Tròn 40 năm quần đảo Hoàng Sa bị Trung Quốc cưỡng chiếm bất hợp pháp bằng vũ lực, ngày 19-1-1974. Thế nhưng, từ xa xưa đến ngày nay và mãi mãi đến mai sau, Hoàng Sa vẫn là quần đảo thiêng liêng không thể tách rời của đất nước Việt Nam. Chủ quyền biển đảo của Tổ quốc không tự nhiên mà có. Nhìn từ biển đảo của một quốc gia biển để cảm nhận rõ nét về đạo lý và phẩm giá cao đẹp trong truyền thống giữ nước của con cháu Lạc Hồng.

"Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây” - tri ân các thế hệ người Việt đã xả thân vì chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc, là một trong những giá trị tiêu biểu về đạo lý và truyền thống yêu nước nồng nàn tan chảy trong huyết quản của mỗi con dân nước Việt.

Tròn 40 năm quần đảo Hoàng Sa bị Trung Quốc cưỡng chiếm trái phép bằng vũ lực ở thời điểm ngặt nghèo của lịch sử dân tộc. Thế nhưng, từ xa xưa đến ngày nay và mãi mãi đến mai sau, Hoàng Sa hiển nhiên khắc ghi trong trái tim của mọi con dân đất Việt về chủ quyền thiêng liêng không thể tách rời của dân tộc Việt Nam. Là người Việt Nam, bất cứ ở đâu và bất cứ vào thời điểm nào đều in sâu trong tâm khảm hình ảnh biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc mình. Đó là Biển Đông, là các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và hàng ngàn hòn đảo lớn nhỏ khác trải rộng trên vùng chủ quyền lãnh hải với bờ biển kéo dài trên 3.000 km từ Bắc tới Nam của muôn đời con cháu Lạc Hồng.

Chủ quyền biển đảo của Tổ quốc không tự nhiên mà có. Biển đảo quê hương nước Việt được xác lập, gìn giữ, bảo vệ bằng sự cống hiến, hy sinh của ông cha ta qua biết bao thế hệ. Quốc gia biển Việt Nam hình thành và phát triển gắn liền với đời sống văn hóa biển phong phú, đặc sắc. Những di sản tinh thần vô giá từ nền văn hóa biển chứa chan đạo lý uống nước nhớ nguồn, có trước có sau của dân tộc Việt. Mãi mãi còn đó những bằng chứng từ chính sử triều Nguyễn, từ những tài liệu cổ của các gia tộc ở huyện đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) minh chứng tổ tiên của nhiều dòng họ người Việt đã nhận lãnh sứ mệnh thiêng liêng giong buồm ra Hoàng Sa để thực thi chủ quyền hợp pháp, bất chấp biết bao thách thức gian truân nghiệt ngã như câu ca dao "Hoàng Sa trời biển mênh mông/Người đi thì có mà không thấy về”. Những dân binh Hoàng Sa hy sinh vì đất nước, từ xa xưa đã được người đời tưởng nhớ bằng những ngôi mộ gió được lập nên với niềm biết ơn kính cẩn. Những khu mộ chiêu hồn không thi thể của rất nhiều họ tộc như: Nguyễn Quang, Phạm Quang, Võ Văn, Phạm Văn, … vẫn nằm rải rác khắp huyện đảo Lý Sơn kể từ thời tổ tiên các dòng họ lập nghiệp trên đảo từ nhiều trăm năm trước. Cho đến ngày nay, Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa vẫn giúp cho các thế hệ trẻ ghi nhớ về thiết chế của người Việt là đội hùng binh Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải (quần đảo Trường Sa) liên tục từ nhiều thế kỷ trước. Di sản tinh thần thiêng liêng độc đáo ấy biểu thị trí tuệ, bản lĩnh và lòng dũng cảm của cha ông ta đã không quản hiểm nguy, gian khổ, hy sinh xương máu vì chủ quyền của quê hương, đất nước.

Các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mãi mãi là của Việt Nam một cách toàn vẹn là chân lý ấn định trong tâm tưởng mọi người con nước Việt khắp nơi trên thế giới. Hình ảnh hy sinh anh dũng của 64 chiến sỹ Hải quân của Quân đội Nhân dân Việt Nam đã hóa thành "vòng tròn bất tử” ở đảo Gạc Ma (quần đảo Trường Sa) vào tháng 3 năm 1988 không bao giờ phai nhạt trong lịch sử kiên cường giữ gìn biển đảo quê hương. Trận hải chiến bi hùng bảo vệ Hoàng Sa cách đây tròn 40 năm đã khiến 74 người Việt ngã xuống lòng biển cả. Mọi người Việt nằm xuống biển đảo đều khằng định một chân lý trường tồn về bổn phận, trách nhiệm xả thân bảo vệ sự vẹn toàn lãnh thổ do cha ông ta để lại.

Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa

Những dân binh Hoàng Sa hy sinh vì đất nước, từ xa xưa đã được người đời tưởng nhớ bằng những ngôi mộ gió được lập nên với niềm biết ơn kính cẩn. Những khu mộ chiêu hồn không thi thể của rất nhiều họ tộc như: Nguyễn Quang, Phạm Quang, Võ Văn, Phạm Văn,… vẫn nằm rải rác khắp huyện đảo Lý Sơn kể từ thời tổ tiên các dòng họ lập nghiệp trên đảo từ nhiều trăm năm trước. Cho đến ngày nay, Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa vẫn giúp cho các thế hệ trẻ ghi nhớ về thiết chế của người Việt là đội hùng binh Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải (quần đảo Trường Sa) liên tục từ nhiều thế kỷ trước.

Mới đây, Báo Đại Đoàn Kết đã tổ chức chương trình "Tôn vinh các thế hệ người Việt giữ gìn biển đảo quê hương” vào ngày 22-12-2013 tại TP.Hồ Chí Minh. Cựu chiến binh Dương Văn Dũng đến từ TP.Đà Nẵng được Ban tổ chức mời tham gia giao lưu trong chương trình chính là người chiến sỹ của Quân đội Nhân dân Việt Nam đã tham gia trận chiến bảo vệ Trường Sa tháng 3-1988. Năm tháng trôi đi, tâm trí của ông Dương Văn Dũng vẫn in dấu những đồng đội đã anh dũng hy sinh nằm lại với biển đảo Trường Sa trong sự kiện lịch sử ấy. Cha ông cũng từng chiến đấu bảo vệ Hoàng Sa, đời con tiếp nối truyền thống giữ gìn biển đảo quê hương, chiến đấu bảo vệ Trường Sa như một lẽ hiển nhiên bởi đạo lý làm con dân nước Việt...

Sự hy sinh của các thế hệ người Việt là những bằng chứng không thể tranh cãi về quá trình thực thi chủ quyền biển đảo Hoàng Sa - Trường Sa một cách liên tục, đầy đủ và hòa bình của dân tộc Việt Nam. Biết bao người Việt đã ngã xuống để hiện thực hóa niềm tin về chủ quyền đầy đủ của Hoàng Sa và trọn vẹn Trường Sa sẽ phải được trả lại cho "chính chủ”: dân tộc Việt Nam, theo đúng quy tắc xử sự của thế giới văn minh. Ngày nay, sự toàn vẹn lãnh thổ của đất nước tiếp tục được bảo đảm không chỉ bởi những người trực tiếp thực thi chủ quyền trên biển đảo, mà cả sự tiếp tục cống hiến âm thầm không mệt mỏi bằng nhiều hình thức khác nhau của nhiều người Việt trên nhiều lĩnh vực ở khắp mọi nơi. Đó là những chiến sỹ ngày đêm canh giữ biên cương nơi đầu sóng ngọn gió, là những ngư dân vượt bao khó khăn thách thức kiên trì bám biển tạo nên những "cột mốc sống” chủ quyền giữa trùng khơi, là những nhà nghiên cứu tâm huyết và trách nhiệm không ngừng đóng góp trí tuệ vì chủ quyền biển đảo Tổ quốc, cho đến các tầng lớp người Việt ở trong và ngoài nước góp phần bảo vệ biển đảo quê hương bằng nhiều cách thức - như nâng cao ý thức "góp đá xây dựng Trường Sa”… Tất cả làm nên sức mạnh tổng hợp của dân tộc Việt Nam.

Nhìn từ biển đảo của một quốc gia biển để cảm nhận rõ nét về đạo lý và phẩm giá cao đẹp trong truyền thống giữ nước của con cháu Lạc Hồng. Phẩm giá ấy được hun đúc bằng xương máu và mồ hôi nước mắt của biết bao thế hệ người Việt đã dâng hiến giữa trùng khơi, để hóa thân vào vùng lãnh thổ chủ quyền bất khả xâm phạm của Tổ quốc. Tri ân các thế hệ người Việt giữ gìn biển đảo quê hương chính là sự tiếp nối truyền thống uống nước nhớ nguồn đầy nhân văn của dân tộc ta. Và đó cũng chính đạo lý trường tồn, làm chất men kết dính thiết thực củng cố khối Đại đoàn kết dân tộc, Việt Nam có đủ thực lực vững bước tiến về phía trước trong sự vẹn toàn chủ quyền thiêng liêng mà cha ông ta để lại.

Hôm nay, xin được thắp một nén hương tri ân tới tất cả những người Việt đã ngã xuống, hy sinh cho sự toàn vẹn lãnh thổ. Những con người vì nước xả thân để giữ từng hòn đảo của quê hương giữa muôn trùng sóng gió. Những người đã hy sinh vì Hoàng Sa- Trường Sa, nhưng linh hồn bất diệt!

Tri ân các thế hệ người Việt giữ gìn biển đảo quê hương chính là sự tiếp nối truyền thống uống nước nhớ nguồn đầy nhân văn của dân tộc ta. Và đó cũng chính đạo lý trường tồn, làm chất men kết dính thiết thực củng cố khối Đại đoàn kết dân tộc, Việt Nam có đủ thực lực vững bước tiến về phía trước trong sự vẹn toàn chủ quyền thiêng liêng mà cha ông ta để lại.

CHU NINH