TP - “Trong lúc sân bay Tân Sơn Nhất (TSN) chưa quá tải, còn khả năng mở rộng thì sao lại xây sân bay mới? Mà xây bằng tiền vay, không phải là tiền có sẵn” - GS TS Nguyễn Thiện Tống, nguyên trưởng khoa Kỹ thuật hàng không Đại học Bách khoa TPHCM băn khoăn.

Ông Tống nói:

Với diện tích hơn 800 ha, hiện nay, sân bay TSN có đủ khả năng đáp ứng nhu cầu vận chuyển trên 35 triệu khách/năm. Theo dự báo của dự án xây dựng sân bay quốc tế Long Thành thì tới năm 2020, số lượng hành khách tại sân bay TSN chỉ đạt 25 triệu khách/năm, nghĩa là còn quá thừa công suất để tính tới chuyện xây thêm sân bay mới.

Thưa giáo sư, ngành hàng không cho rằng công suất tối đa theo thiết kế của nhà ga sân bay TSN là 15 -17 triệu lượt khách/năm?

Cũng từ con số này, họ làm dự báo vào năm 2009, đưa ra dự báo là sân bay TSN sẽ quá tải. Tôi cho rằng số liệu này là chưa chính xác. Sân bay Changi (Singapore) rộng 1.300 ha, trong năm 2012 đã vận chuyển trên 51 triệu lượt khách.

Nếu mở rộng sân bay TSN thêm 200 ha, tổng cộng 1.000 ha thì có thể lên tới trên 40 triệu lượt khách/năm. Điều họ (ngành hàng không) làm không kỹ là phải tận dụng sân bay TSN đến mức tối đa và tiếp tục sử dụng sân bay này, cho đến lúc quá tải.

GS TS Nguyễn Thiện Tống.

Năng lực của sân bay TSN có thể đáp ứng nhu cầu vận chuyển đến năm 2020?

Sân bay Changi (Singapore) rộng 1.300 ha, trong năm 2012 đã vận chuyển trên 51 triệu lượt khách. nếu mở rộng sân bay TSN thêm 200 ha, tổng cộng 1.000 ha thì có thể lên tới trên 40 triệu lượt khách/năm.

GS TS Nguyễn Thiện Tống

Đúng vậy. Nếu nhu cầu tăng lên thì phải tính đến việc mở rộng sân bay TSN, đặc biệt là xem xét đến 158 ha đang được cơ quan chức năng xem xét để làm sân golf, cân nhắc hiệu quả kinh tế và lợi ích quốc gia. Đất quốc phòng chưa sử dụng cần chuyển cho dân sự sử dụng.

Đất ở sân bay TSN dành cho phòng không không quân, cùng mục đích sử dụng với dân sự. Khi phần đất đó sử dụng cho hàng không mà quốc phòng cần thì có thể trưng dụng ngay, cũng là đường băng, trang thiết bị, hạ tầng kỹ thuật… Dành đất đó làm sân golf là hết sức sai lầm cả về kinh tế, môi trường và an ninh quốc phòng.

Ở thời điểm này, bỏ ra hơn 8 tỷ USD để đầu tư, xây sân bay Long Thành có lãng phí?

Đầu tư phải tính đến lợi ích thu được. Đầu tư quá sớm, lượng máy bay và khách đến sân bay Long Thành không nhiều so với dự báo thì sẽ rất lãng phí. Ngay cả khi sân bay TSN quá tải, việc sử dụng sân bay Long Thành để giải quyết nhu cầu thặng dư mới thực sự đem lại hiệu quả.

Đặt ra vấn đề xây dựng sân bay Long Thành vào lúc này là không có tính chất nghiêm túc về hiệu quả kinh tế. Thực sự tôi đã thất vọng vì đọc dự án, thấy nó quá sơ sài.

Nền tảng đặt ra nhu cầu của dự án là số liệu hàng không tại sân bay TSN thì không có căn cứ chính xác để dự báo. Cần kiểm chứng lại những số liệu, dự báo mà dự án đã thực hiện từ năm 2008. So với các sân bay quốc tế trong khu vực thì các hãng bay quốc tế đến VN rất ít.

Làm gì để khai thác hiệu quả, hạn chế tình trạng lãng phí tại các sân bay?

VN có nhiều sân bay quốc tế đang phát triển. Khách du lịch chủ yếu quá cảnh tại sân bay Cam Ranh và sắp tới là Phú Quốc nên sẽ giảm áp lực cho sân bay TSN. Đặc biệt, sân bay Cần Thơ có thể sử dụng cho những chuyến bay từ Australia, Malaysia, Singapore.

Các đường bay nội địa cũng vậy. Hiện nay, hàng không dân dụng tập trung tại sân bay TSN nên các chuyến bay tại Cần Thơ rất ít. Cần mở các đường bay từ Hà Nội, Huế, Đà Nẵng đi Cần Thơ (và ngược lại) như vậy sẽ tăng hiệu suất sử dụng sân bay Cần Thơ, giảm áp lực nội địa cho sân bay TSN.

Cảm ơn giáo sư

Huy Thịnh