Luật sư Nguyễn Huy Thiệp (bào chữa cho Hà Văn Thăm)  cho rằng với tình trạng chứng cứ trong hồ sơ, diễn biến phiên tòa mà Viện kiểm sát lại đưa ra mức án cao nhất đối với bị cáo Nguyễn Xuân Sơn và mức chung thân đối với Hà Văn Thắm là một việc vội vàng, khó tránh khỏi dấu hiệu oan sai...

Dai an OceanBank: Luat su noi de nghi tu hinh Nguyen Xuan Son la 'voi vang' - Anh 1

Bị cáo Sơn (áo trắng) và Thắm (áo xanh). Ảnh: VNE.

Tại phiên xét xử đại án OceanBank ngày 15/9, luật sư Nguyễn Huy Thiệp cho rằng với tình trạng chứng cứ trong hồ sơ cùng diễn biến phiên tòa những ngày qua nhưng Viện kiểm sát vẫn đưa ra mức án tử hình đối với bị cáo Nguyễn Xuân Sơn và mức chung thân đối với Hà Văn Thắm là điều rất vội vàng, khó tránh khỏi dấu hiệu oan sai.

“Đơn cử như việc bây giờ quy kết Nguyễn Xuân Sơn chiếm đoạt 246 tỷ. Sau đó một ngày đẹp trời kết quả 3 vụ án khác khai có nhận số tiền từ Nguyễn Xuân Sơn thì chúng ta nghĩ sao đây vì phán xét rồi. Hậu quả của sự vội vàng liên quan sinh mạng của con người, sinh mạng chính trị của rất nhiều người”, luật sư Thiệp nói.

Về căn cứ để quy kết Nguyễn Xuân Sơn chiếm đoạt 246 tỷ, theo luật sư Thiệp, có lẽ vì trong quá trình điều tra Sơn không khai nhận số tiền nên không xác định được Sơn chi như thế nào, chi cho ai. Đây là căn cứ cơ bản để quy kết Sơn đã chiếm đoạt số tiền.

Tuy nhiên, tại tòa bị cáo Sơn đã thay đổi lời khai, thừa nhận có nhận tiền lãi ngoài từ OecanBank để chi cho các hoạt động đối ngoại của PVN, luật sư Thiệp nói.

Luật sư Thiệp cũng cho rằng, việc nhận tiền theo chủ chương chung là chi lãi suất vượt trần, hành vi của Sơn giống với những hành vi của rất nhiều bị cáo khác tại Oceanbank.

“Hành vi không khác gì nhau, cùng mục đích nhưng lại bị truy tố hành vi chiếm đoạt, chưa thấy bất kỳ tài liệu nào chứng minh Sơn chiếm đoạt”, luật sư Thiệp đặt vấn đề.

“Với hành vi chi lãi ngoài, các bị cáo đều thừa nhận chi sai nhưng trong hoàn cảnh họ phải đứng giữa một bên là sẽ đổ bể, sẽ chết, một bên là phát triển, thì họ nên chọn bên nào? Đây là con đường không thể khác. Chi khách hàng nằm trong chủ trương chung, lợi ích chung chứ không phải gây hại”, ông Thiệp tiếp tục nói.

Theo luật sư Thiệp, lời khai đã được thay đổi, nhiều vấn đề đã được làm hơn nhưng lại không xem xét lại để đảm bảo sự bình đẳng, công bằng. “Đây là điều khiến tôi ngỡ ngàng”, luật sư Thiệp bày tỏ.

Theo luật sư, quy kết như vậy dẫn đến thực trạng bất cập là từ hành vi chi lãi ngoài Nguyễn Xuân Sơn bị truy tố thêm 2 tội 278 và 280 còn Hà Văn Thắm cũng bị quy kết đồng phạm, giúp sức cho Sơn.

Trong phần kết luận trong hành vi phạm tội cố ý làm trái, ngân hàng OceanBank chi lãi ngoài 1.576 tỷ đồng. Số tiền 246 tỷ Sơn bị quy kết chiếm đoạt nằm trong số tiền 1.576 tỷ, số tiền 49 tỷ nằm trong 246 tỷ.

“Tôi xin nhấn mạnh, bị cáo Nguyễn Xuân Sơn không chiếm đoạt, thậm chí không thể chiếm đoạt, nhất là khoản 49 tỷ của PVN”, luật sư nói.

Theo luật sư, 49 tỷ là của PVN là phép tính số học thuần tuý, nhưng để xem xét đánh giá dưới góc độ tài chính, pháp lý thì phép tính đã phù hợp hay chưa cần phải xem xét lại trước khi dùng để kết tội, thậm chí mức án tử hình.

“Cơ quan điều tra đã rất hồn nhiên đưa ra phép tính mà không dựa trên nguồn gốc phát sinh số tiền này. Thậm chí PVN được xác định nguyên đơn dân sự trong vụ án này cũng không xác định được mức bồi thường và cũng không có đơn đòi bồi thường, PVN chỉ yêu cầu bồi thường căn cứ vào cơ quan điều tra và phán xét của HĐXX”, luật sư cho hay.

Theo luật sư, việc xác định PVN có bị chiếm đoạt rõ ràng là do cơ quan điều tra tự đặt phép tính, xét về tính khách quan cần phải xem xét lại, PVN có mất số tiền này không? Hồ sơ cho thấy không thấy có căn chứ chứng tỏ PVN bị mất số tiền này, không xác định đây là tiền gì? Tiền vốn hay là cổ tức của mình?

Trong khi đó, số tiền 1.576 tỷ hoàn toàn không lấy từ vốn điều lệ vì theo quy định, vốn điều lệ chỉ dùng để mua tài sản, mở công ty con, đầu tư chứng khoán...

Nếu xác định đây là lợi nhuận, thì trước khi chia cổ tức còn phải trích dự phòng, nộp thuế, phần còn lại mới được chia, mà trước khi chia còn phải qua kiểm toán, không ai được tự ý xác định lợi nhuận, rồi tự ý xác định nó là của mình.

“Tóm lại không có căn cứ, cơ sở xác định 49 tỷ là của PVN vì không phải vốn góp, không phải cổ tức, lợi nhuận đã được chia, theo đó không có cơ sở để quy kết Sơn chiếm đoạt của PVN”, luật sư nói.

"Không thể kết luận Hà Văn Thắm đồng phạm"

Với Hà Văn Thắm, theo luật sư Thiệp, về dấu hiệu chung ý chí, hồ sơ cho thấy không đủ chứng cứ quy kết Sơn chiếm đoạt 246 tỷ, trong đó có 49 tỷ PVN thì không thể kết luận Thắm đồng phạm, giúp sức.

Dù có kết luận Sơn chiếm đoạt thì Thắm cũng không có cùng ý chí, vì việc chi chăm sóc là chủ trương chung của toàn ngân hàng, không riêng với PVN, Thắm chi cho Sơn mà không biết Sơn chiếm đoạt, mà không biết thì làm sao chung ý chí được.

“Thắm đồng tình cho Sơn để chi lãi ngoài nhằm huy động tiền gửi, nếu Sơn không chia mà chiếm đoạt tức Sơn lừa dối Thắm, mà lừa dối thì không phải giúp sức. Sơn nếu chiếm đoạt thì khách hàng không gửi tiền vào nữa, tức là thiệt hại cho Thắm”, luật sư Thiệp phân tích.

Theo luật sư này, về dấu hiệu chung hành động giúp sức, có lẽ hành vi duy nhất của Thắm là đưa tiền cho Sơn chăm sóc khách hàng.

“Tài liệu hồ sơ quy kết là Sơn tận dụng ảnh hưởng của PVN, Thắm đưa tiền cho Sơn để Sơn chủ động chuyển tiền chăm sóc PVN, còn chi cho ai, như thế nào thì Thắm không theo dõi mà chỉ cân đối dựa trên lượng tiền huy động được, khi lượng tiền được duy trì và tăng trưởng thì mục đích chi chăm sóc lãi ngoài đã được thực hiện”, luật sư cho biết.

Chiều nay (15/9), phiên tòa vẫn tiếp tục với phần trình bày bài bào chữa của các luật sư.

Trước đó tại phiên xét xử ngày 14/9, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân TP. Hà Nội đã đề nghị mức án với các bị cáo. Theo đó, đại diện Viện kiểm sát đã đề nghị hội đồng xét xử tuyên mức án tử hình đối với Nguyễn Xuân Sơn - nguyên tổng giám đốc OceanBank, Hà Văn Thắm - nguyên chủ tịch HĐQT OceanBank tù chung thân.

Đại diện Viện kiểm sát cho rằng bị cáo Nguyễn Xuân Sơn lợi dụng chức vụ của mình và lợi thế của PVN là cổ đông chiến lược, yêu sách áp đặt chi lãi ngoài. Bị cáo đã nhận chiếm đoạt số tiền lớn.

Hành vi này gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho tài sản của Nhà nước, gây hình ảnh xấu cho PVN – 1 tập đoàn hàng đầu Việt Nam, gây phẫn nộ trong quần chúng nhân dân.

Trong quá trình điều tra, bị cáo chưa thành khẩn khai báo, quanh co chối tội, nhằm trốn tránh trách nhiệm, thái độ coi thường pháp luật, thách thức các giới hạn pháp luật. Do đó, cần xử lý nghiêm khắc, nhằm đảm bảo răn đe phòng chống tội phạm.

Sơn cũng có tình tiết giảm nhẹ là có nhiều thành tích đóng góp cho ngành Dầu khí, chưa có tiền án, tiền sự nhưng chừng đó là chưa đủ, đề nghị mức án nghiêm khắc với bị cáo Sơn.

Còn đối với bị cáo Hà Văn Thắm, đại diện Viện kiểm sát cho rằng bị cáo này xuất phát từ động cơ cá nhân, đồng thời, cũng chịu áp lực từ PVN nên đã thực hiện chủ mưu khởi xướng việc chi lãi ngoài, hành vi của bị cáo rất tinh vi thông qua hoạt động kế toán. Thắm là người giúp sức cho Sơn thực hiện hành vi tham nhũng, do vậy Viện kiểm sát đề nghị một mức án nghiêm khắc đối với Thắm.

N.MẠNH