"Nông dân" mạng dậy sớm. "Tội phạm" mạng thức khuya. Những hoạt động sôi nổi của các trò chơi trên mạng xã hội đang làm thay đổi diện mạo của ngành công nghiệp game.

Chơi lúc nào cũng thích. Bỏ lúc nào cũng xong Sáng sáng, hàng triệu “nông dân” trên khắp thế giới lại thức dậy để làm việc quần quật trên những thửa ruộng của họ. Tối tối, các băng nhóm tội phạm lại thực hiện những mưu đồ và vô số những tay bài bạc lại được dịp kiếm chác. Chỉ có điều, tất cả những hoạt động đó đều diễn ra trên mạng internet. Nhưng sự phổ biến đến mức không thể cưỡng lại được của những trò chơi trên mạng xã hội – vốn dễ chơi và cho phép người chơi cùng tương tác với bạn bè của mình trên những trang như Facebook – đang thay đổi diện mạo của game. Đó là ý kiến của các chuyên gia. Và người đã làm cho những trò chơi này thăng hoa, giữ vị trí quán quân trên thị trường mới nổi này là Zynga – công ty đã sản xuất ra FarmVille và Mafia Wars, có trụ sở tại San Francisco, Caliornia. Mỗi tháng, có khoảng 75 triệu người chơi FarmVille “Chúng tôi xây dựng nên những trò chơi mà họ có thể chơi ngay trên một thẻ ở trình duyệt, khi bạn đang trong hội nghị chẳng hạn” – Pincus cho biết. Tất nhiên, Zynga đã hưởng lợi rất nhiều từ chính sự phát triển mạnh mẽ của Facebook. Trên trang web này, những trò chơi phổ biến đến mức họ còn đẻ ra cả những trang cho “người hâm mộ” dành cho việc phàn nàn rằng họ phải trông chừng bạn bè chơi game. Với hơn 40 triệu người sử dụng, Facebook chính là nơi mà vô khối người có thể chơi Farmville và Mafia Wars cùng với những trò chơi khác như FishVille, Vampires, Café World, YoVille và Zynga Poker. Về tổng thể, theo công ty đánh giá truyền thông Developer Analytics, có hơn 65 triệu người chơi các trò chơi của Zynga mỗi ngày. Game trên web: Sự trở lại của "kỷ nguyên vàng" FarmVille là trò chơi được hâm mộ nhất của Zynga, với hơn 75 triệu người chơi mỗi tháng. Zynga cho biết: có hơn 13 triệu người chơi FishVille mỗi tuần. Còn Zynga Poker là một trong số những công ty game trên mạng xã hội đầu tiên vẫn còn được ưa chuộng. Mỗi tháng, có khoảng 75 triệu người chơi FarmVille – ước chừng tương đương với số người từng chơi trò xếp hình Tetris trong suốt toàn bộ thời gian mà trò chơi này từng tồn tại. Pincus hài lòng với sự phát triển rầm rộ này, nhưng không lấy đó làm ngạc nhiên. Trước đó, Pincus từng khởi nghiệp với các công ty như Freeloader – một dịch vụ tìm kiếm thông tin dựa trên nền tảng web; công ty hỗ trợ về công nghệ có tên SupportSoft; và Tribe.net – một trang có dạng khởi thủy của mạng xã hội từ hồi 2003. Pincus cho biết: ông bắt đầu xây dựng nên công ty này, với tên Zynga – tên của con chó nhà ông, giống bun của Anh - là một nỗ lực để lấp vào chỗ mà ông nghĩ là vẫn còn bị bỏ trống trong cách sử dụng Internet hàng ngày của mọi người. Xy hướng mới: Game trên web (Ảnh nguồn: theinspirationroom.com) Theo chuyên gia về trò chơi là Scott Steinberg, Pincus đã nói đúng về một sự trở lại, kiểu như “kỷ nguyên vàng” của các trò chơi như Pac-man và Super Mario Bros. Steinberg – Tổng biên tập của tờ DigitalTrends.com cho biết: “Những trò chơi bằng hình ảnh như vậy đã lôi cuốn tất cả mọi người”. “Thực tế là, khi chúng ta bước từ giai đoạn giữa thập kỷ 80 cho tới giữa những năm 2000, bạn sẽ thấy việc chơi game trở nên rất ngược đời ở chỗ, những người nam giới ở độ tuổi từ 18 đến 37 lại tạo ra những trò chơi chỉ dành cho những người giống như họ”. Các trò chơi của Zynga như Café World lại cho thấy tỉ lệ người chơi là nữ giới đông hơn các trò chơi khác. Hấp dẫn như một bữa tiệc cốc-tai Ngược lại, ba trò chơi được ưa thích nhất của Zynga là FarmVille, Café World và FishVille – lại chiếm phần đông là người chơi nữ, với rất nhiều người chơi ở lứa tuổi ngoài biên độ 18 đến 34 tuổi. Tất cả các trò chơi đều có cùng mô-típ. Bắt đầu chơi với một trang trại, bể cá nhỏ đơn giản, hoặc với nhà hàng nhỏ, người chơi sẽ “làm việc” để phát triển nguồn vốn ban đầu của mình. Sau đó, người chơi có thể chia sẻ các vật dụng với bạn bè và cùng giúp đỡ nhau thường xuyên. Đặc điểm của các trò chơi trên mạng xã hội là: đơn giản, và mỗi hoạt động của người chơi lại được hỗ trợ từ cả nhóm chơi với nhau. Riêng với FarmVille, mô thức trên được thực hiện một cách trọn vẹn. Một trò chơi hấp dẫn nên là một bữa tiệc cốc-tai thú vị Trò chơi này không nhằm để chiến thắng, mà những người chơi tự thỏa mãn bằng cách sở hữu những căn biệt thự ảo thật to, hoặc trưng ra những nông trại đẹp mắt cho bạn bè cùng thưởng lãm. Pincus nói: “Một nông trại trở nên nổi tiếng trên khắp thế giới…. Đó còn là nơi thể hiện văn hóa, giới tính, tuổi tác. Một trò chơi hấp dẫn nên là một bữa tiệc cốc-tai thú vị. Nếu bạn muốn lôi kéo mọi người tham gia chơi, thì bạn phải làm cho mọi người cảm thấy toại nguyện”. Trục trặc Tuy vậy, không phải thành công nào của Zynga cũng tránh được chỉ trích. Mafia Wars là trò chơi rất được ưa chuộng nhưng mới đây cũng đã gặp phải trục trặc. Với hàng trăm công ty nhỏ đua tranh nhau trong một phân khúc thị trường game, nhiều đối thủ đã cáo buộc Zynga sử dụng nguồn vốn hào phóng của mình để ăn mừng trước những đối thủ cạnh tranh nhẹ hầu bao hơn. Rất nhiều trò chơi nổi tiếng của Zynga, trong đó có cả FarmVille đều na ná như những trò chơi mà các công ty nhỏ hơn thiết kế từ trước đó. Pincus đã lảng tránh điều này khi nói rằng các trò chơi dạng này thường dễ rơi vào những thể loại tương tự như các trò chơi mà các công ty cạnh tranh thiết kế nên. Psycho Monkey LLC đã đệ đơn kiện rằng trò Mafia Wars đã khiến họ bị thiệt hại nặng nề. Zynga cũng phải đối mặt với những phàn nàn và cả đơn kiện về mô thức kinh doanh ban đầu của họ, cụ thể là việc cho phép người chơi sở hữu các vật phẩm khi đăng ký tài khoản tín dụng hoặc thành viên. Nhiều người còn cho rằng một số đề nghị của trò chơi có vẻ như là lừa đảo, làm cho người chơi tải về những phần mềm mà họ không muốn, hoặc không có chủ tâm đăng ký làm thành viên; để rồi sau đó, chúng xuất hiện trên những hóa đơn điện thoại của họ. Pincus cho biết, công ty không thể kiểm soát hết các quảng cáo tự động xuất hiện trên các trò chơi của Zynga trong những ngày đầu công ty thành lập. “Mỗi khi chúng tôi phát hiện ra các quảng cáo đó hoặc nhận được lời phàn nàn, chúng tôi đều cố gắng giải quyết. Thậm chí, chúng tôi nhận ra rằng chúng tôi còn phải có thái độ rốt ráo hơn so với khi làm một website thông thường”. Cũng trên Facebook, có một nhóm tên là: “Tôi không quan tâm tới nông trại của bạn, cá của bạn, công viên cũng như lũ mafia của bạn!”. Hiện nay, nhóm này có 5.2 triệu thành viên. Một thành viên trong nhóm viết: “Xin đừng gửi thêm những thứ này nữa!” ‘Tôi đã có đủ mọi thứ mà mình cần. Tôi chỉ muốn một chỗ dễ chịu để trò chuyện với các bạn của mình”. Lời khấn cầu linh nghiệm Pincus cho biết: những thông tin của trò chơi có thể sẽ được chọn lọc gửi riêng cho người chơi. “Đây không đơn thuần chỉ là trò chơi. Nó sẽ trở nên thực hơn với âm nhạc, hình ảnh, thông báo cập nhật” – Pincus cho biết. “Tôi biết, theo thời gian, những mạng lưới này sẽ dần định hình cho sở thích của mọi người”. Trong khi đó, Zynga sẽ nằm trong số các nhà phát triển trò chơi tiếp tục thay đổi cách mọi người nhìn nhận về game. Theo Steinberg – một chuyên gia uy tín về game, sự thay đổi này sẽ nhằm cải thiện cho game. Steinberg cũng cho biết thêm: những đối thủ nặng ký khác như Electronic Arts và loạt trò chơi Civilization đang thâm nhập vào thị trường game trên mạng xã hội. Những thể loại game này đang mở ra cơ hội cho những nhà phát triển game có quy mô nhỏ hơn so với Zynga. “Chúng tôi nhận thấy đang có một cuộc phục hưng lần thứ hai cho các trò chơi điện tử trên mạng” – Steinberg khẳng định. “Đã có một sự linh nghiệm cho lời cầu khấn của cộng đồng những nhà phát triển game: ‘Hãy nhìn vào hàng triệu người chơi mà chúng ta đã bỏ quên suốt bao năm qua’. Suy cho cùng, đây chỉ có thể là một điều tốt cho ngành công nghiệp sản xuất trò chơi”.