Testosteron là một nội tiết tố cần thiết cho sự phát triển thể chất cũng như đặc điểm nam tính ở nam giới. Đây là hormon nam chính do các tế bào kẽ của tinh hoàn sản xuất dưới sự điều hòa của các hormon hướng sinh dục của thùy trước tuyến yên và dưới tác động của hệ thống điều khiển ngược âm tính lên trục vùng dưới đồi - tuyến yên tinh hoàn. Sản phẩm testosteron được Cơ quan Quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ (FDA) phê chuẩn chỉ để sử dụng cho người đàn ông vì những nguyên nhân nào đó bị thiếu hoặc có nồng độ testosteron thấp và được dùng dưới sự chỉ định và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. Các dạng thuốc chứa testosteron được FDA phê chuẩn bao gồm gel bôi, miếng dán, thuốc dùng qua đường miệng (kẹo cao su) và thuốc tiêm...

Nguy cơ đau tim là tác dụng phụ có thể xảy ra khi dùng testosteron.

Một số tác dụng phụ không mong muốn của thuốc đã được đề cập đến thường gặp như gây rối loạn nước, điện giải (giữ nitrogen, giữ natri và nước gây phù). Về nội tiết gây cương dương vật, tính dục thay đổi. Trên hệ cơ xương, thuốc có thể làm phát triển xương nhanh và đóng sớm các sụn nối đầu xương (ở thiếu niên)...

Mới đây, FDA cho biết, cơ quan này đang điều tra về nguy cơ đột quỵ, đau tim và tử vong ở nam giới dùng sản phẩm testosteron được FDA phê chuẩn. Quyết định điều tra này dựa trên hai nghiên cứu riêng biệt gần đây đều cho thấy có sự tăng nguy cơ biến cố tim mạch ở những người đàn ông sử dụng testosteron.

Nghiên cứu thứ nhất quan sát những người đàn ông lớn tuổi trong hệ thống y tế cựu chiến binh Mỹ được công bố trên tạp chí của Hiệp hội Y học Mỹ (JAMA) trong tháng 11/2013. Những người đàn ông trong nghiên cứu này có testosteron trong huyết thanh thấp. Tuổi trung bình là khoảng 60 tuổi và nhiều người đã mắc bệnh tim mạch tiềm ẩn. Trong nghiên cứu này cho thấy, 30% tăng nguy cơ đột quỵ, đau tim và tử vong trong nhóm dùng liệu pháp testosteron.

Một nghiên cứu quan sát thứ hai cũng cho thấy có sự tăng nguy cơ đau tim ở nam giới lớn tuổi cũng như ở nam giới trẻ tuổi bị bệnh tim từ trước khi điều trị bằng testosteron. Nghiên cứu cho thấy, có sự gia tăng gấp 2 - 3 lần nguy cơ đau tim ở nhóm người trên và dưới 65 tuổi trong 90 ngày đầu tiên dùng thuốc. Tuy nhiên, đối với nam giới không có tiền sử bệnh tim không có tăng nguy cơ này.

FDA cho biết, tại thời điểm này, FDA chỉ cung cấp cảnh báo mà chưa kết luận việc điều trị testosteron được FDA phê chuẩn làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc tử vong. Cơ quan này sẽ tiếp tục đánh giá các thông tin từ các nghiên cứu, dữ liệu có sẵn và sẽ đưa ra kết luận khi có các thông tin đầy đủ.

Vì vậy, theo FDA, bệnh nhân không nên ngưng dùng sản phẩm testosteron khi chưa có ý kiến của bác sĩ điều trị. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng nên cân nhắc những lợi ích của liệu pháp testosteron với những nguy cơ tiềm tàng của thuốc.

Đánh giá nguy cơ đột quỵ, đau tim của nội tiết tố testosterone

Testosteron là một nội tiết tố cần thiết cho sự phát triển thể chất cũng như đặc điểm nam tính ở nam giới. Đây là hormon nam chính do các tế bào kẽ của tinh hoàn sản xuất dưới sự điều hòa của các hormon hướng sinh dục của thùy trước tuyến yên và dưới tác động của hệ thống điều khiển ngược âm tính lên trục vùng dưới đồi - tuyến yên tinh hoàn. Sản phẩm testosteron được Cơ quan Quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ (FDA) phê chuẩn chỉ để sử dụng cho người đàn ông vì những nguyên nhân nào đó bị thiếu hoặc có nồng độ testosteron thấp và được dùng dưới sự chỉ định và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. Các dạng thuốc chứa testosteron được FDA phê chuẩn bao gồm gel bôi, miếng dán, thuốc dùng qua đường miệng (kẹo cao su) và thuốc tiêm...

Một số tác dụng phụ không mong muốn của thuốc đã được đề cập đến thường gặp như gây rối loạn nước, điện giải (giữ nitrogen, giữ natri và nước gây phù). Về nội tiết gây cương dương vật, tính dục thay đổi. Trên hệ cơ xương, thuốc có thể làm phát triển xương nhanh và đóng sớm các sụn nối đầu xương (ở thiếu niên)...

Mới đây, FDA cho biết, cơ quan này đang điều tra về nguy cơ đột quỵ, đau tim và tử vong ở nam giới dùng sản phẩm testosteron được FDA phê chuẩn. Quyết định điều tra này dựa trên hai nghiên cứu riêng biệt gần đây đều cho thấy có sự tăng nguy cơ biến cố tim mạch ở những người đàn ông sử dụng testosteron.

Nghiên cứu thứ nhất quan sát những người đàn ông lớn tuổi trong hệ thống y tế cựu chiến binh Mỹ được công bố trên tạp chí của Hiệp hội Y học Mỹ (JAMA) trong tháng 11/2013. Những người đàn ông trong nghiên cứu này có testosteron trong huyết thanh thấp. Tuổi trung bình là khoảng 60 tuổi và nhiều người đã mắc bệnh tim mạch tiềm ẩn. Trong nghiên cứu này cho thấy, 30% tăng nguy cơ đột quỵ, đau tim và tử vong trong nhóm dùng liệu pháp testosteron.

Một nghiên cứu quan sát thứ hai cũng cho thấy có sự tăng nguy cơ đau tim ở nam giới lớn tuổi cũng như ở nam giới trẻ tuổi bị bệnh tim từ trước khi điều trị bằng testosteron. Nghiên cứu cho thấy, có sự gia tăng gấp 2 - 3 lần nguy cơ đau tim ở nhóm người trên và dưới 65 tuổi trong 90 ngày đầu tiên dùng thuốc. Tuy nhiên, đối với nam giới không có tiền sử bệnh tim không có tăng nguy cơ này.

FDA cho biết, tại thời điểm này, FDA chỉ cung cấp cảnh báo mà chưa kết luận việc điều trị testosteron được FDA phê chuẩn làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc tử vong. Cơ quan này sẽ tiếp tục đánh giá các thông tin từ các nghiên cứu, dữ liệu có sẵn và sẽ đưa ra kết luận khi có các thông tin đầy đủ.

Vì vậy, theo FDA, bệnh nhân không nên ngưng dùng sản phẩm testosteron khi chưa có ý kiến của bác sĩ điều trị. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng nên cân nhắc những lợi ích của liệu pháp testosteron với những nguy cơ tiềm tàng của thuốc.

DS. Hoàng Thu Thủy