nhiều hơn.

Việc đưa nhân dân tệ vào giỏ tiền tệ này không yêu cầu Trung Quốc phải thả nổi ngay đồng tiền hay phải đưa đồng nhân dân tệ có khả năng chuyển đổi hoàn toàn. Tác động ngay sau tuyên bố hôm 30-11 của IMF cũng như trong thời gian sắp tới liên quan đến thỏa thuận của Trung Quốc và IMF, là Trung Quốc sẽ dần hạn chế can thiệp vào thị trường ngoại hối để thao túng tỷ giá nhân dân tệ với các đồng ngoại tệ khác, và có lộ trình để nhân dân tệ trở thành đồng tiền có khả năng chuyển đổi.

Theo ông Thành, tác động trước mắt là sự can thiệp thường xuyên của Trung Quốc vào đồng nhân tệ sẽ được hạn chế, tức hạn chế can thiệp để thao túng tỷ giá. Với Việt Nam, việc này sẽ có tác động trước mắt mà có thể quan sát được trong ngày hôm nay là đồng nhân tệ xuống giá.

Dự đoán của các nhà đầu tư và nhiều ngân hàng là đồng nhân dân tệ vẫn được định giá tương đối cao so với đô la Mỹ, nên nếu ngân hàng trung ương Trung Quốc hạn chế kiểm soát thì đồng nhân tệ sẽ tiếp tục xuống giá. Bởi vì kỳ vọng này, nên ngày hôm nay giá đồng nhân dân tệ đã giảm.

Tác động thứ hai có liên quan đến Việt Nam về lâu dài là, trước đây tỷ giá của đồng nhân tệ và đô la Mỹ ổn định nhờ sự can thiệp của ngân hàng trung ương Trung Quốc, do đó, tới đây, nếu họ ít can thiệp thì sự biến động sẽ nhiều hơn. Theo đó, việc này sẽ tạo sức ép buộc Việt Nam phải linh hoạt hơn trong điều hành tỷ giá.

Đây cũng là một xu hướng chung vì không thể cố định tỷ giá mãi mà phải để tỷ giá biến động theo thị trường. Nếu tỷ giá giữa nhân dân tệ và đô la Mỹ biến động, trong khi tiền đồng Việt Nam neo chặt với đô la Mỹ thì việc này sẽ khiến Việt Nam bị ảnh hưởng vì thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc rất lớn.

Ngoài ra, theo ông Thành, động thái của IMF hôm 30-11 có ý nghĩa tượng trưng lớn trong việc công nhận nền kinh tế Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu, cũng như trong hệ thống thương mại, tài chính toàn cầu.

Trong tương lai, khi nhân dân tệ trở thành một trong 5 đồng tiền dự trữ quốc tế, thì mặc nhiên khi các nước gặp khó khăn và vay IMF, số tiền vay này phải theo trọng số hơn 10%, tức một phần khoản vay phải bằng nhân dân tệ. Có nghĩa là, nguồn cầu về nhân dân tệ sẽ tăng lên, và lãi suất cho vay cũng sẽ phụ thuộc một phần lãi suất của nhân dân tệ. Khi lãi suất nhân dân tệ được điều chỉnh tăng lên, việc này sẽ tác động đến thị trường tài chính toàn cầu do nhân dân tệ trở thành đồng dự trữ quốc tế. Các nền kinh tế các quốc gia trong dự trữ ngoại tệ của mình cũng sẽ tăng phần dự trữ nhân dân tệ.

Theo IMF, khi bắt đầu được đưa vào giỏ tiền tệ từ ngày 1-10-2016, lãi suất SDR khi ấy sẽ phụ thuộc vào lãi suất của các đồng tiền trong giỏ. Hiện lãi suất của đồng nhân dân tệ cao hơn giỏ lãi suất SDR, do đó có khả năng lãi suất SDR sẽ tăng lên khi nhân dân tệ được chính thức đưa vào giỏ. Theo đó, lãi suất SDR cao hơn này có thể sẽ có những tác động khác nhau đến những nước đang vay tiền của IMF cũng như đang cho IMF vay.