(HQ Online)- Mặc dù có tới cả trăm Đại lý thủ tục hải quan (ĐLTTHQ) trên địa bàn TP.HCM, nhưng vì nhiều lý do, trong đó có dịch vụ khai thuê hải quan ngoài luồng đang lấn át, làm cho ĐLTTHQ không thể phát triển.

Dai ly thu tuc hai quan cham phat trien - Anh 1

Công chức Hải quan cảng Sài Gòn KV1 làm thủ tục cho DN. Ảnh: T.H

Thời gian qua, hoạt động Đại lý thủ tục hải quan (ĐLTTHQ) tại TP.HCM phát triển rất chậm, ảnh hưởng đến việc cải cách, hiện đại hóa của Cục Hải quan TP.HCM.

Theo Cục Hải quan TP.HCM, tính đến ngày 20-10-2015, trên địa bàn TP.HCM đã có 134 trường hợp được Tổng cục Hải quan công nhận ĐLTTHQ theo Thông tư 12/2015/TT-BTC ngày 30-1-2015 của Bộ Tài chính và 46 trường hợp do Cục Hải quan TP.HCM ra quyết định công nhận ĐLTTHQ theo Thông tư 80/2011/TT-BTC. Tuy nhiên, đến nay số doanh nghiệp này không gửi hồ sơ cấp lại theo quy định tại Thông tư 12/2015/TT-BTC, nên Cục Hải quan TP.HCM đang đề nghị Tổng cục Hải quan xem xét ra quyết định chấm dứt hoạt động của các ĐLTTHQ này.

Hiên nay, mới có khoảng 1.548/30.000 doanh nghiệp làm thủ tục thông qua ĐLTTHQ, với tổng số tờ khai thực hiện chiếm tỷ lệ 6,04% trên tổng số tờ khai hải quan.

Nguyên nhân lớn nhất khiến ĐLTTHQ khó phát triển là do dịch vụ thủ tục hải quan ngoài luồng. Theo phân tích của các cán bộ hải quan, dịch vụ này rất phức tạp bởi đội ngũ nhân viên thuê mướn, một người làm cho nhiều doanh nghiệp. Nhân viên các doanh nghiệp đi làm thủ tục khai thuê thường kê khai thêm chi phí ngoài luồng với chủ hàng. Khi hỏi về các khoản tiền này các doanh nghiệp dịch vụ không chứng minh được. Chính vì thế cần phát triển ĐLTTHQ để công khai minh bạch về thông tin

Một số ĐLTTHQ cũng cho rằng, dịch vụ của ĐLTTHQ không thể cạnh tranh được với các dịch vụ ngoài luồng, bởi quá nhiều và mạnh, lại không bị ràng buộc trách nhiệm pháp lý, không cần phải thành lập doanh nghiệp bởi các nhân viên khai thuê hoạt động theo giấy giới thiệu của chủ hàng, không tốn chi phí... Trong khi đó, ĐLTTHQ chưa có điều kiện nào ưu tiên để phát triển.

Bên cạnh đó, Cục Hải quan TP.HCM cho rằng, doanh nghiệp XNK chưa quen với việc sử dụng dịch vụ ĐLTTHQ. Không có những ưu đãi về pháp luật hải quan đối với trường hợp doanh nghiệp làm thủ tục qua ĐLTTHQ. Chất lượng dịch vụ ĐLTTHQ chưa cao, chưa gây được uy tín, ấn tượng đối với cộng đồng doanh nghiệp XNK.

Trên thực tế, doanh nghiệp không muốn ký hợp đồng ĐLTTHQ vì các lí do, như: Phiền phức về thủ tục giấy tờ; thanh toán chi phí không linh hoạt, không muốn ĐLTTHQ có tên trên tờ khai hải quan, chưa tin tưởng ĐLTTHQ...

Bên cạnh đó, tâm lý e ngại của ĐLTTHQ trong việc lựa chọn DN XNK vì: Sợ rắc rối, liên lụy nếu có sai phạm về hồ sơ và thực tế hàng hóa; chi phí phát sinh thêm ngoài ý muốn không được chủ hàng thanh toán, sự việc phát sinh ngoài ý muốn dẫn đến giao hàng không đúng hẹn bị chủ hàng phạt. Sợ chủ hàng chiếm dụng tiền thuế mà ĐLTTHQ ứng trước đã nộp.

Các ĐLTTHQ cũng thừa nhận họ mới chỉ hoạt động ở mức độ khiêm tốn, chưa thực hiện hết quyền và nghĩa vụ của ĐLTTHQ, như đứng tên trên tờ khai hải quan, thay mặt DN nộp thuế, thông quan hàng hóa…

Xác định ĐLTTHQ là một trong nhân tố hỗ trợ tích cực công tác cải cách thủ tục, hiện đại hóa hải quan, đầu tháng 10-2015, Cục Hải quan TP.HCM đã chỉ đạo các chi cục quan tâm, tạo thuận lợi nhất cho các ĐLTTHQ trong hoạt động XNK hàng hóa.

Đồng thời, kiến nghị Tổng cục Hải quan điều chỉnh, bổ sung vào văn bản quy phạm pháp pháp luật những ưu đãi cụ thể cho ĐLTTHQ, chẳng hạn, như: ưu tiên kiểm tra hồ sơ trước, kiểm tra hàng hóa trước, cho mang hàng về bảo quản chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành… có như vậy mới tạo được sức hút đối với doanh nghiệp XNK, át được dịch vụ khai thuê hải quan.

Thực tế hiện nay tồn tại trường hợp doanh nghiệp chủ hàng có kí hợp đồng làm thủ tục hải quan với ĐLTTHQ nhưng vì lý do nào đó, khi khai báo trên hệ thống VNACCS/VCIS lại sử dụng account của doanh nghiệp, mà không sử dụng account của ĐLTTHQ dẫn đến việc số liệu thống kê về hoạt động ĐLTTHQ kết xuất từ hệ thống chưa chính xác. Cục Hải quan TP.HCM đề xuất Cục Giám sát Quản lý- Tổng cục Hải quan có văn bản chấn chỉnh, bắt buộc các ĐLTTHQ phải dùng account của mình…