BizLIVE - Sự xuất hiện của các tập đoàn đa quốc gia đã và đang tác động sâu sắc đến các hoạt động kinh doanh và đầu tư tại Việt Nam

Các diễn giả của BizTALK 2, diễn ra tại Tòa soạn BizLIVE, sáng 5/3.

Hàng trăm tập đoàn xuyên quốc gia (TNC) lớn trên thế giới đã lựa chọn Việt Nam là điểm đến đầu tư dài hạn, trong đó có những tập đoàn đã quyết định xây dựng tại đây các tổ hợp công nghệ lớn được xem là các cứ điểm sản xuất và phân phối quan trọng trên bản đồ kinh doanh toàn cầu của họ.

Sự xuất hiện của các TNC đã và đang tác động sâu sắc đến các hoạt động kinh doanh và đầu tư tại Việt Nam; đồng thời cũng đặt ra nhiều vấn đề cần có lời giải đáp thỏa đáng...

Các diễn giả BizTALK tại Tòa soạn BizLIVE, sáng 5/3.

Với chủ đề “Việt Nam và “cuộc chơi lớn” của các tập đoàn đa quốc gia vào Việt Nam”, chương trình BizTALK diễn ra từ 8h30-12h00 sáng thứ Tư, ngày 5/3/2014 tại Tòa soạn BizLIVE, với sự tham gia của các diễn giả:

1. GS.TSKH Nguyễn Mại, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về hợp tác đầu tư, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE)

2. TS. Nguyễn Đình Cung, quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM)

3. Ông Nguyễn Nội, Phó cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (FIA) – Bộ Kế hoạch và đầu tư

4. Ông Park Chang Eun, Phó giám đốc Tổ chức Xúc tiến thương mại và đầu tư Hàn Quốc (KOTRA) tại Hà Nội.

5. TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết, Chủ tịch Hội đồng Quản trị - Tập đoàn FLC

6. Ông Nguyễn Phương Bắc, Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Ninh.

Click vào đây để đặt câu hỏi cho các diễn giả

13:05 05/03/2014

Võ Quang, chuyên viên :

Theo CIEM, xu hướng đầu tư nước ngoài thông qua mua lại công ty nhà nước, cổ phần, phần vốn góp của công ty nhà nước trong thời gian tới có thu hút được nhiều nhà đầu tư ngoại, nhất là các TNC?

TS. Nguyễn Đình Cung:

Xu hướng cổ phần hóa sắp tới không chỉ là để huy động vốn mà cái quan trọng là tìm kiếm những nhà đầu tư chiến lược.

Do đó, tất nhiên các nhà đầu tư ngoại, trong đó có các TNC sẽ có cơ hội nhưng được hay không và thu hút được bao nhiêu là do thỏa thuận, thực tế triển khai giữa hai bên.

Hiện đầu tư của doanh nghiệp ngoại vào Việt Nam chỉ 1 - 2 năm rồi rút khá nhiều và xu hướng cổ phần hóa sắp tới là tìm kiếm những nhà đầu tư lâu dài nên nó sẽ phù hợp hơn với các TNC có chiến lược đầu tư lâu dài ở Việt Nam.

12:30 05/03/2014

Ngô Thị Trà My, 32 tuổi, Trà Vinh, Kinh doanh :

Trong bối cảnh thị trường BĐS vẫn chưa ra khỏi tình trạng trầm lắng, lượng hàng tồn kho vẫn rất lớn, nhất là ở phân khúc cao cấp và biệt thự ở các thành phố lớn, các nhà đầu tư trong nước thiếu vốn, thì giải pháp cho người nước ngoài mua nhà ở VN vẫn chưa được triển khai. Theo ông đâu là những vướng mắc của giải pháp này và chính sách cần tháo gỡ từ đâu?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Tôi cho rằng vướng mắc trực tiếp chính là các quy định chưa mở các trường hợp người nước ngoài được mua nhà ở Việt Nam. Gần đây người ta đang bàn đến việc tháo gỡ những vướng mắc chính sách này bằng cách sửa các văn bản luật như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản.

Tôi nghĩ cần phải tháo gỡ từ gốc của vấn đề. Đó là suy nghĩ, là quan điểm của các cấp quản lý cao nhất về vấn đề có nên cho người nước ngoài sở hữu nhà ở ở Việt Nam hay không. Chúng ta có nên sợ rằng người nước ngoài sở hữu nhà ở sẽ gây phương hại đến chúng ta hay không. Tôi cho rằng chỉ một số địa điểm, vị trí cần hạn chế vì lý do an ninh, quốc phòng, việc để cho người nước ngoài mua bán nhà ở sẽ không chỉ không gây ra vấn đề gì thực sự đáng lo ngại, mà còn sẽ tạo ra một động lực mới giúp cải thiện lực cầu cho thị trường bất động sản đang có nhiều bế tắc như hiện nay.

12:28 05/03/2014

Đoàn Trà Vy, 23 tuổi, Du học sinh, Đức :

Hà Nội và TPHCM là hai thành phố điển hình về hiện trạng có hàng trăm khu chung cư cũ nằm xen kẹt giữa các khu dân cư đông đúc đã bị xuống cấp nghiêm trọng, cần phải sớm dỡ ra xây lại. Tuy nhiên để triển khai được các dự án này đòi hỏi cần nguồn vốn lớn, kỹ thuật và công nghệ xây dựng hiện đại. Những vấn đề này các nhà đầu tư BĐS lớn trên thế giới đều có thể đáp ứng được. Tuy nhiên vẫn chưa thấy sự tham gia của các tập đoàn BĐS lớn của thế giới và khu vực tham gia vào. Theo ông Quyết, lý do là gì? phải chăng các tập đoàn BĐS nước ngoài chỉ chú ý đến các building hay xây mới các khu đô thị hiện đại ở VN?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Với các dự án chung cư xen kẹt thì tôi không nghĩ là cần nhiều vốn, công nghệ kỹ thuật phức tạp như bạn nghĩ. Trên thực tế, có nhiều trường hợp hợp tác thành công giữa các dân cư sống trong các khu chung cư cũ nát này với các chủ đầu tư. Chủ đầu tư xây dựng lại và chia ngay sản phẩm được xây dựng cho người dân thậm chí không phải đền bù gì nữa.

Về lý do chúng ta không thấy các Tập đoàn bất động sản lớn trên thế giới tham gia các dự án xây lại này thì tôi cho rằng chủ yếu là vấn đề của dự án đó chứ không phải là các tập đoàn này.

12:28 05/03/2014

Lê Văn Thủy, 42, nhân viên tài chính, Hải Phòng :

Tôi được biết FLC mà ông là Chủ tịch cũng hoạt động cả trong lĩnh vực BĐS. Mấy năm rồi hầu như năm nào các chuyên gia cũng cho rằng thị trường BĐS đã đến đáy và sẽ phục hồi, nhưng tình hình vẫn chưa thấy nhiều biến chuyển. Còn quan điểm của ông thế nào?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Tôi đã phát biểu về vấn đề này trên một số diễn đàn rồi.Quan điểm của tôi là thị trường đã đến đáy rồi.Hai dấu hiệu quan trọng.Một là cung đã gặp được cầu, tức giao dịch thành công gia tăng trên thực tế.Hai là câu chuyện giá đã giảm sâu tới mức giá thành xây dựng, nên sẽ không có thêm cung nếu giá giảm sâu hơn nữa.

12:27 05/03/2014

Lê Phương Huyền, 25 tuổi, Forex :

Nhiều ý kiến đã có nhận xét rằng: Thị trường BĐS VN lâu nay bị “ảnh hưởng” khá lớn bởi các báo cáo nghiên cứu thị trường của các doanh nghiệp tư vấn BĐS quốc tế đang hoạt động tại VN nhưng chất lượng thực sự của các báo cáo này có “nhiều vấn đề”, nhiều khi có đánh giá quá khác nhau. Ông có đồng tình với các ý kiến này và theo ông lý do của các báo cáo thị trường này được đưa ra là gì?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Tôi đồng tình với ý kiến nhận xét này. Quan sát của tôi cho thấy nhiều báo cáo hay phát biểu của người quản lý đang làm việc tại các Công ty tư vấn bất động sản toàn cầu hoạt động tại Việt Nam như CBRE, Savills không hoàn toàn phản ánh đúng tình hình của thị trường. Lý do thì có thể do chính khả năng của người đưa ra nhận định, nhưng không loại trừ khả năng họ cố tình đưa ra những nhận định có lợi phục vụ cho mục đích, chiến lược riêng của họ.

12:18 05/03/2014

Hà Huy, 26 tuổi, nhân viên kinh doanh :

Theo Cục ĐTNN, tác động lan tỏa của các TNC đối với kinh tế xã hội quốc gia và các địa phương đã và đang diễn ra như thế nào và dòng vốn đầu tư của các TNC này vào VN đã thực sự như mong muốn của Nhà nước Việt Nam?

Ông Nguyễn Nội:

Các TNCs đầu tư vào Việt Nam đã có tác động lan tỏa, đóng góp lớn đối với việc thu hút đầu tư và phát triển kinh tế của Việt Nam. Trước hết, khi thu hút được đầu tư của TNCs (ví dụ Intel, Samsung, Nokia, Honda,...) sẽ là cách quảng bá cho thu hút đầu tư các TNCs và mọi nhà đầu tư nước ngoài. Họ rất tin tưởng vào khả năng đánh giá, nghiên cứu của các TNCs về môi trường đầu tư Việt Nam.

Các dự án của TNCs thường có quy mô vốn lớn, đóng góp về giá trị xuất khẩu, tạo việc làm, đào tạo lao động quản lý, chuyên gia kỹ thuật, chuyển giao công nghệ...; đóng góp nộp ngân sách.

Tuy nhiên, đóng góp của các TNCs đã đầu tư tại Việt Nam vẫn cần chú ý làm sao trong thời gian tới phải tạo được giá trị gia tăng, đóng góp cho ngân sách nhiều hơn nữa, là đầu tàu thúc đẩy sản xuất phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước. Ngoài ra, cũng cần đẩy nhanh quá trình chuyển giao công nghệ qua các dự án của TNCs cho phía Việt Nam.

12:14 05/03/2014

Trần Huyền, chuyên viên phân tích :

Thời gian qua, VN đã có rất nhiều cải thiện trong hệ thống pháp lý, nhất là bổ sung, sửa đổi một số bộ luật liên quan đến kinh doanh và đầu tư..., nhưng khảo sát vừa qua của các tổ chức quốc tế cho thấy: các nhà đầu tư nước ngoài vẫn chưa đánh giá cao những cải thiện đó khi Top 5 rủi ro vẫn chủ yếu liên quan đến hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, vận hành chưa minh bạch, thủ tục hành chính phức tạp, chế độ thuế, thủ tục hải quan phức tạp...

Vậy, theo ông là tại sao và các chính sách sắp tới có giải quyết được triệt để những vấn đề này?

TS. Nguyễn Đình Cung:

Những điều mà họ nói thì chúng ta đã nhận dạng, nhận biết nhiều năm và đó không chỉ đối với đầu tư nước ngoài mà cả đầu tư trong nước

Trên thực tế, Chính phủ Việt Nam đã cố gắng nỗ lực cải thiện rất nhiều. Nhưng cải thiện chưa được bao nhiêu, thậm chí nhưng trên 1 số lĩnh vực theo đánh giá của các tổ chức quố tế thì kém đi.

Chính phủ đã nhận biết điều đó và ngoài việc ra nghị quyết 103 về định hướng nêu cao hiệu quả thu hút, sử dụng và quản lý đầu tư nước ngoài, sắp tới Thủ Tướng Chính phủ sẽ ký ban hành nghị quyết về những nhiệm vụ giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh rất cụ thể. , nhiem vụ umuc tiêu, cư quan triển khai cụ thể

Ví dụ như đơn giản hóa thủ tục hải quan chỉ còn từ 5 -10 ngày, đơn giản hóa thủ tục thành lập doanh nghiệp, giảm đi 5 thủ tục... Ở đây có những thủ tục mà những chỉ tiêu Ngân hàng thế giới, Diễn đàn kinh tế thế giới đánh giá hàng năm nên hoàn toàn căn cứ vào những chuẩn mực quốc tê để thực hiện.

Với những nhiệm vụ, mục tiêu, cơ quan triển khai cụ thể, có những khác biệt về cách thức và nội dung thì tôi tin nghị quyết mới này sẽ có hiệu lực và hiệu quả, ở mức độ nhất định sẽ cải thiện được phần nào những điều mà các nhà đầu tư hay phàn nàn.

12:08 05/03/2014

Lê Mai, tư vấn kinh tế độc lập :

Gần đây hiện tượng chuyển giá tại các doanh nghiệp FDI, nhất là các doanh nghiệp lớn, các TNC, đang ngày càng cho thấy dấu hiệu phức tạp hơn, nhưng dường như Việt Nam vẫn đang bó tay với vấn đề này.

Tuy nhiên có ý kiến cho rằng: xét trên bình diện kinh doanh đa quốc gia của một TNC thì việc khai thác lợi thế so sánh ở thị trường này để bù đắp cho thiếu hụt ở thị trường khác; hay lấy lãi chỗ này bù lỗ chố khác nhưng về tổng thể vẫn có lợi nhuận, có vẻ như là một chiến lược bình thường của nhà đầu tư; cũng giống như 1 doanh nghiệp trong nước đầu tư nhiều dự án ở nhiều tỉnh thành thì về tổng thể vẫn lãi lớn dù có dự án vẫn bị lỗ. Ông có nhận xét vì về ý kiến này?

GS.TSKH Nguyễn Mại:

Đã là cuộc chơi có nghĩa là hai bên phải có vừa tôn trọng luật chơi vừa phải có cách tiếp cận cuộc chơi tốt nhất. Ít khi các TNC vì lợi ích của Việt Nam.

Những xung đột về lợi ích là đương nhiên. Vấn đề chuyển giá, các TNC chắc chắn sẽ dùng ở các nước nếu lợi dụng các kẽ hở của luật pháp.

Nhưng bao nhiêu là chuyển giá, con số chuyển giá tính đến thời điểm này là bao nhiêu? Bao nhiêu tiền? Trong khi đó, TNC đã đưa lại cho Việt Nam bao nhiêu nghìn tỷ, đào tạo bao nhiêu cán bộ, đưa lại hàng triệu việc làm...

Nếu chỉ nhìn nhận vào góc độ chuyển giá như là một sự ghê gớm mà cần phải nâng cao hiệu ứng của nhà nước để chúng ta có thể ứng phó được với bất kỳ tình huống nào trong cuộc chơi lớn với các TNC.

Chừng nào méo mó thị trường không được điều chỉnh bởi nhà nước thì vẫn gây thiệt hại cho lợi ích quốc gia. Nghị quyết 103 đã nhấn mạnh, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo lợi ích quốc gia... đây có thể coi là giải pháp chủ yếu.

GS.TSKH Nguyễn Mại:

Nói bó tay cũng hơi nặng quá nhưng có lẽ chúng ta đã phản ứng quá chậm để một số DN lợi dụng sơ hở pháp luật kéo dài chuyển giá như trường hợp của Coca - Cola. Ở đây có vấn đề liên quan đến quan điểm về quản lý nhà nước một mặt quản lý nhà nước đề ra thể chế, chính sách, tổ chức thực hiện luật pháp thông qua 1 bộ máy có cấu trúc hợp lý có những công chức đòi hỏi đáp ứng được những quy định về đạo đức và chuyên môn.

Mặt khác, khó hơn nhiều là năng lực phản ứng chính sách của nhà nước để giải quyết từng tình huống, vụ việc, vấn đề mới nảy sinh. Đây là nhược điểm lớn nhất của bộ máy Nhà nước chúng ta. Môi trường chuyển giá, tranh chấp lao động cứ lặp đi lặp lại, hết năm này đên năm khác; họp nhiêu, hội thảo nhiều nhưng vẫn chưa đưa ra được những quyết sách để giải quyết nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của đầu tư nước ngoài.

Tôi cũng nhấn mạnh rằng dừng hy vọng chấm dứt được hiện tượng này, bởi vì mục tiêu lợi nhuận sẽ kích thích các DN kể cả doanh nghiệp FDI lợi dụng sơ hở luật pháp để thực hiện chuyển giá. Vấn đề đặt ra là chúng ta phải có hệ thống quy định mới và nhạy bén hơn trong phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề.

12:05 05/03/2014

Trần Ngọc Nam :

Trước xu hướng các TNC vào thị trường VN ngày một tăng và kết quả cũng như tác động từ sản xuất kinh doanh của các TNC tới địa phương nơi đầu tư là rất lớn đã khiến nhiều tỉnh, thành lao vào “cuộc đua trải thảm đỏ” cho các TNC. Điều này có nguy cơ ảnh hưởng đến khung chính sách và các cân đối của quốc gia cũng như có thể phá vỡ quy hoạch phát triển kinh tế xã hội chung. Theo ông, Chính phủ cần làm gì và ngành kế hoạch và đầu tư có kế hoạch gì để hạn chế tác động tiêu cực của các hiện tượng này?

GS.TSKH Nguyễn Mại:

Việc phân cấp cho các địa phương từ năm 2006 là một chủ trương đúng. Chúng ta phải hiểu toàn cầu hóa ở 2 hướng.

Hướng thứ nhất là mở rộng hội nhập với khu vực và thế giới thông qua thương mại, đầu tư và các hoạt động khác.

Hướng thứ hai, giao quyền tự trị nhiều cho chính quyền địa phương để đáp ứng được cái việc xử lý thông tin có liên quan đến đầu tư thương mại diễn ra hàng ngày mà các cơ quan trung ương không đủ năng lực để kiểm sóa và xử lý. Tuy vậy, có 2 nhược điểm trong phân cấp của VN.

Thứ nhất, là phân cấp không gắn với điều kiện để thực hiện quyền hạn và nghĩa vụ của các địa phương. Ở nước ta, TP. HCM và Hà Nội có đủ năng lực để hoàn thành những đòi hỏi cao đối với phân cấp. Trong khi đó, nhiều địa phương chưa đáp ứng được đòi hỏi đó cũng được phân cấp như 2 thành phố nói trên là không hợp lý.

Thứ hai, để bảo đảm tính thống nhất của toàn quốc thì sau khi phân cấp phải xây dựng đồng loạt các quy hoạch cụ thể, định mức kinh tế kỹ thuật, các quy tắc, quy định các địa phương được làm và không được làm. VD như về công nghệ, môi trường... Chúng ta đang thiếu hàng loạt quy hoạch như vậy nên gây ra tình trạng lạm quyền, cạnh tranh không lành mạnh. Một số địa phương ban hành những quy định, ưu đãi vượt quá thẩm quyền thậm chí vi phạm luật pháp.

Khắc phục được 2 nhược điểm đó sẽ phát huy được tính sáng tạo của từng địa phương vừa đảm bảo được kỷ cương của nhà nước trong phạm vi toàn quốc.

Ông Nguyễn Nội:

Đúng là nhiều tỉnh thành đang rất chú trọng trong công tác xúc tiến đầu tư, thu hút đầu tư của các TNCs. Trước đây, đã có việc các địa phương "trải thảm đỏ" thu hút đầu tư bằng cách có các quy định ưu đãi về thuế, miễn giảm tiền thuê đất vượt quy định chung của luật. Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch & Đầu tư trấn chỉnh tình trạng này; nghiêm cấm các địa phương có ưu đãi vượt khung.

Cũng có tình trạng khi phân cấp các địa phương cấp phép cho các dự án không thật sự theo đúng các quy hoạch chung của cả nước như các dự án thuộc lĩnh vực thép, xây dựng cảng biển, sân golf... Để tránh tình trạng này, sắp tới Chính phủ có chỉ đạo việc thẩm tra một số lĩnh vực khi cấp phép phải có ý kiến thẩm tra, chấp thuận của các bộ KH&ĐT, bộ quản lý chuyên ngành mới được thực hiện.

Ngoài ra, Bộ KH&ĐT sẽ nghiên cứu, có quy định cụ thể việc tham gia thẩm tra độc lập một số dự án lớn thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng Chính phủ và báo cáo trực tiếp Thủ tướng.

12:02 05/03/2014

Đình Thành, giảng viên đại học :

Theo ông Cung, định hướng của Việt Nam trong "cuộc chơi lớn" với các TNC sắp tới cụ thể là gì? Liệu trong cuộc chơi này, công thức win-win có là là xu thế chính và cụ thể của win-win theo ông là gì? Và trong các cuộc “mặc cả” với các TNC, ngoài các ưu đãi về thuế và đất đai, VN cần những bảo bối nào nữa để có thế win-win?

TS. Nguyễn Đình Cung:

Theo tôi, ưu đãi về thuế và đất đai không phải là cái TNC nhắm tới.

Cơ hội của mình trong TPP là rất lớn, những ràng buộc trong TPP tạo ra cơ hội lớn cho các nước tham gia ban đầu. Các TNC sẽ nhìn vào đó để có sự cơ cấu lại. Chúng ta không nên nhìn vào thuế và đất đai mà cần nhìn vào các cơ cấu sản xuất như đến đây sẽ có chi phí sản xuất thấp nhất. Sự lựa chọn của họ là lựa chon tự nhiên theo thị trường, chuỗi giá trị toàn cầu.

Cái quan trọng của chúng ta là trong những năm đầu làm được công nghiệp phụ trợ cho họ, để kéo họ vào 1 cách chặt chẽ hơn, thsuc đẩy tăng cường giá trị gia tăng hơn và với quy mô lớn thì họ sẽ tiến hành các hoạt động nghiên cứu để tăng tính lan tỏa.

Việt Nam cũng cần có những đối tác tin cậy, phối hợp với họ. Như vậy thì mình sẽ có win - win. Win - win không phụ thuộc vào họ mà phụ thuộc vào mình. Điều này đòi hỏi sự năng động, sáng tạo của mọi thành phần, nhất là các doanh nghiệp để lấp được các khoảng trống và gia nhập được chuỗi sản xuất toàn cầu của họ.

Do đó, thuế má và đất đai ưu đãi không phải là quyết định mà quan trọng là môi trường kinh doanh, kĩ năng của doanh nghiệp và cơ quan nhà nước của mình có phản ứng nhanh nhạy và đáp ứng được yêu cầu của chuỗi giá trị toàn cầu hay không.

11:59 05/03/2014

Mai Tố Linh, 21 tuổi, sinh viên :

Dự án Samsung Bắc Ninh được xem là một trường hợp điển hình về vận động đầu tư và trải thảm đỏ với các TNC. Ông có thể cho độc giả biết những nét chính trong quá trình vận động đầu tư với tập đoàn Samsung? theo ông yếu tố quan trọng nhất dẫn đến thành công của dự án Samsung tại BN là gì? Hiện nay, dự án Samsung Bắc Ninh đã giải quyết việc làm được cho bao nhiêu lao động địa phương và tình hình an toàn lao động cho công nhân tại nhà máy Samsung đã được địa phương kiểm tra giám sát như thế nào?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Quá trình tiếp xúc và vận động đầu tư của Samsung bắt đầu năm 2006, với sự hỗ trợ của Bộ Kế hoạch đầu tư và các bộ ngành Trung ương, đến 2007, tỉnh Bắc Ninh đã ký được biên bản ghi nhớ MOU với Samsung. Dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận triển khai thực hiện theo danh mục dự án công nghệ cao.

Đến năm 2009 dự án của Samsung tại Bắc Ninh chính thức đi vào hoạt động với tổng mức đầu tư ban đầu là 670 triệu USD. Đến nay tổng mức đầu tư đã được nâng lên 2,5 tỷ USD.

Yếu tố quan trọng nhất dãn đến thành công của Samsung là yếu tố nỗ lực của nhà đầu tư với ưu thế nổi trội tiềm lực tài chính và công nghệ cũng như năng lực đổi mới và ra đời các sản phẩm mới.

Tỉnh Bắc Ninh thực hiện đúng cam kết đồng thời tạo môi trường thuận lợi giải quyết kịp thời các kiến nghị của doanh nghiệp.

Dự án giải quyết được 40.000 lao động. Vấn đề đảm bảo an toàn cho công nhân được Samsung quan tâm. Công ty có hệ thống xe đưa đón công nhân làm việc, đảm bảo thiết bị bảo hộ lao động, chế độ lương thưởng bảo hiểm, quan tâm đào tạo ý thức cho người lao động, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động công đoàn, bảo vệ quyền lợi cho người lao động.

11:57 05/03/2014

Minh Trang, Hà Nội :

Có một vị cán bộ cấp cao nói rằng, các cơ quan chức năng biết rất rõ việc các tập đoàn nước ngoài khi đầu tư vào Việt Nam, đăng ký vốn thì nhiều, giải ngân thì ít và chắc chắn sẽ chuyển giá. Nhưng trong giai đoạn chúng ta đang cần thu hút vốn đầu tư thì phải chấp nhận điều này. Xin hỏi các chuyên gia, chúng ta phải chấp nhận việc này đến bao giờ? Việc "hy sinh" như vậy liệu có được bù đắp bằng khả năng tăng trưởng tương xứng của nền kinh tế nước nhà trong tương lai hay không?

TS. Nguyễn Đình Cung:

Hiện tượng thể hiện sự chuyển giá là có thật vì những số liệu phân tích thực trạng và những chỉ tiêu kinh tế FDI cho thấy chỉ tiêu lợi nhuận rất thấp hoặc lỗ nhưng vẫn tiếp tục đầu tư vào Việt Nam.

Chuyển giá này không chỉ là hiện tượng riêng của Việt Nam mà là của toàn cầu và đã được nói từ lâu.

Có một số cách để kiểm soát vấn đề chuyển giá:

1, Kiểm soát giá vốn và giá tài sản đầu tư phải được xem xét, kiểm soát thực chất hơn. Họ có quyền đầu tư vào nhưng khi khai giá phải có cơ chế giám sát nhất định.

2, Quan trọng hơn là cơ quan nhà nước phải theo dõi thường xuyên và công bố công khai những doanh nghiệp thua lỗ lớn. Hiện trên thế giới đề cao cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh nên những việc trốn thuế, chuyển giá là những việc mà người ta cho rằng là vi phạm đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Nếu làm được thì doanh nghiệp đầu tư nước ngoài sẽ thấy xấu hổ và không hoàn thành được trách nhiệm xã hội và ảnh hưởng đến uy tín của họ.

Cần tận dụng nhiều hơn về truyền thông, minh bạch công khai hóa thông tin để thị trường kiểm soát, đánh giá kết hợp với chính sách và pháp luật của nhà nước. Đòi hỏi cơ quan nhà nước phải cập nhật thông tin nhiều hơn. Từ đó, để cho giới chuyên gia, tư vấn, người tiêu dùng nhận xét.

Không phải vì mình cần mà chấp nhận, cần hiểu thực trạng để có giải pháp. Không thể để ở vị thế thụ động chấp nhận. Họ có quyền lựa chọn địa điểm đầu tư, thì chúng ta cũng có quyền lựa chọn đối tác đầu tư!

TS. Nguyễn Đình Cung:

Hiện tượng thể hiện sự chuyển giá là có thật vì những số liệu phân tích thực trạng và những chỉ tiêu kinh tế FDI cho thấy chỉ tiêu lợi nhuận rất thấp hoặc lỗ nhưng vẫn tiếp tục đầu tư vào Việt Nam.

Chuyển giá này không chỉ là hiện tượng riêng của Việt Nam mà là của toàn cầu và đã được nói từ lâu.

Có 1 số cách để kiểm soát vấn đề chuyển giá:

1, Kiểm soát giá vốn và giá tài sản đầu tư phải được xem xét, kiểm soát thực chất hơn. Họ có quyền đầu tư vào nhưng khi khai giá phải có cơ chế giám sát nhất định.

2, Quan trọng hơn là cơ quan nhà nước phải theo dõi thường xuyên và công bố công khai những doanh nghiệp thua lỗ lớn. Hiện trên thế giới đề cao cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh nên những việc trốn thuế, chuyển giá là những việc mà người ta cho rằng là vi phạm đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Nếu làm được thì doanh nghiệp đầu tư nước ngoài sẽ thấy xấu hổ và không hoàn thành được trách nhiệm xã hội và ảnh hưởng đến uy tín của họ.

Cần tận dụng nhiều hơn về truyền thông, minh bạch công khai hóa thông tin để thị trường kiểm soát, đánh giá kết hợp với chính sách và pháp luật của nhà nước. Đòi hỏi cơ quan nhà nước phải cập nhật thông tin nhiều hơn. Từ đó, để cho giới chuyên gia, tư vấn, người tiêu dùng nhận xét.

Không phải vì mình cần mà chấp nhận, cần hiểu thực trạng để có giải pháp. Không thể để ở vị thế thụ động chấp nhận. Họ có quyền lựa chọn địa điểm đầu tư thì chúng ta cũng có quyền lựa chọn đối tác đầu tư

11:56 05/03/2014

Lâm Diệp Anh :

Có ý kiến cho rằng, các TNC đang hình thành nên các xu hướng đầu tư mới ở Việt Nam. GS. Nguyễn Mại có thấy điều này không và nếu có, xu hướng mới sẽ là gì?

GS.TSKH Nguyễn Mại:

Có lẽ có 3 loại xu hướng mới.

Thứ nhất là về hình thức đầu tư, gần đây thế giới có 1 hình thức là kết hợp đầu tư vào thương mại và chúng ta cũng phải theo cái xu hướng mới đó của thế giới.

Thứ hai, thế giới rất quan tâm đến việc điều chỉnh định hướng và chính sách ưu đãi hàng năm. Bởi vì, cạnh tranh để thu hút đầu tư nước ngoài buộc phải làm như vậy. VD, cho đến nay chúng ta mới có ưu đãi về thuế, tiền thuê đất, quyền mua ngoại tệ, chưa có chính sách ưu đãi tài chính. Trong khi các TNC đòi hỏi phải có cả chính sách ưu đãi về tài chính.

Thứ ba, chuyển hướng về chính sách để tác dụng lan tỏa của TNC lớn hơn, rộng hơn thì phải nâng cấp chính sách trong đó có chính sách tạo nên mối liên kết giữa TNC với các DN trong nước. Chính sách này phải rất cụ thể, thích ứng với từng ngành hàng. Đây cũng là vấn đề đang được Bộ KHĐT nghiên cứu trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết 103 của Chính phủ.

11:53 05/03/2014

Nguyễn Anh Tuấn :

Chính phủ đã có chỉ đạo ngành KH&ĐT nghiên cứu giới thiệu các dự án trọng điểm quốc gia cho tập đoàn Samsung xem xét khả năng đầu tư. Theo ông những hạng mục dự án nào Samsung đang quan tâm, ở địa bàn nào và phương thức đầu tư họ mong muốn?

Ông Nguyễn Nội:

Hiện nay, Chính phủ đã giao Bộ KH&ĐT chủ trì thành lập tổ công tác liên bộ, ngành, địa phương thu hút các dự án mới của Tập đoàn Samsung tại Việt Nam.

Các dự án lớn mà Samsung đang quan tâm bao gồm nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực hạ tầng như dự án điện, giao thông, đóng tàu, bất động sản, công nghệ thông tin.

Về địa điểm Samsung đang nghiên cứu một số nơi có điều kiện phù hợp với dự án tại một số tỉnh trong cả nước tại cả Bắc, Trung, Nam.

Về phương thức đầu tư Samsung đang xem xét để chọn phương thức phù hợp tùy theo từng dự án, có dự án có thể là 100% vốn nước ngoài, có dự án liên doanh, có dự án có thể theo hình thức PPP.

11:52 05/03/2014

Nguyễn Minh Châu, 32 tuổi, kế toán :

Chỉ trong thời gian hơn 15 năm sau khi tách tỉnh Bắc Ninh từ Hà Bắc, Bắc Ninh đã rất nhanh chóng vươn lên là một tỉnh có công nghiệp phát triển nhanh và đạt tỷ trọng lớn, nằm trong Top 10 tỉnh đứng đầu cả nước về giá trị sản xuất công nghiệp; trong đó khu vực có vốn FDI tăng trưởng rất ấn tượng từ không có đã tăng lên chiếm tỷ trọng gần 34% GDP vào cuối năm 2011; nhiều TNC đã đến Bắc Ninh đầu tư các dự án lớn và hàng triệu sản phẩm được sản xuất từ Bắc Ninh đã có mặt trên thị trường thế giới. Vậy đâu là bài học kinh nghiệm của Bắc Ninh trong việc thu hút được các TNC?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Để thu hút các TNC, vai trò trước hết là các bộ ngành trung ương đã thương thảo đàm phán và cùng với đó là vai trò địa phương trong việc chuẩn bị cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp đáp ứng các mối quan tâm nhà đầu tư.

Tỉnh thực hiện các cam kết đối với các nhà đầu tư như tiến độ giải phóng mặt bằng nhanh chóng và cải cách thủ tục hành chính và đảm bảo nguồn nhân lực.

Về tổng thể, tỉnh Bắc Ninh hội tụ được các yếu tố nền tảng về môi trường đầu tư thuận lợi; gắn hình ảnh của Bắc Ninh với thương hiệu của các TNC. Chính điều đó đã làm cho tên Bắc Ninh đã có tên trên bản đồ đầu tư của các tập đoàn TNC toàn cầu.

Trong xu hướng hiện nay các lợi thế so sánh ở các địa phương đang biến đổi có nơi đã bị bão hòa thì tỉnh Bắc Ninh cần làm mới mình bằng các quy hoạch , định hướng chiến lược phát triển mới nhằm phát huy lợi thế so sánh động, nâng cấp năng lực cạnh tranh, phát huy hiệu quả hệ thống giao thông mới được đầu tư trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Nhà đầu tư có thể tìm kiếm cơ hội kinh doanh mới trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh trong xu hướng mới thực hiện chiến lược phát triển nêu trên, xây dựng mô hình có sự kết nối giữa các TNC và trung tâm nghiên cứu triển khai, đào tạo nhân lực chất lượng cao của vùng, kết hợp với phát triển doanh nghiệp nhỏ trong nước.

11:51 05/03/2014

Đặng Văn Thành :

Do có vị thế lớn trên thế giới, nên không chỉ Việt Nam mà các quốc gia khác cũng thường dùng mọi cách để làm “hài lòng” các TNC. Ở VN, nhiều địa phương còn dùng đủ mọi cách để “mặc cả” chính sách với các TNC và xin Nhà nước ưu ái cho các TNC. Theo GS. Nguyễn Mại, thực trạng này có phải là điều tốt cho phát triển của các tỉnh và quốc gia và cần khắc phục thế nào?

GS.TSKH Nguyễn Mại:

Có lẽ cái gì cũng có giới hạn, vượt quá giới hạn thì mới là không tốt. Đầu tư nước ngoài cái dự án lớn nhất là lợi ích quốc gia. Việc lôi kéo Samsung vào VN từ năm 2007 tại Bắc Ninh có nhiều người nghi ngờ và lúc đó một số cơ quan nhà nước thậm chí còn suy diễn có thật sự đó là công nghệ cao hay chỉ là lắp ráp.

Chính phủ phải mất khá nhiều thời gian mới đi đến quyết định cho Samsung cũng như Nokia được hưởng chính sách ưu đãi đối với dự án công nghệ cao. Đến 2012 thì Samsung xuất khẩu 12 tỷ USD, thuế lúc đó chỉ nộp cho Bắc Ninh khoảng 500 tỷ đồng, thậm chí có tờ báo còn mỉa mai là Việt Nam nhặt từng đồng xu lẻ của Samsung. Năm 2013, Samsung nộp thuế trên 1.000 tỷ đồng, họ thuê diện tích 100ha, bình quân mỗi hecta nộp cho Việt Nam 10 tỷ đồng. Tôi có hỏi nhiều người rằng, như vậy đã có lợi chưa? Con số đã nói lên tất cả, chưa nói đến công nghệ, việc làm...

Như vậy, việc chấp nhận 1 dự án của TNC thì giới hạn của nó là phải hiểu được lợi ích của VN đến mức nào là hợp lý. Chia phần 1 cái bánh thì chúng ta biết phần của chúng ta bao nhiêu là vừa. Đáng tiếc là 1 số địa phương, BQL các KCN khi chấp nhận dự án đầu tư không thực sự tính toán đến lợi ích của quốc gia.

11:44 05/03/2014

Hải Thanh :

Theo tinh thần của Nghị quyết 103, ngành kế hoạch đầu tư sẽ có các giải pháp cụ thể nào để vận động đầu tư các TNC lớn trên thế giới và giúp các doanh nghiệp trong nước tăng cường liên kết, hợp tác với các nhà đầu tư nước ngoài để tham gia vào được các chuỗi cung ứng toàn cầu, chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu của các TNC?

Ông Nguyễn Nội:

Về phương thức xúc tiến đầu tư sẽ chú ý các đối tác tiềm năng và các TNCs lớn trên thế giới. Các đoàn xúc tiến đầu tư sẽ có sự tham gia của các lãnh đạo cao cấp của Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương và đại diện lãnh đạo các doanh nghiệp lớn của Việt Nam. Cần có các buổi làm việc trực tiếp với lãnh đạo cao cấp của TNCs.

Với mỗi TNCs cần có các nghiên cứu về thế mạnh, lĩnh vực hoạt động của họ để có thể giới thiệu, mời TNCs đầu tư các dự án quan trọng trong danh mục xúc tiến đầu tư quốc gia.

Đồng thời, chú ý thuyết phục TNCs lôi cuốn và đưa các công ty con, công ty liên kết vào Việt Nam sản xuất các linh phụ kiện. Ngoài ra, chú ý tổ chức các buổi làm việc của các TNCs đã có đầu tư tại Việt Nam với các doanh nghiệp trong nước có thể tham gia sản xuất linh phụ kiện mà TNCs có nhu cầu.

Như vậy, sẽ giúp các doanh nghiệp trong nước tăng cường liên kết, hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu.

11:44 05/03/2014

Phùng Điền Thanh :

Là người chủ trì nhóm công tác soạn thảo dự thảo Nghị quyết 103 của Chính phủ về định hướng thu hút FDI trong thời gian tới (Nghị quyết đã được Chính phủ ký ban hành nửa cuối năm 2013), GS. Nguyễn Mại có thể điểm những nét mới quan trọng nhất của nghị quyết này liên quan đến chiến lược thu hút FDI thời gian tới của quốc gia?

GS.TSKH Nguyễn Mại:

Tôi chỉ tham gia vào điều chỉnh một số nội dung của Nghị quyết 103.

Trong 25 năm, chúng ta đã có thời gian đủ dài để đánh giá thành quả cũng như những khó khăn trong việc thu hút đầu tư nước ngoài. Cái tư tưởng chỉ đạo của Nghị quyết 103 là không phải chúng ta quan tâm chủ yếu đến lượng vốn đầu tư vào VN mà chúng ta quan tâm chủ yếu đến hiệu quả của việc thu hút và sử dụng FDI tại VN.

Cái hiệu quả này gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu lấy KHCN, nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm, DN và của quốc gia làm chủ yếu.

Vì vậy, chính phủ đã đưa ra những định hướng mới. Tôi không nhắc lại những định hướng đó mà chỉ muốn nhấn mạnh rằng: Nhược điểm lớn nhất, gần như là cố hữu của VN là chủ trương thì đúng nhưng tổ chức thực hiện nhiều khi không tốt. Vì thế, để định hướng có thể đi vào thực tiến thì vẫn đề quyết định nhất là phải thay đổi tư duy và hành động của các Bộ, ngành ở TW; chính quyền các tỉnh thành phố, BQL các KCN-KKT-KCX đối với đấu tư nước ngoài, nhất là đối với các TNC.

Bốn yêu cầu cụ thể:

Thứ nhất là thể chế, hiện nay được Bộ trưởng Bộ KHĐT rất quan tâm và được WB ủng hộ thì đang tiến hành để năm 2014 có thể sửa đổi thể chế bao gồm: Luật chơi, cơ chế để thực hiện luật chơi và các tổ chức thực hiện luật chơi. Tôi hy vọng cái nghiên cứu này với sự góp sức của các chuyên gia VN và WB sẽ đề ra được những giải pháp, sửa đổi được các thể chế để đáp ứng được các yêu cầu của TNC.

Thứ hai, đổi mới các hoạt động về quản lý nhà nước từ xúc tiến đầu tư, cấp phép và triển khai dự án đầu tư. Cái đổi mới này là rất quan trọng, bởi vì theo đánh giá gần đây của các tổ chức quốc tế trong đó có những cơ quan rất có thiện cảm với VN như JETRO Nhật Bản thì môi trường đầu tư của VN so với các nước xung quanh chậm được cải thiện. VD năm 2013, theo WB trong khi VN dậm chân tại chỗ về thứ hạng trong cạnh tranh thu hút đầu tư thì Campuchia tăng 23 bậc, Philippin và Indonesia tăng 19 bậc.

Thứ ba, phải nhận thức đầy đủ thách thức trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư nhất là chúng ta ở bên cạnh một nước lớn như Trung Quốc, ngày hôm qua vừa công bố đã đứng đầu thế giới về kim ngạch thương mại với 4.200 tỷ USD năm 2013, vượt qua Mỹ. Đồng thời chúng ta phải tận dụng những cơ hội mới từ các Hiệp định Thương mại TPP, FTA với Hàn Quốc, Nga, cộng đồng ASEAN, ưu thế nổi trội về ổn định chính trị, an ninh quốc gia, an toàn xã hội và thị trường gần 100 triệu dân đầy tiềm năng đang được đánh giá cao từ các nhà đầu tư Mỹ, châu Âu... để thúc đẩy cải cách nhanh hơn, khắc phục được những nhược điểm cố hữu.

Thứ tư, các địa phương từ khi phân cấp quản lý tương đối toàn diện từ 2006 đã năng động sáng tạo hơn trong thu hút FDI nhưng cũng làm nảy sinh nhiều vấn đề gắn với lợi ích cục bộ địa phương không phù hợp với lợi ích quốc gia, không quan tâm đến các quy hoạch ngành, lãnh thổ. Do vậy, lãnh đạo các địa phương cần thay đổi tư duy trong cách tiếp cận với nhà đầu tư nước ngoài tránh tình trạng cạnh tranh không lành mạnh. Như việc chấp nhận quá dễ dãi những dự án không phù hợp với quy hoạch, thậm chí để các nhà đầu tư dởm lợi dụng gây thiệt hại cho lợi ích quốc gia.

11:43 05/03/2014

Trần Phương Linh, Hà Nội :

Trường hợp Samsung Bắc Ninh đã có lúc được dư luận cho là tỉnh Bắc Ninh đã dành những ưu đãi vượt khung cho tập đoàn này. Mặc dù vụ việc đã có kết luận chính thức, tuy nhiên ông có thể nói rõ hơn về quan điểm của tỉnh Bắc Ninh khi vận dụng chính sách đầu tư đối với Samsung như là một bài học kinh nghiệm cho các tỉnh thành khác khi trải thảm đỏ với các TNC?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Những ưu đãi dành cho Samsung hoàn toàn nằm trong khung ưu đãi được Chính phủ cho phép.

Tỉnh Bắc Ninh thu hút các nhà đầu tư nhất là TNC, dựa trên các yếu tố nền tảng tạo ra sự hấp dẫn của môi trường đầu tư một cách tổng thể bao gồm cơ sở hạ tầng khu công nghiệp và giao thông đồng bộ; phát triển khu công nghiệp cùng với phát triển các khu đô thị; xây dựng đề án và kết nối nhu cầu dịch vụ cho các khu công nghiệp (dịch vụ về nhà ở, cung cấp lương thực thực phẩm, chăm sóc sức khỏe, thu gom rác thải và đảm bảo môi trường,đảm bảo an ninh trật tự...); cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, luôn nằm trong top 10 tỉnh dẫn đầu; đào tạo nhân lực chất lượng, quan tâm giải quyết kiến nghị các nhà đàu tư trong quá trình xúc tiến thu hút và sau đầu tư,...

11:37 05/03/2014

Cù Văn Lương, 32 tuổi :

Với sự hiện diện đầu tư của các tên tuổi như Samsung, Nokia, Canon… đã có tác động như thế nào đến công nghiệp hỗ trợ ở Bắc Ninh, tác động lan tỏa của các dự án này thế nào? Và theo tỉnh Bắc Ninh, phát triển công nghiệp hỗ trợ để tham gia vào được chuỗi giá trị toàn cầu của các TNC nhìn từ thực tế ở tỉnh nên như thế nào?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Công nghiệp hỗ trợ Bắc Ninh bước đầu đã có sự phát triển với gần 200 dự án đầu tư. Các dự án đầu tư công nghiệp hỗ trợ giải quyết được nhiều việc làm đóng góp ngân sách ổn định. Trong tương lai đây là hướng thu hút chính của tỉnh Bắc Ninh.

Bắc Ninh đã xây dựng quy hoạch phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ tập trung vào điện tử công nghệ cao, cơ khí chính xác,... Trên cơ sở đó, sẽ có chính sách thu hút đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ.

Bắc Ninh cũng đang thu hút các nhà khoa học hàng đầu của Trung ương để nghiên cứu đánh giá các đề xuất các ý tưởng đột phá về phát triển công nghiệp hỗ trợ; xúc tiến xây dựng khu công nghiệp riêng, hỗ trợ xây dựng nahf xưởng đạt tiêu chuẩn để thu hút đầu tư cho công nghiệp hỗ trợ. Tỉnh đã ký các thỏa thuận hợp tác với các tổ chức xúc tiến nước ngoài về phát triển công nghiệp hỗ trợ, trước hết là Hàn Quốc, Nhật Bản.

Tỉnh cũng đã kiến nghị với các bộ ngành Trung ương cần tiến hành thảo luận với các TNC đang đầu tư tại Việt Nam để xác định nhu cầu cũng như hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia cung cấp sản phẩm công nghiệp hỗ trợ.

11:31 05/03/2014

Mai Thúy An :

Lâu nay có tình trạng trùng lắp trong hoạt động xúc tiến đầu tư ở cấp độ quốc gia và tỉnh thành. Lý do của tình trạng này là gì? Và tới đây, Cục Đầu tư nước ngoài sẽ có những giải pháp gì?

Ông Nguyễn Nội: Đúng là có tình trạng này trong thời gian qua. Lý do là các địa phương đều mong muốn kêu gọi được nhiều ĐTNN vào địa phương mình và các địa phương cũng cạnh tranh lẫn nhau trong thu hút ĐTNN. Có tình trạng nhiều địa phương cùng cử đoàn XTĐT tại một quốc gia (VD tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan…) trong cùng một khoảng thời gian ngắn. Đã có việc đối tác nước ngoài có ý kiến phản hồi về việc tiếp nhiều đoàn XTĐT từ Việt Nam về cùng một nội dung và phải hỗ trợ các đoàn này trong việc thực hiện các hoạt động XTĐT tại nước sở tại. Việc này gây những tác động không tốt về hình ảnh của Việt Nam đối với các đối tác nước ngoài.

Về vấn đề này mới đây Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 03/2014/QĐ-TTg ngày 14/1/2014 về việc ban hành Quy chế quản lý nhà nước đối với hoạt động Xúc tiến đầu tư. Theo đó Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ là cơ quan tổng hợp và điều phối các hoạt động xúc tiến đầu tư trên phạm vi cả nước. Các chương trình, hoạt động xúc tiến đầu tư của các Bộ, ngành, địa phương phải có ý kiến thống nhất của Bộ Kế hoạch và Đầu tư thì mới được triển khai thực hiện. Do vậy sẽ tránh được tình trạng chồng chéo, lãng phí trong hoạt động XTĐT trong thời gian vừa qua.

11:28 05/03/2014

Nguyễn Thị Mai Liên, Công nhân :

Tỉnh Bắc Ninh có kế hoạch cụ thể gì để tiếp tục vận động đầu tư FDI và vận động các TNC đầu tư vào địa bàn tỉnh?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Tỉnh Bắc Ninh đã xây dựng đề án về định hướng thu hút đầu tư đến năm 2020 và 2030. Trong đó nếu rõ về các lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư với mục tiêu đưa Bắc Ninh thành trung tâm công nghiệp điện tử, công nghệ cao của cả nước.

Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm: Công nghiệp điện tử, công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ. Tỉnh Bắc Ninh chủ trương thu hút hình thành trung tâm dịch vụ về tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, nghiên cứu triển khai, logistic, chăm sóc sức khỏe, tỉnh đã quy hoạch 2 khu đào tạo đại học và nghiên cứu khoa học công nghệ với diện tích khoảng 1000 hecta. Hiện nay, có khoảng gần 20 trường đại học và trung tâm đào tạo đăng kí đầu tư. Trong đó có một số trường đã đi vào hoạt động như cơ sở 2 của Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, Đại học Công nghệ Đông Á, Đại học Kinh Bắc,...

Về định hướng chọn đối tác đầu tư, tỉnh có phương án chọn lọc và thu hút TNC đồng thời khuyến khích đầu tư theo hình thức hợp tác công tư và đầu tư vào khu vực nông nghiệp nông thôn. Tỉnh cũng đã xây dựng xong hạ tầng khu thực nghiệm ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao mong muốn kêu gọi các nhà đầu tư vào lĩnh vực này.

Đặc biệt tỉnh đã hình thành quy hoạch vùng tỉnh và quy hoạch chung đô thị đến 2030, tầm nhìn 2050, với mục tiêu đưa Bắc Ninh thành thành phố trực thuộc Trung ương, tỉnh mong muốn kêu gọi đầu tư vào hạ tầng và phát triển đô thị như cấp thoát nước, xử lý môi trường.

Tỉnh cũng đã xây dựng chương trình hành động chiến lược tăng trưởng xanh của quốc gia để thu hút các hoạt động đầu tư xanh. Tỉnh có chương trình phối hợp với Hiệp hội các nhà đầu tư nước ngoài và các cơ quan truyền thông để quảng bá thu hút đầu tư.

11:28 05/03/2014

Nguyễn Duy Hùng :

Nên chăng Chính phủ và ngành kế hoạch đầu tư cần có các chương trình vận động đầu tư trọng điểm cấp quốc gia với các TNC ưu tiên mà trong các cuộc vận động đó, Việt Nam cần có sự xuất hiện của những người đứng đầu ở cấp cao nhất?

Ông Nguyễn Nội:

Tôi hoàn toàn đồng ý, việc xúc tiến đầu tư với sự xuất hiện của những người đứng đầu ở cấp cao nhất sẽ có hiệu quả cao. Đây là cách làm mà Việt Nam đã thực hiện khi có các đoàn công tác nước ngoài của Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ với sự tham gia của Bộ trưởng Bộ KH&ĐT, Bộ Công thương và lãnh đạo các bộ khác. Tham gia đoàn có các đại diện lãnh đạo các tập đoàn, doanh nghiệp lớn của Việt Nam.

Đoàn thường có các hội thảo xúc tiến đầu tư chung, chương trình làm việc riêng với các lãnh đạo cấp cao nhất của TNCs.

11:27 05/03/2014

Bùi Minh Đức :

Nếu cho rằng sản phẩm công nghiệp hỗ trợ của VN chưa tham gia được vào chuỗi cung ứng của các TNC đang hoạt động tại VN thì phải có lý do nào đó bởi vào thời điểm năm 2004, đã có hơn 415 TNC hoạt động kinh doanh và đầu tư tại VN rồi, trong đó có tới 106 TNC được xếp hạng trong Top 500 TNC lớn nhất của thế giới theo xếp hạng của tạp chí Fortune?

GS.TSKH Nguyễn Mại:

Công nghiệp hỗ trợ là một vấn đề rất quan trọng đối với VN, từ 2001 chính phủ đã có chủ trưởng phát triển công nghiệp hỗ trợ, thậm chí đã có chủ trương hợp tác với Nhật Bản bằng quyết định hợp tác với Nhật Bản xây dựng 2 KCN hỗ trợ tại Hải Phòng, Vũng Tàu.

Nhưng trên thực tế, phát triển CNHT chưa phát triển như mong muốn. VD như công nghiệp ô tô: Có thể nói các TNC vào công nghiệp ô tô khá sớm từ năm 1992 như Toyota, Honda, Ford...

Nhưng đến bây giờ nếu so với Indonesia 58%, Thái Lan xấp xỉ 50%, còn VN chỉ đạt được khoảng 23% chưa bằng một nửa các nước.

Vì sao như vậy? Có 3 vấn đề lớn

Thứ nhất, hiểu về CNHT trong kinh tế có 1 khái niệm là kinh tế quy mô tức là phải đạt đến 1 mức nào đó thì mới có thể đạt được giới hạn tối thiểu để phát triển CNHT. Một nhà sản xuất ô tôt vào VN sản xúat khoảng 10.000 chiếc/năm, năm 2013 các nhà sản xuất khoảng 100.000 chiếc/năm. Tính ra mỗi nhà sản xuất chỉ đạt được khoảng 5.000 - 10.000 chiếc/ năm. Trong khi đó, ở Thái Lan sản xuất hàng triệu chiếc/năm.

Thứ hai, chính sách đối với CNHT, chủ trương phát triển là đúng nhưng chúng ta cứ loay hoay mãi, chưa hề có một chính sách đồng bộ để các DN trong nước có thể kết nối với các TNC. Do đó, buộc các TNC phải kéo CNHT từ nước ngoài vào VN. Điển hình như ở Samsung, có tới hơn 200 DN hỗ trợ cho Samsung chủ yếu là từ Hàn Quốc. Trong lúc Samsung bắt đầu đầu tư ở Bắc Ninh từ 2007, nhưng số lượng DN hỗ trợ của VN chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Thứ ba, khi có chủ trương rồi thì việc thực hiện lại là vấn đề khác. Chưa có một mô hình nào thành công để tạo lan tỏa

Để khắc phục 3 nhược điểm đó, thứ nhất Bắc Ninh có Samsung, TP. HCm có Intel...Mỗi nơi nên lấy 1 điển hình để cùng với họ, trên cơ sở 2 bên cùng có lợi, hợp tác để tạo nên 1 cái mâu điển hình trong việc hợp tác giữa VN và các TNC.

Xem xét lại các chính sách liên quan đến CNHT, theo hướng là CNHT của ngành nào thì được ưu đãi như sản phẩm của các TNC đầu tư vào ngành đó. VD nếu sản xuất sản phẩm hỗ trợ cho Samsung thì DN Việt Nam cũng được hưởng những ưu đãi như Samsung.

Nên có 1 khảo sát thực trạng các DN ở các địa phương, vùng có liên quan xem có bao nhiêu DN hiện có thể đáp ứng được việc phát triển CNHT, tổ chức họ lại để cho các TNC đặt ra yêu cầu đối với từng loại sản phẩm cụ thể theo chuẩn của họ so với thực trạng của từng DN để xem thiếu cái gì: Công nghệ, máy móc thiết bị, nhân lực hoặc là vốn....

Các chính quyền, ngân hàng, quỹ đầu tư...hỗ trợ họ để đáp ứng được các yêu cầu của TNC. Tuy nhiên không thể làm đại trà, mà nên làm thí điểm rồi từ đó đề ra phương án chiến lược cụ thể để phát triển CNHT.

11:24 05/03/2014

Hà Văn Dũng, 36 tuổi, Giảng viên, Cần Thơi :

Hiện nhiều DN VN đã tham gia đầu tư trong lĩnh vực BĐS tại nước ngoài, như trường hợp HAGL tại Myanmar. Nếu có ý định đầu tư cùng với thời cơ thuận lợi, quốc gia nào sẽ được FLC lựa chọn để đầu tư BĐS và vì sao?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Thời điểm hiện tại là Myanmar. Trên thực tế từ giữa năm ngoài chúng tôi đã tổ chức khảo sát và đi đến những hợp tác ban đầu để triển khai hoạt động đầu tư tại đây.

Lý do tất nhiên là sự thiếu hụt trầm trọng nguồn cung và nhu cầu lại rất lớn. Myanmar như một con hổ bị giam cầm nhiều năm giờ được tháo xích. Tốc độ phát triển sẽ rất nhanh.

11:22 05/03/2014

Huỳnh Tuấn Tú, 40 tuổi, Thanh Hóa, chuyên viên ngân hàng :

Gần đây đề xuất về việc nâng mức quy định vốn không dưới 4 tỷ USD mới được xây dự án nghỉ dưỡng có casino, liệu đó có phải là mức yêu cầu quá cao với Việt Nam? Với chính sách hiện nay, người Việt chưa được chơi casino nên họ ra nước ngoài để chơi, vậy chính phủ có nên cho phép người dân vào casino? Nếu có, nên đưa ra những quy định gì để tránh các vấn đề tiêu cực?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết: Yêu cầu vốn cao là một công cụ hạn chế đầu tư trong lĩnh vực này. Ở Việt Nam câu chuyện casino vẫn có nhiều tranh cãi. Người ta lo ngại những vấn đề xã hội phát sinh khi cho người dân tự do đánh bạc.

Thực tế thì đúng như bạn nói, nhiều người Việt ra nước ngoài chơi casino, nhiều người thì lại chơi tự phát. Ra nước ngoài chơi thì rõ ràng là thất thoát nguồn thu cho nhà nước rồi.

Mặc dù nói vậy chứ quan điểm của tôi là vào thời điểm hiện nay Chính phủ vẫn nên chưa cho người dân Việt Nam vào chơi casino một cách tự do thoải mái như ở nước ngoài.

11:20 05/03/2014

Võ Văn Thái, 37 tuổi, Thủ đô, phân tích viên :

Rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã dồn sự chú ý vào bất động sản du lịch với nhiều dự án đầu tư lớn, trong đó có casino. Theo ông, xu hướng đầu tư vào bất động sản nghỉ dưỡng, trong đó có casino có là hướng đi mới cho chiến lược thu hút vốn đầu tư nước ngoài và phát triển kinh tế hay không?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết: Đầu tư vào các dự án bất động sản nghỉ dưỡng trong đó có casino đòi hỏi vốn đầu tư lớn, không phải doanh nghiệp nào cũng có khả năng. Chưa bàn đến yếu tố chính sách của Việt Nam có khuyến khích xây casino hay không nhưng việc thu hút được vốn đầu tư nước ngoài cho các dự án này rõ ràng sẽ giải quyết được bài toán vốn đầu tư.

11:20 05/03/2014

Phạm Công Hải :

Đầu tư FDI 2 tháng đầu năm 2014 có giảm so với cùng kỳ được các chuyên gia nhận định là: Một mặt do không có dự án vốn đầu tư lớn, mặt khác là dường như có tâm lý chờ đợi của nhà đầu tư: Chờ TPP, chờ sự ấm lên của thị trường bất động sản, do đồng Yên giảm so với USD (khoảng 25%) dẫn đến nhà đầu tư Nhật Bản hạn chế đầu tư ra nước ngoài hơn (chưa thấy làn sóng đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam như nhiều nhận định trong năm 2012-1013)… Theo Cục ĐTNN, triển vọng FDI năm nay như thế nào và VN sẽ trông đợi vào những dự án FDI “khủng” nào?

Ông Nguyễn Nội:

Hai tháng đầu năm 2014 có tổng số vốn đăng ký của dự án cấp mới và tăng vốn là 1,538 tỷ USD, trong đó đăng ký cấp mới là 830 triệu USD và đăng ký tăng thêm là 708 triệu USD.

Tỷ lệ vốn FDI trong hai tháng đầu năm 2014 có giảm so với cùng kỳ 2013 (chỉ bằng 37,5%), là do không có dự án nào lớn trong 2 tháng này, trong khi 2 tháng đầu năm 2013 có dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn tăng vốn 2,8 tỷ USD. Tuy nhiên, con số cấp mới của hai tháng đầu năm không phản ánh được xu hướng thu hút đầu tư của cả năm 2014.

Việc thu hút đầu tư thời gian tới sẽ có những thuận lợi cơ bản như việc Việt Nam nhiều khả năng hoàn tất đàm phán TPP trong năm 2014; việc hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN vào năm 2015 cũng như hàng loạt các cơ chế, chính sách sẽ được điều chỉnh (Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp), việc triển khai thực hiện Nghị quyết 103/NQ/CP về định hướng nâng cao hiệu quả thu hút sử dụng và quản lý đầu tư trực tiếp nước ngoài trong thời gian tới sẽ phát huy tác động tích cực trong năm nay và một số năm tiếp theo. Do đó tôi cho rằng triển vọng thu hút FDI trong năm 2014 sẽ tiếp tục đạt kết quả khả quan.

Hiện nay Bộ Công thương đang chủ trì đàm phán khoảng 10 dự án BOT điện, vốn mỗi dự án có số vốn khoảng 2 – 2,5 tỷ USD và có dự án dầu khí đặc biệt lớn tại Bình Định (vốn khoảng 27 tỷ USD) đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư. Ngoài ra, có các dự án theo hình thức PPP thuộc lĩnh vực cơ sở hạ tầng cũng có quy mô lớn hàng trăm triệu USD. Nếu một số dự án trong số nêu trên được cấp phép trong năm 2014 thì kết quả thu hút FDI sẽ bằng hoặc cao hơn năm 2013.

11:17 05/03/2014

Nguyễn Kiều Loan, Sinh viên :

Với dự án Samsung tại Thái Nguyên, có thông tin cho rằng Samsung sẽ chuyển các sản phẩm đang được sản xuất ở Bắc Ninh nhưng đã hết thời gian được ưu đãi thuế sang sản xuất ở Thái Nguyên để được ưu đãi thuế. Tỉnh Bắc Ninh có ý kiến gì về thông tin này và nếu là sự thực, tỉnh Bắc Ninh sẽ làm gì?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Việc đầu tư nhà máy Thái Nguyên là chiến lược đầu tư của Samsung, đồng thời phát huy lợi thế của mỗi địa phương. Việc Samsung mở rộng đầu tư thêm nhiều địa phương là điều đáng hoan nghênh. Chúng tôi không nghĩ rằng Samsung sẽ giảm sản xuất ở Bắc Ninh để đầu tư lên Thái Nguyên vì các nhà máy này đáp ứng các mục tiêu thị trường khác nhau. Và theo tôi các nhà máy này còn hỗ trợ tốt cho nhau, hình thành một trung tâm công nghiệp công nghiệp điện tử của miền Bắc.

Hơn nữa, chúng tôi thấy nhà máy Samsung ở Bắc Ninh đang hoạt động hiệu quả, vì có các yếu tố như lao động chất lượng cao, môi trường thuận lợi, và trung tâm nghiên cứu triển khai của Samsung đặt tại Hà Nội nhưng vẫn thuộc dự án Bắc Ninh.

Như vây việc đầu tư mở rộng của Samsung tại Thái Nguyên không ảnh hưởng đến nhà máy ở Bắc Ninh như ý kiến của bạn.

11:13 05/03/2014

Hà Lan :

Người ta hay nói đến việc một dự án tỷ đô hoặc một TNC nào đó vào đầu tư sẽ đem lại “tác động tràn” đối với nền kinh tế, khái niệm này được hiểu cụ thể thế nào thưa GS?

GS.TSKH Nguyễn Mại:

Đúng ra nên hiểu là tác động lan tỏa thì đúng hơn, đóng góp bao nhiêu vào thuế, việc làm, GDP... Mặt khác tác động lan tỏa đến các doanh nghiệp trong nước cũng khá quan trọng.

Hãy thử quan sát tác động lan tỏa trên một số khía cạnh:

Lao động hiện nay đang làm việc trong các doanh nghiệp nước ngoài có khoảng 15% cán bộ có trình độ cao, tiếp cận được trình độ quốc tế. Trong tương lai sẽ hình thành đội ngũ cán bộ cốt cán để xây dựng đất nước. Ví dụ như Thái Lan, đã lợi dụng được điều này khá tốt.

Tác động về công nghệ, biến công nghệ của nước ngoài thành công nghệ của Việt Nam, tạo ra cú hích lớn về việc hình thành các trung tâm công nghệ lớn như Hàn Quốc, Nhật Bản đã làm

Tác động về thị trường cả về đối nội, đối ngoại, kim ngạch xuất nhập khẩu của khối FDI đang chiếm đa số, tạo ra năng lực cạnh tranh tốt với các nước.

Ngoài ra, còn tạo cơ hội cho người tiêu dùng được hưởng thụ những sản phẩm có chất lượng cao.

Thay đổi nếp nghĩ, cách làm của người Việt Nam trong sản xuất và kinh doanh, từng bước hội nhập được với quốc tế.

11:12 05/03/2014

Hà Phan : Trong những năm gần đây dường như hình ảnh của các doanh nghiệp FDI đã đi xuống nghiêm trọng khi hàng loạt doanh nghiệp FDI liên tục báo lỗ không nộp thuế, nhiều doanh nghiệp FDI có doanh thu cao nhưng lại chẳng nộp ngân sách là bao nhiêu, câu chuyện chuyển giá của doanh nghiệp FDI bị phanh phui thậm chí tình trạng đang trở nên mất kiểm soát. Ông nhìn nhận về các cuộc chơi lớn của các tập đoàn đa quốc gia ở Việt Nam như thế nào?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Tôi còn nhớ cách đây khoảng chục năm về trước, mọi diễn đàn đều nói đến FDI với một hình ảnh vô cùng tốt đẹp, là một chìa khóa quan trọng giải quyết bài toán thiếu vốn, thiếu công nghệ, thiếu kinh nghiệm quản lý ở Việt Nam.

Gần đây vai trò của FDI lại được mọi diễn đàn đặt lên bàn, mổ xẻ các khía cạnh tiêu cực của nó. Đúng như bạn nhận xét, những hình ảnh xấu của doanh nghiệp FDI đã xuất hiện nhiều hơn, liên tục hơn trên các diễn đàn, và điều này đã góp phần không nhỏ tạo nên luồng dư luận như hiện nay.

Tôi cho rằng chúng ta cũng phải rất công bằng khi đánh giá đến vai trò của các doanh nghiệp FDI. Không thể vì những câu chuyện xấu kia mà lại phủ nhận sạch trơn những đóng góp quan trọng của khối doanh nghiệp này.

Bạn nói về những cuộc chơi lớn của các tập đoàn đa quốc gia. Đúng vậy, tôi cho rằng đã là cuộc chơi thì luôn có hai mặt. Việt Nam chúng ta đã chơi cuộc chơi đó, và tôi cho rằng Việt Nam cần tiếp tục chơi cuộc chơi này. Phải có cuộc chơi lớn thì mới có giải thưởng lớn.

So sánh giữa hình ảnh của một ruộng lúa nhỏ và một đồn điền hay trang trại lớn được đầu tư bài bản, áp dụng công nghệ trồng trọt tiên tiến, được quản lý bằng máy móc thì chúng ta có thể thấy tại sao Việt Nam cần cuộc chơi lớn.

Nhiều người cứ bảo các tập đoàn đa quốc gia vào Việt Nam vơ vét hết tài nguyên, rồi mang hết về chính quốc, không vì cộng đồng gì chúng ta cả. Tôi thì cho rằng đã là doanh nghiệp thì phải làm vì lợi nhuận và do vậy họ đi đầu tư phải làm sao mang được tiền về.

Tuy nhiên, họ để lại gì ở Việt Nam, rõ ràng là nhiều thứ vô hình và hữu hình. Vô hình như tạo dựng tác phong công nghiệp cho người công nhân, người quản lý Việt Nam. Hữu hình như cơ sở vật chất, cái cầu đường họ làm cho mình.

11:09 05/03/2014

Lê Thị Hồng Chanh, 24 tuổi, Vĩnh Phúc :

Bắc Ninh vốn là một trong những tỉnh thu hút FDI lớn nhất của cả nước trong một thời gian dài. Tuy nhiên nhiên thời gian gần đây đã không còn đứng trong top 10 các địa phương thu hút nhiều vốn FDI nhất. Vậy theo ông, đâu là nguyên nhân của sự tụt giảm này? Bắc Ninh có chính sách gì nhằm tiếp tục đẩy mạnh thu hút vốn FDI? Trong 2014 liệu có dự án lớn nào vào Bắc Ninh hay không thưa ông?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Những năm qua vốn đầu tư FDI trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh tăng nhanh do có những dự án lớn như Samsung, Nokia... Hiện nay, Bắc Ninh có chủ trương nâng cao chất lượng dòng vốn FDI, tập trung các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ.

Do đó, việc tăng số lượng vốn không phải là ưu tiên hàng đầu.

Tuy vậy, Bắc Ninh cũng có những động thái mới để xúc tiến thu hút đầu tư. Tỉnh đã phê duyệt chương trình xúc tiến đầu tư năm 2014 với trọng tâm: quan tâm tới xu hướng mở rộng tăng vốn các dự án đã đầu tư trên địa bàn; xúc tiến vào các thị trường đầu tư trọng điểm; chú trọng đến nhà đầu tư châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản...

Thực tế thu hút đầu tư vào Bắc Ninh cũng rất khả quan, 2 tháng đầu năm 2014 tỉnh thu hút được 22 dự án với tổng số vốn đăng ký mới và điều chỉnh khoảng 150 triệu USD.

11:04 05/03/2014

Hoàng Quân : Xin được hỏi Ông Trịnh Văn Quyết, vừa rồi báo chí có đưa tin về Quỹ Global Yield Fund đã cam kết dành khoản đầu tư 800 tỷ cho FLC. Ông có thể nói về việc tại sao Tập đoàn của Ông lại đi thu hút vốn của nước ngoài như vậy?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Tôi nghĩ câu hỏi của bạn đã đi ra ngoài chủ đề của buổi tọa đàm hôm nay rồi. Tuy nhiên, bạn đã hỏi thì tôi cũng xin chia sẻ như thế này.

Đúng là Quỹ GEM Global Yield Fund đã cam kết dành khoản đầu tư khoảng 40 triệu USD cho chúng tôi. Chúng tôi và GEM đã chính thức ký term sheet và nếu không có gì thay đổi thì ngày mai chúng tôi sẽ ký các văn bản chi tiết hơn về giao dịch tài trợ vốn này.

Nói về thu hút vốn nước ngoài cho Tập đoàn FLC, lý do của chúng tôi vấn như tôi đã từng nói ở trên. Chúng tôi nhìn thấy nhiều tác động tích cực ngoài yếu tố vốn thuần túy mà đầu tư nước ngoài có thể mang lại cho chúng tôi. Kinh nghiệm quản lý hiện đại, công nghệ tiến tiến, nâng cao tính minh bạch… là những thứ mà chúng tôi có thể nhìn thấy ngay.

11:03 05/03/2014

Nguyễn Quang Minh, 43 tuổi, Bắc giang :

Lực lượng lao động của tỉnh đã được gì khi làm việc cho các TNC đang sản xuất tại Bắc Ninh? Và nhìn từ thực tiễn ờ tỉnh, vấn đề nguồn nhân lực để cung ứng được cho các TNC là như thế nào?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Lực lượng lao động được học tập kĩ năng, rèn luyện thái độ, thay đổi thói quen thích hợp với sản xuất công nghiệp hiện đại của TNC.

Đối với tỉnh Bắc Ninh để đáp ứng nhân lực cho TNC, tỉnh đã có chương trình đào tạo chất lượng cao cho lao động. Trên địa bàn tỉnh có 40 trường đào tạo nghề tập trung vào lĩnh vực lắp ráp sản phẩm điện tử, thu hút lao động từ các tỉnh bên ngoài. Tỉnh có chính sách xây dựng nhà ở cho công nhân lao động ở tỉnh ngoài.

10:55 05/03/2014

Hạnh Phạm : Thưa ông Quyết, ông có nói thị trường bất động sản Việt Nam chưa thu hút được TNC. Tuy nhiên Chính phủ đang đưa ra những chính sách tạo điều kiện cho người nước ngoài mua nhà ở Việt Nam. Đối với góc nhìn của doanh nhân đầu tư bất động sản, ông đánh giá về điều này thế nào?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết: Trong thời gian qua, thị trường bất động sản Việt Nam nói chung trầm lắng kéo dài. Bắt đầu là từ TP.HCM từ 2008, đây là thị trường bị ảnh hưởng nhiều nhất. Sau đó lan tỏa ra Hà Nội từ 2010. Nhưng Hà Nội vẫn có một vị thế nhất định nên vẫn có được thanh khoản nhất định, không đến mức trầm lắng, u ám như thị trường TP.HCM.

Trong thời gian tới, với những chính sách mới của Chính phủ đang đốc thúc các cơ quan quản lý vào cuộc để phát triển thị trường bất động sản, nhất là đẩy mạnh đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực này, tôi chắc chắn là thị trường bất động sản sẽ ấm dần lên, cơ chế thông thoáng sẽ tạo ra một hiệu ứng mới.

Đặc biệt, Việt Nam là nơi có thể chế chính trị ổn định, so với việc chính trị bất ổn ở các quốc gia khác, Việt Nam có xu hướng trở thành nơi thu hút nhiều đầu tư của TNC.

Bất động sản từ cuối 2013 đã có được những thanh khoản nhất định. Những công trình đang xây dựng đã khởi động trở lại, sàn giao dịch đã nhộn nhịp hơn. bất động sản đã qua thời gian “đáy” đìu hiu trầm lắng. Tôi tin rằng thị trường bất động sản Việt Nam sẽ trở thành sân chơi mới cho các tập đoàn đa quốc gia tham gia.

10:54 05/03/2014

Thanh Hằng : Thưa Luật sư Trịnh Văn Quyết, là chủ một tập đoàn đầu tư, ông nhìn nhận vai trò của các tập đoàn trong nước trong việc thu hút TNC?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết: Với vai trò là doanh nhân, tôi quan niệm để vận động những TNC vào Việt Nam, doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam không những chỉ vận động đầu tư của các TNC đầu tư vào Việt Nam mà còn phải tạo ra hình ảnh tốt để thu hút đầu tư, có cơ hội hợp tác với các doanh nhân khác.

10:37 05/03/2014

Lê Hằng :

Số liệu đầu tư của ngành năm 2004 cho biết tại thời điểm đó có 415 TNC đã đăng ký đầu tư vào Việt Nam, trong đó có 106 TNC thuộc Top 500 TNC lớn nhất thế giới theo xếp hạng của tạp chí Fortune. Vậy hiện trạng đầu tư của các TNC tại Việt Nam hiện nay thế nào thưa ông? (số lượng, quy mô đầu tư, giá trị sản xuất, xuất khẩu, nộp thuế, sử dụng lao động, thị trường…)

Ông Nguyễn Nội:

Năm 2013, Việt Nam thu hút được 15932 dự án với tổng vốn đăng ký đạt hơn 234 tỷ USD và vốn thực hiện trên 112 tỷ USD. Trong đó có khoảng 500 dự án là các TNC với tổng số vốn đầu tư đăng ký khoảng 140 tỷ USD.

Các dự án của các TNC tập trung nhiều nhất vào công nghiệp chế biến, chế tạo với tổng vốn đầu tư gần 70 tỷ USD, chiếm 50% tổng số vốn đầu tư đăng ký của Cục; kinh doanh bất động sản 26%; dịch vụ ăn uống, lưu trú 8,2%...

Xét theo các quốc gia và vùng lãnh thổ của các TNC đầu tư vào Việt Nam thì các TNC Nhật Bản chiếm tỷ trọng lớn nhất về vốn đầu tư với khoảng 18 tỷ USD, chiếm 13% tổng số vốn đăng ký, tiếp theo là Singapore 12,8%, Malaysia, Mỹ.

Đóng góp của các doanh nghiệp FDI nói chung và các TNC nói riêng trong những năm qua ngày càng lớn. Năm 2011 tỷ trọng xuất khẩu của FDI chiếm 56,9% tổng kim ngạch xuất khẩu, 2012 là 64%, 2013 là 66,9%... Nộp ngân sách tăng đều qua các năm 2011: 3,5 tỷ, 2012: 3,9 tỷ; 2013: 5 tỷ USD (chưa kể dầu thô).

10:35 05/03/2014

Quỳnh Anh : Sự khác nhau trong kinh nghiệm thu hút đầu tư giữa TNC và doanh nghiệp vừa và nhỏ như thế nào thưa GS Nguyễn Mại?

GS.TSKH Nguyễn Mại: Năm 2004, Intel lựa chọn 4 nước để xây dựng nhà máy quy mô lớn, VN trong số đó. Trong chiến lược của Intel, cứ 18 tháng trong điều kiện bình thường Intel sẽ lập 1 nhà máy mới với quy mô tương đương.

Đây là một cơ hội lớn để kéo TNC lớn của Mỹ vào VN, Thủ tướng Chính phủ khi đó cho rằng: Nếu để TNC đi làm việc với các bộ, ngành thì sẽ mất nhiều thời gian, thậm chí Bộ nào cũng muốn đòi quyền lợi cho mình.

Do đó, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép thành lập một tổ công tác với tên gọi là “Tổ đặc nhiệm”, có quyền thay mặt Thủ tướng Chính phủ đàm phán với Intel.

Tổ đặc nhiệm này đã đề nghị với Thủ tướng: Việt Nam sẽ hy sinh quyền lợi tài chính để lôi kéo cho bằng được TNC này vào VN để được 2 điều lợi.

Tổ này đã nhận được đề nghị của Intel với 28 điều khoản, trong đó có khoảng 4-5 điểm không thể chấp nhận được.

Hiện nay, đối với các TNC chúng ta vẫn còn thiếu một chính sách ưu đãi về tài chính (lần đầu tiên trong lịch sử VN, Thủ tướng chấp nhận hỗ trợ tài chính cho Intel khoảng tài chính từ 60-70 triệu USD để Intel vào VN).

Tôi kiến nghị, một TNC ở góc nhìn khác nhiều khi còn lớn hơn cả một quốc gia, nên chúng ta không nên tiếp họ hoặc coi họ như những tập đoàn nhỏ. Khi làm việc với TNC nên có những “Tổ đặc nhiệm” như vậy để kịp thời giải quyết các vấn đề có liên quan.

Kinh nghiệm vận động đầu tư đối với các tập đoàn rất khác với việc kêu gọi các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tôi mong rằng các cuộc tiếp xúc với TNC, các địa phương phải nên thường xuyên cập nhật thông tin trên website của đối tác để biết được những thông tin cần thiết để có thể thu hút đầu tư tốt nhất.

10:31 05/03/2014

Hoàng Nguyễn : Thưa ông Nguyễn Nội, công tác xúc tiến đầu tư nước trong thời gian tới sẽ được thực hiện như thế nào?

Ông Nguyễn Nội: Công tác xúc tiến đầu tư nhiều khi chỉ tập trung vào một số quốc gia như Nhật bản, Hàn Quốc, Singapore và chỉ tập trung vào một thời gian và cùng một nội dung xúc tiến đầu tư dẫn đến hình ảnh Việt Nam xấu đi trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài.

Chính phủ vừa có QĐ 03/2014 (14/1/2014) ,về việc ban hành quy chế quản lý nhà nước đối với hoạt động xúc tiến đầu tư; giao công việc tổng hợp và điều phối các hoạt động xúc tiến đầu tư trên cả nước cho Bộ KH&ĐT quản lý để tránh hiện tượng trùng lắp.

Thu hút đầu tư của TNC rất quan trọng, thời gian tới sẽ tiếp tục thu hút đầu tư của các TNC. Thực tế, những năm nào đạt được thu hút đầu tư từ 15-20 tỷ USD đều phải có các dự án đầu tư của các TNC trị giá tỷ đô. Vì vậy, cần tạo những điều kiện tốt nhất đáp ứng các yêu cầu của các TNC.

Đồng thời, những địa phương nào mà lãnh đạo tỉnh quan tâm thì sẽ thu hút được các nhà đầu tư nước ngoài.

10:28 05/03/2014

Lê Châu : Chính phủ Việt Nam có chỉ đạo với các bộ ngành là giới thiệu cho Samsung 1 số các dự án trọng điểm quốc gia, vậy ngoài Samsung, các tập đoàn khác có kế hoạch gì với những dự án trọng điểm như vậy?

Ông Park Chang Eun: Công ty Hàn Quốc hiện rất quan tâm tới ngành công nghiệp hỗ trợ, theo các phản ánh của chính doanh nghiệp Hàn Quốc.

Khi Samsung tiến hành đầu tư vào Việt Nam, kéo theo đó là rất nhiều công ty “vệ tinh” sản xuất thiết bị linh kiện phụ trợ cũng đầu tư với Việt Nam. Tuy nhiên, trên thực thế, khi các TNC Hàn Quốc đầu tư vào Việt Nam, thay vì đem theo công ty vệ tinh, thực chất họ rất muốn làm việc với các công ty phụ trợ tại Việt Nam.

Do đó, chính phủ Việt Nam cần có thêm nhiều chính sách để phát triển các công ty phụ trợ trong nước, hỗ trợ TNC Hàn Quốc khi đầu tư. Các cơ quan bộ ngành liên quan nên tổng hợp, xem xét chính sách và tìm ra phương hướng thúc đẩy ngành công nghiệp phụ trợ phát triển.

Đối với ngành công nghiệp hỗ trợ, xét về các chính sách, tôi chưa tìm hiểu được nhiều, tuy nhiên đối với Hàn Quốc, vào những năm 90, nước đã đề ra bộ luật riêng để thúc đẩy nền công nghiệp hỗ trợ trong nước phát triển. Trong thời điểm đó, họ đưa ra các chính sách với tập đoàn lớn như LG, Samsung để xây dựng đội ngũ nhân lực cho các công ty nhỏ hơn để phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Do vậy, ở Việt Nam, tôi nghĩ cũng nên có những chính sách nuôi dưỡng nhân lực bằng các trung tâm đào tạo từ bước đại học, để sau này phát triển thành các đội ngũ đầy đủ năng lực.

Một phương án khác là thúc đẩy việc mua bán sáp nhập các công ty nước ngoài vào Việt Nam để họ đào tạo nhanh hơn.

Tuy nhiên, việc để các công ty nước ngoài đầu tư vào Việt Nam ở ngành công nghiệp hỗ trợ cũng có nhiều yếu tố tiêu cực, nên tốt hơn là Việt Nam nên tự xây dựng ngành này cho riêng mình.

Từ trường hợp của Samsung, nếu các cơ quan chính phủ của Việt Nam có thể thành công trong việc thí điểm, nước các bạn cũng có khả năng thành công trong việc thu hút các TNC từ châu Âu, Mỹ.

Bên cạnh, các ngành khác cũng có thể thu hút đầu tư của Hàn Quốc vào Việt Nam là ngành dầu khí, hóa chất như GS. Mại đã nói. Ngoài các ngành lớn như dầu khí, hóa chất, nhựa… các ngành công nghiệp về nguyên phụ liệu cũng đang được các TNC chú trọng, đặc biệt là doanh nghiệp Hàn Quốc.

Ngành công nghệ thông tin của Việt Nam cũng đang triển rất mạnh. Nhưng bên cạnh việc đầu tư vào phần cứng, các ngành khác như phần mềm, giải pháp phần cứng cũng đang được các doanh nghiệp nước ngoài và Hàn Quốc quan tâm. Thông qua các trung tâm đào tạo, có thể chuyển giao công nghệ, kiến thức trong phân khúc này. Người Việt Nam thông minh, năng lực tốt, nên điều này là không hề khó khăn.

Người Việt Nam có khả năng thích ứng và học hỏi công nghệ mới nhanh. Các công ty phát triển phần mềm Hàn Quốc nói các công ty Việt Nam hiện đang sở hữu công nghệ khá cao cùng năng lực sáng tạo, nên nếu được đào tạo, họ hoàn toàn có khả năng tạo ra những sản phẩm vươn tầm thế giới.

Do vậy, các chính sách đã áp dụng với Samsung cũng có thể được mở rộng ra để áp dụng với các TNC khác, và cũng sẽ thành công như với trường hợp của Samsung.

10:14 05/03/2014

Hà Linh : Chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ và những kiến giải cho Việt Nam?

Ông Park Chang Eun: Các tập đoàn lớn của Hàn quốc rất quan tâm đến việc phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam. Thực tế đã có thấy khi Samsung vào đầu tư đã kéo theo…

Tuy nhiên, thay vì việc tự mang theo các công ty vệ tinh, các nhà đầu tư Hàn Quốc rất muốn được hợp tác với các công ty của Việt Nam. Hy vọng chính phủ sẽ có những chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ. Cần có chiến lược để phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ phát triển nhanh hơn và mạnh hơn.

Ở Việt Nam nên có chính sách nuôi dưỡng nhân lực, xây dựng các trung tâm, nuôi dưỡng nguồn nhân lực từ khi còn đào tạo ở phổ thông hoặc đại học để sau này có thể tiếp cận được với sự phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ.

Việt Nam cũng nên lưu ý đến hoạt động mua bán sáp nhập các dự án về lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ để xảy ra nhanh hơn. Tuy nhiên, việc chuyển giao công nghệ nhanh chóng và thu hút mạnh đầu tư nước ngoài cũng nên phải có chiến lược cụ thể và thận trọng.

Nếu Việt Nam có thể làm tốt thí điểm về hiện tượng Samsung sẽ là bước tạo đà tốt để có thể thu hút mạnh hơn vốn đầu tư từ các TNC.

10:10 05/03/2014

Hoàng Minh : Thưa Luật sư Trịnh Văn Quyết, trong Tập đoàn FLC có những DN thành viên làm về tư vấn đầu tư nước ngoài và có quan hệ vs các DN nước ngoài. Ý kiến của Luật sư về khía cạnh pháp luật về vấn đề chuyển giá? Các tập đoàn TNC có quan tâm như thế nào đến bất động sản Việt Nam?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Tôi cho rằng chúng ta không nên đặt vấn đề chuyển giá để tạo hiệu ứng không tốt. Nhất là cơ quan truyền thông đặt vấn đề này như hiệu ứng domino sẽ không tốt cho việc thu hút đầu tư nước ngoài trong hiện tại và cả tương lai.

Chúng ta buộc hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo ra hành lang pháp lý công bằng cho nhà đầu tư trong nước và cả nước ngoài. Chứ không riêng việc thấy một số doanh nghiệp chuyển giá mà đánh giá sai về những nỗ lực, đánh mất công sức công lao của các doanh nghiệp khác trong việc thu hút vốn đầu tư các tập đoàn đa quốc gia.

Về vấn đề đầu tư của các doanh nghiệp TNC đến bất động sản trong thời gian qua, tôi nhận thấy tỷ lệ đầu tư chưa nhiều so với tiềm năng của Việt Nam. Gần như các TNC đầu tư vào hàng tiêu dùng, công nghệ cao và ít vốn đầu tư vào bất động sản. Nguyên do quan trọng là hành lang pháp lý. Tôi khẳng định đây là rào cản trong việc đầu tư vào bất động sản.

Từ tháng 7, Luật Đất đai có hiệu lực thi hành phần nào sẽ tạo hành lang pháp lý, giúp vốn đầu tư nước ngoài vào bất động sản có bước đột phá, lúc này mới có thể thu hút được TNC.

09:59 05/03/2014

Hải Sơn : Với ghi nhận của Kotra những động thái về mở rộng đầu tư của các TNC thời gian qua cho thấy điều gì, phải chăng là sẽ có một làn sóng đầu tư lớn khác của Hàn Quốc vào VN trong nay mai?

Ông Park Chang Eun: Hiện tại ở Việt Nam, có những tên tuổi lớn như: Samsung, LG, một tập đoàn khác của Samsung đang muốn đầu tư khoảng 1,2 tỷ USD vào VN (Samsung Display).

LG cũng đang có ý định đầu tư thêm vào VN ở các lĩnh vực khác. Mặc dù họ cũng chưa có thông báo, nhưng LG cho biết họ đang tìm hiểu sâu hơn về VN để đầu tư vào đây. Theo thông tin Kotra nhận được, tập đoàn này vẫn đang trong quá trình xem xét một số dự án lớn tỷ đô để quyệt định đầu tư lớn vào Việt Nam.

Bên cạnh những lĩnh vực quen thuộc như chế tạo, chế biến… Nhà đầu tư Hàn Quốc cũng đang quan tâm đến các lĩnh vực khác như: Dịch vụ, ngân hàng, bán lẻ…

Các TNC rất chú trọng đến các ngành như: Dầu khí, chế biến, chế tạo (khu vực miền trung trở ra).

Xu hướng đầu tư này sẽ vẫn tiếp diễn trong thời gian tới.

09:52 05/03/2014

Hà Linh : Bắc Ninh “chăm sóc” các TNC như thế nào thưa ông Bắc?

Ông Nguyễn Phương Bắc: Chúng tôi chăm sóc các nhà đầu tư lớn nhưng không bỏ mặc các nhà đầu tư vừa và nhỏ. Chúng tôi tổ chức gặp mặt định kỳ hàng năm, có khen thưởng hàng năm và đột xuất trên mọi lĩnh vực về đóng góp, về hình ảnh với kinh tế xã hội.

Quan tâm tới giải quyết cam kết của các nhà đầu tư. Các TNC đều đồng ý với các cơ chế trong quá trình đàm phán.

Chúng tôi cũng giải quyết các yêu cầu của nhà đầu tư một cách thiết thực, ví dụ, có một bãi rác trên đường đi vào nhà máy, TNC kiến nghị di dời bãi rác vì gây ảnh hưởng tới hình ảnh, Bắc Ninh sẽ giải quyết.

Với Samsung, khi đầu giờ buổi sáng có hơn 200 xe chở công nhân tới làm, việc đảm bảo an toàn giao thông tốn rất nhiều nhân lực nhưng Bắc Ninh vẫn đảm bảo.

Đảm bảo hứa là làm. Khi hứa đã giải quyết kiến nghị của TNC, thì sẽ làm. Ví dụ: TNC kêu thiếu nước, Bắc Ninh yêu cầu công ty cấp thoát nước lắp luôn đường ống riêng.

Các nhà đầu tư quy mô nhỏ tầm nghìn USD, họ sẽ đi sâu vào cung cấp linh kiện, dịch vụ công nghiệp cho nhà đầu tư lớn, nên họ cũng cần được quan tâm.