) – Một khảo sát của KPMG (mạng lưới toàn cầu gồm các công ty chuyên nghiệp cung cấp dịch vụ kiểm toán, thuế và tư vấn) cho thấy, các nhà lãnh đạo trong lĩnh vực kinh tế công trên thế giới đều tán thành với các nhà tư nhân cung cấp cơ sở hạ tầng và các vị lãnh đạo doanh nghiệp rằng ảnh hưởng của Chính phủ và việc cấp vốn là những thách thức lớn nhất trong việc triển khai dự án cơ sở hạ tầng.

Những thông tin này được đưa ra tại Diễn đàn về cơ sở hạ tầng và kinh tế công ở Việt Nam diễn ra sáng 25/3 do KPMG Việt Nam tổ chức tại Hà Nội. Đó cũng là một trong chuỗi các nghiên cứu về cơ sở hạ tầng toàn cầu trong 12 tháng qua của KPMG International ủy quyền cho Economist Intelligence Unit (EIU) thực hiện, trong đó, báo cáo khảo sát đầu tiên tiến hành tháng 1/2009 có đối tượng là các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, báo cáo khảo sát thứ hai được thực hiện với đối tượng là các đơn vị cung cấp cơ sở hạ tầng triển khai hồi tháng 8/2009. Cuộc khảo sát của KPMG tiến hành thăm dò quan điểm của 392 chuyên gia đầu ngành trong khu vực kinh tế công trên toàn thế giới, những người tham gia trong các quy trình xây dựng, mua sắm hoặc ra các chính sách về cơ sở hạ tầng. Đây là cuộc khảo sát lần thứ ba, diễn ra vào tháng 11 và tháng 12/2009. Gói kích cầu: chưa đủ! Trong cuộc khảo sát trên, 56% số người trả lời chung ý kiến là sự thiếu hụt vốn vẫn là rào cản lớn nhất đối với việc phát triển cơ sở hạ tầng. Theo ông John Ditty, Tổng giám đốc KPMG Việt Nam (ảnh bên) thì trong khi kích cầu là bước khởi đầu, rất nhiều quan chức chính phủ đều cho rằng Việt Nam cần một chiến lược đầu tư cơ sở hạ tầng lâu dài. Việc hiện đại hóa cơ sở hạ tầng của Việt Nam sẽ yêu cầu một khoản đầu tư rất lớn cũng như sự hợp tác giữa lĩnh vực kinh tế công và kinh tế tư nhân trong nhiều năm tới đây. Tuy nhiên, nếu Việt Nam có một chiến lược rõ ràng và tìm được phương pháp đầu tư cơ sở hạ tầng cần thiết vào lúc này thì trong tương lai, Việt Nam sẽ là một nước dần đầu khu vực. Ảnh hưởng của Chính phủ và nhu cầu thêm vốn 81% số người trả lời khảo sát trong lĩnh vực kinh tế công đều tin rằng ảnh hưởng của Chính phủ chính là một rào cản lớn trong việc triển khai dự án cơ sở hạ tầng. Các cán bộ trong khu vực công khi kháo sát cũng xác định một số vấn đề khác có thể cản trở việc phát triển ở hạ tầng. Cụ thể: 1/2 số người trả lời khảo sát chỉ ra quy tình xét duyệt các quỹ kích cầu là rào cản lớn nhất tron việc sử dụng quỹ này một cách nhanh chóng và hiệu quả trong phạm vi quyền hạn của họ; sau nhu cầu thêm vốn, quyền ưu tiên mang tính chính trị chiếm 33% và việc thiếu ý thức về cấp thiết chiếm 21% cũng được nêu ra như là những trở ngại lớn. Phản ánh quan điểm của các đơn vị cung cấp cơ sở hạ tầng tư nhân, 58% chuyên gia trong khu vực kinh tế công quan tâm tới môi trường chính trị có thể cản trở thực hiện dự án cơ sở hạ tầng đang cần được thực hiện. Tăng cường tính minh bạch và hợp tác Theo Báo cáo kết quả khảo sát tại Diễn đàn thì khá thú vị là cả 3 cuộc khảo sát đều cho thấy một điểm nhất quán trong cách thức giải quyết trở ngại. Theo đó, 65% các chuyên gia trong khu vực kinh tế công, 80% các doanh nghiệp và 40% các chuyên gia phát triển cơ sở hạ tầng đều thống nhất rằng Chính phủ cần hợp tác chặt chẽ hơn với khu vực kinh tế tư nhân để cải thiện quy trình xây dựng cơ sở hạ tầng. Ông Lieven Jacquemyn, Giám đốc khu vực về cơ sở hạ tầng toàn cầu của KPMG tại Đông Nam Á chỉ ra: các nhóm khảo sát đều chung ý kiến là sự hợp tác giữa các khu vực kinh tế tư nhân và kinh tế công là điều tối quan trọng. Việt Nam đã được hưởng lợi từ các sáng kiến xây dựng cơ sở hạ tầng của các thế hệ đi trước. Do đó, hiện tại, các nhà lãnh đạo cần tìm ra và triển khai các giải pháp để đảm bảo rằng cơ sở hạ tầng được xây dựng là nhằm phục vụ cho nhu cầu của các thế hệ tương lai. Tuy nhiên, các chuyên gia trong mảng kinh tế công cũng nhận thấy các rào cản trong quá trình hợp tác hiệu quả hơn với các đối tác kinh tế thuộc khu vực tư nhân và rào cản lớn nhất chính là sự khác biệt về văn hóa giữa hai khu vực. Liệu có cách nào để phi chính trị hóa qui trình phát triển cơ sở hạ tầng? Và giải pháp tối ưu được các chuyên gia trong mảng kinh tế công đưa ra là tăng cường tính minh bạch trong khâu lựa chọn các dự án cơ sở hạ tầng và cải thiện quy trình mua sắm công tư hợp danh. Ngoài ra, còn phải tăng cường đào tạo cho các chuyên gia khu vực kinh tế công. Ông Jacquemyn chia sẻ: Hiện có ít cơ hội để đạt được sự nhất trí hoàn toàn về cách thức đưa ra những quyết sách đầu tư trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng. Việc đầu tư cho cơ sở hạ tầng có thể thu lợi nhuận ngay lập tức và trong vài năm tới sẽ thúc đầy kinh tế Việt Nam thông qua việc tạo công ăn việc làm dài hạn, thu hút và giữ chân các nhà đầu tư đồng thời cải thiện mức sống chung./.