Với sự kịch tính vốn có của sự việc diễn ra trong thời gian thực, những băng ghi âm đã cho thấy sự bối rối và nghi hoặc của nhà chức trách khi họ chạy đua với thời gian để có được một bức tranh chính xác về điều gì đang xảy ra.

Chiếc máy bay của hãng United Airlines đâm vào tòa tháp phía nam của WTC - Ảnh: AFP

“Chúng tôi có một vấn đề ở đây… Một chiếc máy bay bị không tặc đang hướng về New York và chúng tôi muốn tìm… Chúng tôi cần ai đó cất cánh một vài chiếc F-16 hoặc cái gì khác ở đó để giúp chúng tôi”, nhân viên kiểm soát không lưu tên Joseph Cooper tại trung tâm của Cơ quan Quản lý Hàng không Liên bang (FAA) ở Boston nói trong cuốn băng ghi âm được tập san Rutgers Law Review công bố.

“Đây là chuyện thật hay là thao dượt?”, một sĩ quan thuộc Bộ tư lệnh Phòng không Bắc Mỹ (NORAD) hỏi Cooper vào cuối cuộc điện đàm.

“Không, đây không phải là thao dượt, không phải kiểm tra”, Cooper đáp.

Cuộc gọi được thực hiện vào lúc 8 giờ 37 phút, giờ miền đông Bắc Mỹ, trước khi các chiếc máy bay đâm trúng mục tiêu.

Một số băng ghi âm nói trên đã xuất hiện trong thập niên qua và một ít từng được nghe tại các phiên điều trần của Ủy ban 11.9 vào năm 2004, song có một số khác được công bố lần đầu tiên.

Khi được gộp lại cùng nhau, các hồ sơ ghi âm cung cấp một bức tranh bằng âm thanh của các cuộc tấn công xảy ra trên bầu trời nước Mỹ vào ngày 11.9.2001.

Thời lượng của chúng dài hơn hai tiếng từ lúc chuyến bay 11 của hãng American Airlines biến mất khỏi màn hình radar vào lúc 8 giờ 13 phút đến khi Phó tổng thống khi đó Dick Cheyney ra lệnh vào lúc 10 giờ 32 phút rằng các máy bay dân sự có thể bị bắn hạ.

Vào lúc 8 giờ 19 phút, Betty Ong, tiếp viên trên chuyến bay 11, đã chuyển cho các nhân viên của hãng American Airlines những tín hiệu đầu tiên rằng chiếc máy bay đã bị không tặc.

“Buồng lái không hồi đáp… Một người đã bị đâm ở khoang hạng thương gia… Chúng tôi không thể thở… Tôi nghĩ chúng tôi bị không tặc”, Ong kêu cứu.

Vào lúc 9 giờ 01 phút, một giám đốc tại trung tâm FAA ở New York gọi Trung tâm Chỉ huy FAA tại Herndon, Virginia, để hỏi xem họ có thể báo động quân đội ngay lập tức hay không.

“Kiểm tra với giám đốc điều hành của anh. Anh xem thử liệu có ai ở đó đã điều phối cất cánh các chiến đấu cơ chưa?", người này hỏi trước khi tiếp tục: “Chúng tôi có một số tình huống diễn ra ở đây”.

Vào lúc này, một chiếc máy bay đã đâm vào tháp phía bắc của Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và một chiếc bị cướp khác chỉ còn cách vài giây nữa là đâm vào tháp phía nam. Tuy nhiên, không phải ai ở FAA cũng biết điều này.

“Tại sao? Điều gì đang diễn ra?”, một giọng nói cất lên vào cuối cuộc gọi.

“Hãy kiếm cho tôi ai đó có quyền hạn tung chiến đấu cơ lên không trung ngay bây giờ”, giám đốc FAA ở New York nói.

Vào lúc 9 giờ 02 phút, trung tâm kiểm soát không lưu ở New York nhận được một cuộc gọi.

“Này, anh có thể nhìn ra ngoài cửa số ngay lúc này không?”, người gọi hỏi.

“Vâng, tôi thấy”, một giọng trả lời.

“Anh có thấy chiếc máy bay đó không? Trông như nó cũng đang lao xuống tòa nhà phải không?”.

“Anh có biết máy bay đó loại gì không?”.

“Tôi không biết. Tôi sẽ đọc nó trong vòng một phút”.

Những người này đang chứng kiến chiếc máy bay của hãng United Airlines lao đầu trước khi đâm vào tòa tháp phía nam.

Một giọng nói thét lên: “Một chiếc khác vừa đâm tòa nhà. Một chiếc khác đâm vào Trung tâm Thương mại”.

Người giám đốc nói: “Cả tòa nhà vỡ ra từng mảnh”.

Phần lớn các đoạn ghi âm được hoàn tất trong năm 2004 mặc dù không kịp thời điểm để phục vụ cuộc rà soát khía cạnh pháp lý trước khi Ủy ban 11.9 giải tán vào năm đó.

Các hồ sơ ghi âm đã chỉ ra sự bối rối và thiếu phối hợp giữa quân đội và các cơ quan dân sự trong các vụ tấn công.

Chúng phủ nhận điều được các quan chức cao cấp khẳng định cho đến tận một năm sau vụ tấn công rằng các phi công quân sự đang truy đuổi các tên không tặc. Theo lời của Phó tổng thống Cheney, Bộ Quốc phòng và FAA, các phi công đang sẵn sàng để đợi lệnh bắn hạ những chiếc máy bay bị không tặc từ Tổng thống George Bush.

Theo các băng ghi âm, một quan chức hàng không quân sự Mỹ chỉ biết được chuyến bay 77 của hãng American Airlines, vốn đâm vào Lầu Năm Góc, biến mất cách 30 phút trước khi sự việc xảy ra, nhờ liên hệ với trung tâm FAA ở Washington để thảo luận về các sự kiện đang diễn ra.

“Những giọng nói trong ngày 11.9 sẽ kể lại một cách tốt nhất câu chuyện của ngày hôm đó”, Miles Kara, một đại tá quân đội về hưu và là nhà điều tra của Ủy ban 11.9 nói với tờ New York Times.

Theo tờ báo, có hai đoạn băng vẫn còn thiếu vì bị ngăn cản tiết lộ hoặc xếp loại hồ sơ mật. Một là đoạn băng ghi âm nửa tiếng đồng hồ cuối cùng trong buồng lái chuyến bay 93 của hãng United Airlines vốn rơi ở Pennsylvania khi nó đang hướng đến Washington. Một vài thân nhân những người có mặt trên chuyến bay đã yêu cầu không tiết lộ nó.

Đoạn băng được giữ bí mật thứ hai ghi lại một cuộc họp cấp cao bắt đầu vào lúc 9 giờ 28 phút với sự có mặt của ông Cheney, Bộ trưởng Quốc phòng Donald H. Rumsfeld và Phó chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Richard B. Myers.

Sơn Duân