Thực tế cho thấy, ở nhiều doanh nghiệp, khi công đoàn tham gia giám sát chất lượng bữa ăn thì không xảy ra việc công nhân bị ngộ độc thực phẩm và chất lượng bữa ăn cũng được bảo đảm.

Com ca “ban” de doa tinh mang cong nhan: Cong doan giam sat chat luong bua an cua NLD - Anh 1

Bữa ăn ca vẫn còn tiềm ẩn nguy cơ với sức khỏe công nhân. Ảnh: Hải Nguyễn

Công đoàn chủ động phối hợp

Nhiều năm gần đây, tại Cty TNHH Canon Việt Nam (có tới 22.000 CN, ở KCN Thăng Long, Đông Anh, Hà Nội) đã không xảy ra một vụ việc nào liên quan tới thực phẩm kém chất lượng, gây ngộ độc thực phẩm. Để có kết quả trên, có sự đóng góp không nhỏ của tổ chức CĐ.

Chủ tịch CĐ Cty Canon Phạm Thị Vân Anh cho biết, để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) cho hơn 22.000 con người thực sự là một việc không dễ thực hiện. Và để giúp NLĐ yên tâm hơn với chất lượng bữa ăn giữa ca, BCH CĐ Cty Canon đã phối hợp với lãnh đạo DN thành lập “Ủy ban giám sát, đảm bảo chất lượng suất ăn” (gọi tắt là ủy ban).

Theo đó, các thành viên của ủy ban hằng ngày trực tiếp xuống bếp ăn dùng bộ kit để kiểm tra các chỉ tiêu đánh giá VSATTP các món ăn; hằng tuần trực tiếp xuống cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm để giám sát quy trình sản xuất, chế biến. Khi phát hiện được nhà cung cấp có “dấu hiệu” vi phạm chất lượng VSATTP, thành viên của ủy ban sẽ lập tức báo cáo với CĐ để có biện pháp xử lý, thay nhà cung cấp mới…

Đã 6 năm làm việc tại Cty, chị Nguyễn Thị Hạnh (bộ phận lắp ráp Cty TNHH Canon Việt Nam) chưa thấy CN nào trong Cty bị ngộ độc thực phẩm. Chị Hạnh cho biết: “Đặc biệt, chúng tôi rất yên tâm khi CĐ tổ chức xây dựng được một cách làm rất hay là thành lập ủy ban giám sát chất lượng bữa ăn của CN. Việc làm của CĐ đã giúp chúng tôi nắm rõ được nguồn cung cấp thực phẩm, không để các sản phẩm kém chất lượng lọt vào bếp ăn”.

Còn tại TCty May 10, Ban Giám đốc cùng BCH CĐ TCty đã có cách làm rất thiết thực để chăm lo cho sức khỏe của NLĐ. Thay vì khoán cho các cơ sở dịch vụ cung cấp suất ăn bên ngoài, 12 Cty của May 10 ở 7 tỉnh, thành đều có nhà bếp riêng. Hơn một năm nay, hằng ngày, các nhà bếp này đều phải báo cáo qua Internet về BCH CĐ của TCty các vấn đề như: Số lượng thực phẩm cùng đơn giá, số người ăn, thực đơn kèm hình ảnh…

BCH CĐ sẽ tổng hợp lại, đưa ra những lời nhận xét, góp ý, thậm chí cả nhắc nhở với từng nhà bếp, rồi gửi bản tổng hợp đó cho cả 12 đơn vị cùng tham khảo, học tập lẫn nhau. Bà Trần Quý Dân - Chủ tịch CĐ TCty May 10 - cho biết: “Qua giám sát, kiểm tra hằng ngày, chúng tôi sẽ phát hiện được ngay những nơi bớt khẩu phần của NLĐ (nếu có). Vì thế, chỉ từ 12.000 - 15.000đ/suất ăn (không bao gồm chi phí dịch vụ) nhưng đảm bảo dinh dưỡng và yên tâm về VSATTP. Nhờ có sự giám sát thường xuyên như vậy nên thời gian qua, không có trường hợp nào CNLĐ phải nghỉ việc vì lý do liên quan đến bữa ăn ở nơi làm việc”.

Tăng chi phí là biện pháp tốt nhất

Theo TS Đỗ Trần Hải - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học kỹ thuật - Bảo hộ lao động (Tổng LĐLĐVN) - một trong những nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm là do DN chi tiền cho bữa ăn ca của NLĐ quá thấp, dẫn tới chất lượng dinh dưỡng ăn và an toàn, vệ sinh thực phẩm không bảo đảm.

Nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho NLĐ, trong những năm qua Tổng LĐLĐVN đã tiến hành điều tra, đánh giá chất lượng bữa ăn ca của NLĐ, thông qua đó đã có nhiều kiến nghị đối với Nhà nước, chủ DN thông qua Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI) về vấn đề đảm bảo điều kiện ăn ở, sinh hoạt, quyền lợi vật chất, tinh thần nói chung cho NLĐ, bên cạnh đó tham gia với Nhà nước trong việc xây dựng lộ trình tăng lương cho NLĐ làm sao bảo đảm mức sống cho NLĐ. Ngoài ra, Tổng LĐLĐVN còn chỉ đạo các cấp CĐ thông qua đàm phán thỏa ước LĐ tập thể điều chỉnh mức ăn ca bảo đảm dinh dưỡng cho NLĐ.

Về vấn đề thiếu dinh dưỡng trong bữa ăn của CN, ông Hải có ý kiến: Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra khẩu phần ăn của NLĐ chỉ đáp ứng được 80-85% nhu cầu năng lượng ở nam và từ 65-75% nhu cầu năng lượng ở nữ giới. Nguyên nhân chủ yếu cũng là do chi phí cho bữa ăn còn rất thấp dẫn đến không bảo đảm nhu cầu dinh dưỡng cho NLĐ. Trong điều kiện chưa thể tăng lương tối thiểu đạt mức sống tối thiểu, NSDLĐ cần quan tâm ưu tiên tăng chi phí bữa ăn ca của NLĐ.

Theo ông Hải, các NSDLĐ và đơn vị cung cấp thực phẩm nếu để xảy ra tình trạng NLĐ bị ngộ độc tập thể thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên Nhà nước cũng cần sớm đưa ra các quy định cụ thể, các chế tài xử phạt nghiêm khắc hơn để có tính răn đe, phòng ngừa các trường hợp ngộ độc tập thể do bữa ăn ca không bảo đảm ATVSTP.