Ngày 27.5, bên lề phiên thảo luận của Quốc hội về báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2009; Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng đã có cuộc trả lời các phóng viên báo chí về chiến lược hoạch định chính sách tài chính đất nước trong tương lai.

- Thưa Phó Thủ tướng, tại phiên thảo luận về tình kinh kinh tế đất nước, rất nhiều ĐBQH đã bày tỏ sự lo ngại đối với tình hình nợ nước ngoài của đất nước. Quan điểm của Phó Thủ tướng về vấn đề này như thế nào? - Ngày nay, nợ quốc gia không chỉ là vấn đề của chính quốc gia ấy, mà nó đã được toàn cầu hóa trên thị trường tài chính quốc tế rồi. Chủ trương của ta là đưa ra một hệ số an toàn cho nền tài chính đất nước. Mức này tùy điều kiện từng nước mà họ đưa ra những hệ số an toàn khác nhau. Có nước người ta nợ tới trên 100% GDP, có nước xấp xỉ 100% hoặc dưới 100%, còn nước ta khoảng 50% GDP. Về vấn đề nợ quốc gia, chúng ta cũng tính toán nợ quốc gia là nợ ODA và dài hạn là chính. Việc vay ODA có hai điều đáng chú ý, thứ nhất thời gian vay 30 - 40 năm, thời gian trả nợ rất lâu, khi mình phát triển rồi thì có khả năng trả nợ. Thứ hai, việc cơ cấu nợ quốc gia chúng ta phải đưa vào những doanh nghiệp đầu tư có khả năng trả được nợ vào trong cơ cấu. Vì vậy, với mức nợ như vậy không có gì phải đáng lo ngại. - Vậy tình hình trả nợ và sử dụng những khoản vay như thế nào? - Có thể nói sau thời điểm xử lý nợ của thời kỳ bao cấp, nước ta đã là một nước sòng phẳng trong các khoản nợ nần với nước ngoài. Vay mới những năm gần đây hầu hết đều là ODA và mức giữ khoảng dưới 50%. Trong giai đoạn tới, chúng ta chuyển từ một nước kém phát triển sang một nước bắt đầu phát triển ở mức trung bình thấp. Vì vậy, có thể bắt đầu vay một số khoản nợ dành cho hạ tầng, cho giáo dục đào tạo, làm trường, đầu tư vào các vùng nghèo, như làm điện tận miền núi hay làm cơ sở hạ tầng cho đồng bào các vùng sâu, vùng xa, đầu tư giảm nghèo, cải tạo đồng ruộng...; cho nên có thể phải tính một tỉ lệ nợ cao hơn. Năm nay, Chính phủ sẽ tính toán để xây dựng một chiến lược nợ mới. Lo lắng nợ quốc gia không chỉ là vấn đề của riêng quốc gia nào mà của cả toàn cầu. Nước ta không thể nào không quan tâm được. - Tỉ lệ nợ quốc gia đến giờ không nhỏ, nhưng Chính phủ vẫn đặt vấn đề vay nợ để thực hiện nhiều dự án lớn . Vậy việc này được tính toán thế nào? - Đó là một gói giải pháp tổng thể, trong đó có những khoản chúng ta vay nợ ODA, có khoản được tài trợ không hoàn lại như tài trợ kỹ thuật chẳng hạn, có khoản được vay lãi thấp. Với ODA thường là của các tổ chức tài chính quốc tế mà một số nước phát triển dành cho mình. Ví dụ như WB, IMF chẳng hạn, nó là quỹ của thế giới, chúng ta là cổ đông có cổ phần trong đó, thuộc loại đối tượng những nước được ưu tiên hơn, vì vậy phải tranh thủ nguồn đó. Các khoản vay khác mình phải chuyển dần sang đầu tư. Lâu nay mình nói đầu tư cổ phần hóa vào doanh nghiệp, rồi ngân hàng này ngân hàng kia, công ty này công ty kia thì vẫn để cho nhà đầu tư nước ngoài người ta mua - tức là họ mang vốn vào chứ không phải mình nợ. Còn nếu mình đi vay để đầu tư 100% thì không ổn. Cho nên, cơ cấu của đầu tư trong tương lai phải thay đổi. - Vậy cơ cấu nợ sẽ thay đổi như thế nào? - Việc này Chính phủ đang tính. Khả năng trả nợ lớn hơn thì mình có thể vay cao hơn. Còn cao hơn bao nhiêu thì phải tính. Nợ quốc gia bao gồm cả nợ Chính phủ vay nước ngoài và doanh nghiệp vay nước ngoài, vì vậy cần cơ cấu xem Chính phủ nợ bao nhiêu, doanh nghiệp nợ bao nhiêu là hợp lý. Nếu không lên một bài toán chiến lược thì đến một lúc nào đó - đến ngày trả nợ mà không trả nợ được thì rất bất cập. - Xin cảm ơn Phó Thủ tướng!