(ĐTCK-online) Tổ điều hành thị trường trong nước nhận định, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cả năm nhiều khả năng dưới 8%, đạt mục tiêu Quốc hội đề ra. Trong đó, tác động của việc điều chỉnh tỷ giá với mặt bằng giá cả thị trường ở mức thấp.

Thêm nữa, Bộ Tài chính ngay từ thời điểm hiện tại đã giám sát sớm việc tuân thủ quy định về giá cả một số mặt hàng nhạy cảm, thay vì để đến tận những tháng cuối năm. CPI tháng 8 tăng 0,23% so với tháng 7. Mức tăng này thấp hơn so với cùng kỳ một số năm gần đây (tháng 8/2009 tăng 0,24%; 8/2007 tăng 0,55%; 8/2006 tăng 0,4%; 8/2005 tăng 0,4%). Hầu hết các nhóm hàng hóa chỉ có mức tăng nhẹ so với tháng 7, như hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 0,27%, thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,38%, thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,41%, giao thông tăng 0,37%, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng (bao gồm tiền thuê nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng) tăng 0,07%. Tăng giá cao nhất là nhóm hàng hóa giáo dục tăng 1,29%, do đang vào thời gian chuẩn bị khai giảng năm học mới. Cá biệt, nhóm bưu chính - viễn thông còn giảm 4,55% do các hãng viễn thông đua nhau giảm cước. CPI tháng 8 tăng ở mức khiêm tốn, trong khi thị trường có đợt tăng giá xăng dầu, biến động giá gạo tại TP. HCM, dịch bệnh tai xanh bùng phát tại các tỉnh phía Nam đẩy giá một số mặt hàng tươi sống thay thế tăng khá mạnh. Bên cạnh đó, trên thị trường thế giới, giá nhiều loại nguyên nhiên vật liệu thiết yếu có xu hướng tăng (gạo, đường, phân bón, thức ăn chăn nuôi, phôi thép, bột giấy…). Đặc biệt, nhiều mặt hàng chịu tác động của đợt điều chỉnh tỷ giá bình quân giữa VND và USD vào ngày 18/8 vừa qua, từ mức 18.544 VND/USD lên 18.932 VND/USD (tương đương 2,1%)… Diễn biến này khiến nhiều chuyên gia tỏ ra lạc quan. Đề cập đến tác động của việc điều chỉnh tỷ giá với CPI, Ngân hàng Nhà nước cho rằng, việc tăng tỷ giá không tác động lớn đến giá cả hàng hóa (mức điều chỉnh chỉ bằng 2,1%). Còn theo ông Nguyễn Minh Phong, Viện Kinh tế xã hội Hà Nội, việc điều chỉnh tỷ giá thực ra còn có lợi cho DN. Trên thực tế, khi cung - cầu ngoại tệ lệch nhau dẫn đến chênh lệch lớn giữa tỷ giá liên ngân hàng và thị trường tự do, các DN vẫn phải mua ngoại tệ với mức giá tương đương thị trường tự do (mua theo tỷ giá liên ngân hàng cộng thêm chi phí), chi phí ngầm như vậy khiến DN phải tìm cách xoay xở để hợp thức hóa. Khi ngân hàng điều chỉnh tỷ giá tương đương thị trường tự do, DN được phép thanh toán công khai và khấu trừ vào chi phí sản xuất. Không phải bây giờ DN mới phải mua ngoại tệ giá cao, vì thế nếu viện dẫn lý do tăng tỷ giá để đẩy chi phí đầu vào tăng lên là điều không hợp lý. Mới đây, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 122/2010/TT-BTC hướng dẫn thực hiện bình ổn giá theo hướng cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền công bố áp dụng các biện pháp bình ổn giá theo quy định của pháp luật, khi giá thị trường trong nước của hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá có biến động bất thường, như giá tăng cao hơn so với mức tăng giá của các yếu tố "đầu vào", cao hơn so với giá vốn hàng nhập khẩu hoặc giá tăng không có căn cứ. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/10/2010. Nhận định về diễn biến CPI những tháng cuối năm, Tổ điều hành thị trường trong nước cho biết, CPI tháng 9 có thể tăng cao hơn tháng 8 nhưng không nhiều. CPI 8 tháng đầu năm 2010 so với CPI tháng 12/2009 đã tăng khoảng 5%. Với diễn biến này, chắc chắn năm 2010, CPI sẽ khống chế dưới mức 8% mà Quốc hội đề ra, thậm chí có thể chỉ trong khoảng 7%. Thận trọng không thừa Lạc quan về khả năng kiềm chế tốc độ tăng giá hàng hóa, song giới chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng. Trước hết, biến động giá nguyên nhiên vật liệu trên thế giới đang có dấu hiệu vào chu kỳ tăng mạnh, đơn cử như giá phôi thép đã tăng lên mức 610 - 620 USD/tấn, tăng khoảng 100 USD/tấn so với cuối quý II; giá bông sợi cũng tăng gấp rưỡi so với đầu năm; giá hạt nhựa tăng gần 100 USD/tấn so với 2 tháng trước, lên xấp xỉ 1.000 USD/tấn; những mặt hàng tiêu dùng như sữa bột, hàng điện tử, điện lạnh cũng nhích lên… Theo thông lệ, giá nguyên liệu của thị trường thế giới trong những tháng cuối năm đều tăng mạnh. Trong khi đây là nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành sản xuất trong nước, hệ quả tất yếu là giá bán sản phẩm nhập khẩu về Việt Nam tăng giá theo. Bằng chứng dễ thấy nhất là thép liên tục được điều chỉnh tăng giá, bên cạnh đó, các siêu thị, trung tâm thương mại đang rục rịch tăng giá các mặt hàng có nguồn gốc nhập khẩu. Bên cạnh vấn đề nhập khẩu, nguồn gốc lạm phát còn đến từ nhiều yếu tố trong nước. Đơn cử như ngay cả khi hàng Việt Nam xuất khẩu tăng giá, hàng hóa trong nước cũng đội lên theo. Biến động của giá gạo, thủy sản là một ví dụ. Theo quy luật thị trường trong nước, tiêu thụ, xuất nhập khẩu hàng hóa cuối năm tăng mạnh và giá cả thường tăng vào dịp này. Ngay cả khi cơ quan quản lý yêu cầu tăng giá hợp lý thì quy luật cung - cầu vẫn là quan trọng nhất và DN cũng chớp thời cơ để đẩy giá lên. Bên cạnh đó, vấn đề tỷ giá và cung cầu ngoại tệ liệu đã ổn định, diễn biến giá cả thế giới sẽ theo chiều hướng nào, đó là những nhân tố khó có thể coi thường và khó đo lường bằng định tính để ước lượng mức độ tăng tối đa của CPI trong năm nay.