Cuộc chiến tại miền đông U-crai-na đã bước sang năm thứ tư với việc hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa và sống trong điều kiện khó khăn, khắc nghiệt. Bất chấp nỗ lực của cộng đồng quốc tế, các bên liên quan vẫn chưa tìm được tiếng nói chung trong giải quyết xung đột tại miền đông U-crai-na, và cánh cửa hy vọng về tương lai hòa bình cho quốc gia Ðông Âu này vẫn chưa hé mở.

Cuoc chien dai dang - Anh 1

Mới đây, Tổng thống Nga V.Pu-tin đã kiến nghị Liên hợp quốc triển khai một phái bộ vũ trang hạng nhẹ đến bảo vệ các quan sát viên quốc tế đang giám sát cuộc xung đột tại miền đông U-crai-na. Mát-xcơ-va mong muốn, lực lượng này sẽ hoạt động ở dọc giới tuyến giữa các lực lượng Chính phủ U-crai-na với các lực lượng được Nga ủng hộ. Tuy nhiên, phía U-crai-na đáp trả rằng, binh sĩ Nga không được phép tham gia phái bộ trên, đồng thời nhấn mạnh, việc triển khai một phái bộ như vậy cần có sự phê chuẩn của Ki-ép.

Trước đó, Nga và U-crai-na luôn trong tình trạng "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" trong vấn đề khủng hoảng tại miền đông U-crai-na. Bất chấp nỗ lực hòa giải của cộng đồng quốc tế, Mát-xcơ-va và Ki-ép thường xuyên có những động thái khiến tình trạng căng thẳng gia tăng. Tổng thống Mỹ Ð.Trăm và Tổng thống U-crai-na P.Pô-rô-sen-cô gần đây đã có cuộc đàm phán về việc Oa-sinh-tơn cung cấp vũ khí phòng thủ cho Ki-ép. Phản ứng trước sự việc này, phía Nga cảnh báo, việc Mỹ cung cấp vũ khí cho U-crai-na chỉ khiến bạo lực leo thang. Theo Phái bộ giám sát đặc biệt của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) tại U-crai-na, thời gian qua, hàng loạt vũ khí hạng nặng và xe tăng được điều động đến miền đông U-crai-na. Cụ thể, các xe tăng T-54 cùng hệ thống pháo phản lực BM-21 của quân đội U-crai-na đã xuất hiện tại vùng A-vơ-đi-íp-ca, cùng khu vực phía tây-bắc thành phố Ðô-nhét-xcơ thuộc miền đông U-crai-na. Trong khi Nga cho rằng, U-crai-na vi phạm nghiêm trọng Công ước Giơ-ne-vơ về "Bảo vệ dân thường trong thời chiến", thì ở chiều ngược lại, U-crai-na lại cáo buộc Nga khiến tình hình tại khu vực A-vơ-đi-íp-ca thêm căng thẳng do các vụ nã pháo nhằm khu dân cư.

Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) mới đây cho biết, gần 1,6 triệu người U-crai-na đã phải rời bỏ nhà cửa kể từ khi cuộc xung đột bùng phát tại miền đông nước này. Cuộc sống của gần 800 nghìn người dân sống gần đường giới tuyến ở các tỉnh Ðô-nhét-xcơ và Lu-gan-xcơ, những khu vực không mấy khi yên tiếng súng, luôn trong tình trạng "nghìn cân treo sợi tóc". Các vụ đấu súng giữa quân đội chính phủ và lực lượng đòi độc lập ở đây đã gây nhiều thiệt hại về cơ sở hạ tầng, đẩy người dân vào tình cảnh khó tiếp cận những dịch vụ cơ bản như nước uống, nhà vệ sinh, y tế… Trong những năm qua, có ít nhất 10 nghìn người phải bỏ mạng bởi vòng xoáy bạo lực, giao tranh tại miền đông U-crai-na.

Thỏa thuận hòa bình Min-xcơ, vốn được ký từ năm 2015, tỏ ra không mấy tác dụng khi miền đông U-crai-na nhiều tháng qua vẫn chìm trong khói lửa, giao tranh. Liên tục diễn ra các cuộc họp khẩn của Nhóm tiếp xúc về U-crai-na, song những cuộc họp này không mang lại kết quả như mong đợi. Hy vọng về việc lập lại hòa bình ở miền đông U-crai-na nguy cơ vỡ tan như bong bóng xà-phòng khi các bên liên quan không ngừng lời qua tiếng lại, cáo buộc, đổ lỗi cho nhau và có những động thái làm căng thẳng gia tăng. Các lệnh trừng phạt lẫn nhau liên tục được các bên liên quan gia hạn. Liên hiệp châu Âu (EU) mới đây quyết định bổ sung các cá nhân và công ty Nga vào danh sách trừng phạt do liên quan vấn đề Crưm. Trước đó, EU đã gia hạn lệnh trừng phạt Nga đến ngày 31-1-2018, hạn chế giao thương giữa khối này với "xứ sở bạch dương" trong các lĩnh vực tài chính, năng lượng, quốc phòng. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Nga đầu tháng 8-2017 cho biết, nước này có quyền đáp trả các biện pháp trừng phạt mới của EU nhằm vào Nga.

Với vị trí chiến lược của mình, nhẽ ra U-crai-na phải là cầu nối đông-tây hữu hiệu thì lâu nay, đất nước này lại trở thành bãi lầy chiến tranh của các bên đối đầu. Dẫu biết cuộc xung đột tại đất nước bên bờ biển Ðen không thể kết thúc trong một sớm một chiều, nhưng nếu các bên vẫn không nhượng bộ lẫn nhau và liên tục có các hành vi gia tăng căng thẳng, thì cuộc chiến tại quốc gia này khó có thể đi đến hồi kết.

HOÀNG ANH