PN - Không chỉ đơn giản ủng hộ thần tượng, các fan và lực lượng đối lập của họ (anti-fan) đã liên tục lao vào những cuộc chiến không đoạn kết trên các trang mạng. Bên cạnh họ, may thay vẫn còn có những sự hâm mộ đáng yêu.

Fan và anti-fan Lướt qua danh sách các hội nhóm trên mạng xã hội Facebook, chúng ta dễ có cảm giác mình đang sống giữa một cộng đồng rất dễ “phát cuồng”. Này là Hội những người phát cuồng vì Đại - Lâm - Linh, kia là Hội những người vỡ hết cả chai lọ vì BSP Entertainment (Bôi bác tình ca Việt – Phụ Nữ, 11/10/2010). Khi các fan Uyên Linh lập ra Hội những người phát cuồng vì Uyên Linh để tôn vinh thần tượng, phản đối Thanh Lam, Tùng Dương và bất kỳ ai dám “chê” Uyên Linh thì cũng xuất hiện Hội những người phát rồ vì những người phát cuồng vì Uyên Linh... Trên những hội này, hình ảnh các nạn nhân bị bóp méo bằng cách dùng phần mềm ghép gương mặt của họ với thú vật, siêu nhân, người mẫu mặc đồ lót... thể hiện mục đích chế nhạo, rồi giễu cợt bằng thơ, note châm biếm và phổ biến nhất là… chửi thề. Đương nhiên, cuộc chiến sẽ xảy ra vì phía bên kia chiến tuyến cũng có những người hâm mộ các nhân vật này và thế là chữ nghĩa rào rào ném qua ném lại. Lướt qua mục điểm báo của một diễn đàn chủ yếu thành viên là các bà mẹ, hầu như ngày nào trên trang đầu cũng xuất hiện chủ đề Uyên Linh và thường topic sẽ bị mod (quản trị một phần diễn đàn) khóa sau đó. Lý do: các bà mẹ ban đầu bàn về một bài báo được trích dẫn, kế tiếp là xảy ra tranh cãi giữa kẻ thương người ghét, rồi cuối cùng không nhiều người nhớ đến chủ đề ban đầu mà lo tấn công lẫn nhau, không chỉ để bảo vệ quan điểm mà cứ như thù oán cá nhân. Bắt đầu có những khái niệm mới được khai sinh ra từ cộng đồng fan, anti-fan này: fan fake (tạm gọi là giả hâm mộ), anti-fan fake, anti trá hình… Câu “Gia đình là phù du, Suju là tất cả”, theo vài người, xuất phát từ một nhân vật phản đối làn sóng hâm mộ K-pop muốn bôi nhọ hình ảnh của nhóm nhạc và những người hâm mộ nhóm, những nhân vật kiểu này được gọi là fan fake. Một số ý kiến lên tiếng vì tình trạng quá khích của các fan thì bị quy kết đó là động thái anti trá hình, “đánh lén” nhắm vào thần tượng của họ. Xảy ra tình trạng này, một phần nguyên nhân là trên mạng xã hội có tình trạng lập nick trùng với nick nhân vật mình “không ưa” để phát ngôn những ý kiến không có lợi cho bản thân và quan điểm của người bị giả mạo, hoặc vào vai fan khích tướng cho anti fan có cơ hội phản pháo. Những cuộc chiến trên mạng như thế, thắng thua, thật giả có thể khó phân, nhưng chắc chắn bội thu trước nhất là ngôn ngữ khiếm nhã và thua trắng đầu tiên là văn hóa tranh luận của số đông tham dự. Những đốm sáng Buổi ra mắt album Lan Trinh - Là người phụ nữ anh yêu tại Cacophony, không ít nhà báo đã bất ngờ trước thiết kế khu vực họp báo - những chiếc đĩa được xâu chuỗi, treo dọc theo lối đi; những hộp quà xinh xinh được gói cẩn thận. Trước đó, thư mời họp báo của cô được trình bày như một... tổ chim với thư được cuộn lại, cột chỉ màu và những ngôi sao may mắn nằm trong chiếc túi con. Đĩa CD của cô cũng được thiết kế dưới dạng một phong thư mang nhiều màu sắc hoài niệm. Tất cả là do các fan trong Mik Farm (Gia đình Lan Trinh - cách các fan tự gọi mình) dành nhiều ngày thực hiện. Khi thần tượng của họ không giành chiến thắng ở sân chơi Sao mai - Điểm hẹn, thay vì đổ lỗi cho giám khảo hay hoài nghi chuyện “dàn xếp tỷ số”, họ im lặng viết những dòng chia buồn treo trên Facebook của Trinh. Ca sĩ Mỹ Tâm cùng các fan thăm hỏi một gia đình khó khăn ở Cần Thơ Những chuyến đi từ thiện của Mỹ Tâm Foundation trên khắp các tỉnh thành luôn có sự hiện diện của những người bạn không còn trẻ nữa. Họ là những người đã yêu Mỹ Tâm từ khi cô mới chập chững vào nghề, đến nay vẫn yêu cô như thế. Nhiều trong số họ đã lập gia đình, đã có công việc riêng và đã thôi chen chúc ở những nơi Mỹ Tâm biểu diễn để gào tên thần tượng hay xin chữ ký nhưng vẫn sắp xếp thời gian đi cùng Tâm mỗi khi cô cần. Vài người trong số đó chọn cách vào làm việc trong công ty của Tâm để sát cánh bên cô trong các hoạt động xã hội. Bất ngờ hơn, trong ê-kíp từ thiện của Mỹ Tâm có cả diễn viên Văn Tùng, nhiếp ảnh gia Hiệp Văn, đạo diễn Nguyễn Lanh và nhiều nhà báo mà Mỹ Tâm xem như thân hữu. Họ đi cùng cô không đơn thuần vì công việc mà còn vì muốn chia sẻ. Nhiều năm đã qua, fanclub Đan Trường vẫn được xem là có tổ chức quy mô, chuyên nghiệp nhất với mạng lưới trải dài khắp các tỉnh thành. Không thể phủ nhận thực tế là với lượng fan hùng hậu này, số đĩa Đan Trường bán ra luôn ở mức đáng mơ ước so với nhiều đồng nghiệp. Bên cạnh đó, trừ khi anh không muốn, fan Đan Trường có thể đưa anh lên bục vinh quang ở bất kỳ giải thưởng bình chọn nào. Dù là fan được thuê, tự phát hay có tổ chức, điều rất cần lưu tâm là thái độ của chính nghệ sĩ. Nếu nghệ sĩ ý thức được vị trí cũng như tầm ảnh hưởng của mình, họ sẽ có những phát ngôn, hành động đúng mực hơn. Trong chuyến biểu diễn tại Cần Thơ, khi trời đã về khuya mà các bạn SV vẫn muốn anh hát tiếp, nhảy tiếp cùng họ, Đàm Vĩnh Hưng nói: “Hưng rất sẵn sàng chơi với các bạn, nhưng các bạn là SV, mai còn đi học nên chúng ta kết thúc thôi. Chút nữa ra về, các bạn cứ từ từ lấy xe, đừng chen lấn. Fan của Hưng là chơi hết mình nhưng không được ảnh hưởng đến chuyện học hành mới được”. Có thể đó là sự khéo léo của Mr. Đàm trong chuyện PR bản thân, nhưng thông điệp tích cực của một ngôi sao rõ ràng sẽ có hiệu quả. Ở quy mô nhỏ hơn, các trưởng fanclub cũng cần biết mình nên làm gì để được mọi người trân trọng. Trên hết, mỗi hành động của fan đều dẫn tới đánh giá đối với thần tượng (dù chỉ gián tiếp và không quyết định), nhưng một fanclub luôn chan hòa với mọi người, tử tế sẽ khiến hình ảnh thần tượng của họ đẹp hơn trong mắt công chúng. Một fanclub thân thiện, chan hòa với mọi người sẽ khiến hình ảnh thần tượng của họ đẹp hơn Tình yêu không có lỗi và thế hệ nào cũng cần những thần tượng. Song sẽ học theo ai và ứng xử như thế nào trong từng trường hợp cụ thể là điều rất cần phải xem xét. Cuộc sống chắc chắn sẽ tốt đẹp hơn khi các fan vẫn tiếp tục yêu thần tượng một cách văn minh hơn là cố gắng thể hiện tình yêu, quyền lực của mình bằng mọi giá, bất chấp hậu quả. Phạm Thành Nhân Ca sĩ Thủy Tiên: Mỗi nghệ sĩ đều sẽ rất hạnh phúc khi được fan yêu mến, dù đó là các fan thầm lặng hay những người tụ họp trong fanclub. Chính vì những tấm lòng đó mà nghệ sĩ càng phải nỗ lực nhiều hơn trong nghề nghiệp, để tiến bộ hơn qua từng ngày. Tôi có biết, đã thấy tấm ảnh fan rạch tay thể hiện tình yêu đối với tôi và tôi thực sự rất xúc động vì tình cảm mà bạn ấy đã dành cho mình. Tuy nhiên, cũng phải nói thật đó là điều tôi không hề muốn. Các bạn có thể yêu Thủy Tiên bằng cách tặng tôi một bông hoa, mua một cái đĩa, vỗ tay khi nghe tôi hát… Còn thể hiện tình yêu bằng cách làm tổn hại thân thể mình thì không nên chút nào. Nếu là fan của tôi, tôi mong các bạn sẽ luôn sống lành mạnh, có trách nhiệm, trước hết là với bản thân. Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng: Không chỉ ở Việt Nam và không chỉ trong lĩnh vực văn nghệ, ngôi sao luôn cần có fan và fan càng cuồng nhiệt càng cho thấy sức ảnh hưởng của ngôi sao đó. So với các fan quốc tế, fan Việt Nam vẫn còn hiền lắm. Fan văn nghệ cởi đồ làm fansign rồi chụp hình đưa lên web, nhưng fan bóng đá thì dám tồng ngồng chạy vô sân cỏ hoặc chạy cả ra đường ấy chứ. Fan Suju chỉ mới “đòi giết” cha mẹ chứ fan John Lennon thì giết luôn ông ấy. Tất nhiên những trường hợp như thế không phải là phổ biến mà chỉ là số nhỏ, nhưng ngay cả khi chỉ là thiểu số thì những hành động thái quá của fan chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh của thần tượng và theo tôi nghĩ thì nghệ sĩ cũng nên ý thức việc đó để dẫn dắt fan. Những phát ngôn, hành động của người nổi tiếng luôn có một giá trị nhất định và nhiều người đã tận dụng điều đó để cùng fan làm từ thiện, hoạt động xã hội, sống có ích. Về chuyện thị trường giải trí thì mỗi công ty, mỗi nghệ sĩ có một kế hoạch PR riêng. Khi họ biết rõ mình như thế nào thì sẽ chọn phương cách đó. Chẳng hạn những nhóm thời vụ sẽ tận dụng mọi cơ hội để khai thác hết mức có thể. Không thể trách họ nhưng nên kêu gọi họ ý thức hơn đến việc mình làm. >> Kỳ I: Fan thật & fan thuê