(ĐSPL) - Thời gian gần đây, cơ quan chức năng liên tục phát hiện những vụ chuyên chở, tái chế dầu ăn, mỡ bẩn. Vậy, làm thế nào để phân biệt dầu ăn bẩn?

Ngày 3/2, Công an huyện Phú Xuyên cho biết, đã thu giữ gần 5 tấn mỡ bẩn tại một cơ sở sản xuất dầu ăn trên địa bàn.

Trước đó, khoảng 15h 2/2, lực lượng công an huyện đã bất ngờ ập vào cơ sở sản xuất dầu ăn làm từ mỡ lợn tại thôn Nội Hợp, xã Nam Phong, huyện Phú Xuyên, Hà Nội. Chủ cơ sở là Nguyễn Văn Chính, SN 1986, trú tại địa phương, không có giấy phép sản xuất, kinh doanh .

Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện tại cơ sở này có gần 5 tấn mỡ lợn bị bốc mùi hôi thối đang được chủ cơ sở chế biến thành dầu ăn. Trong đó, mỡ chưa chế biến khoảng 3 tấn, mỡ đã chế biến thành dầu khoảng 1,1 tấn, và sáp mỡ sau khi đã nấu khoảng 500kg.

Quan sát tại cơ sở này, điều kiện vệ sinh không đảm bảo, các bao tải mỡ bẩn thỉu vứt bừa bãi trên nền đất, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc. Dụng cụ chế biến mỡ cũng như nguyên vật liệu nằm ngổn ngang, lăn lóc.

Được biết, cơ sở sản xuất mỡ bẩn của Chính hoạt động được khoảng một tháng nay. Số mỡ bẩn chủ yếu được thu gom tại các cơ sở giết mổ gia súc trên địa bàn Hà Nội về để chế biến.

Hiện, số mỡ bẩn chưa qua chế biến và số mỡ thành phẩm đã bị công an huyện Phú Xuyên thu giữ, chờ để xử lý theo quy định.

Sáng nay 24/12/2014, thông tin từ Đội QLTT số 1 (Chi cục QLTT Hà Nội) cho hay, đơn vị này vừa phối hợp với Đội 3, Phòng 6, Cục Cảnh sát Môi trường (C49, Bộ CA), CA huyện Hoài Đức và lực lượng CA địa phương tiến hành kiểm tra Cty Cổ phần đầu tư Sản xuất và Thương mại Tiến Nhàn (địa chỉ xã Dương Liễu, huyện Hoài Đức, Hà Nội).

Tại xưởng sản xuất, lực lượng chức năng phát hiện và tiến hành thu giữ 131 can nhựa (loại 20 lít, có trọng lượng 18kg/1 can) chứa dầu ăn vừa được Cty này chiết xuất từ téc sang, sau đó dán nhãn mác của một nhãn hiệu dầu ăn để mang đi tiêu thụ.

Công ty này bị cơ quan chức năng cáo buộc có dấu hiệu làm giả nhãn hiệu hàng hóa số dầu ăn nói trên. Qua kiểm tra, Cty này không xuất trình được giấy Chứng nhận đảm bảo Vệ sinh An toàn thực phẩm. Lực lượng chức năng đã lập biên bản và tạm giữ toàn bộ số dầu ăn nói trên và 50 vỏ can nhựa, 1 máy ép nhiệt, 0,9kg giấy nhãn mác hàng hóa của một đơn vị doanh nghiệp khác.

Cơ quan chức năng cho biết, Giám đốc Cty Tiến Nhàn trình bày, số dầu thực vật nói trên được Cty này mua lại của một đơn vị doanh nghiệp khác và vận chuyển bằng téc sau đó mang về Cty chiết xuất ra các can nhựa rồi dán nhán mác của đơn vị doanh nghiệp này mang đi tiêu thụ.

Dầu ăn bẩn làm từ cống rãnh, da động vật đã có từ nhiều năm nay và được cảnh báo rất nhiều.

Dầu ăn bẩn gây ung thư

PGS, TS Nguyễn Duy Thịnh – Viện Công nghệ Thực phẩm Đại học Bách Khoa cho biết dầu ăn chế biến thực phẩm thường được sản xuất từ tinh dầu của các loại thực vật như lạc, mè, đỗ, ô liu hay các loại mỡ động vật như lợn, gà, bò... Các loại dầu này được đăng ký và kiểm soát bởi các cơ quan quản lý thực phẩm y tế.

Tuy nhiên, xuất hiện dầu ăn bẩn làm từ cống rãnh, da động vật đã có từ nhiều năm nay và được cảnh báo rất nhiều.

Dầu mỡ bẩn khi được chế biến lên bàn thức ăn cho người sử dụng nguy hiểm vô cùng. Dầu bẩn có thể gây ra ngộ độc trường diễn tới cơ thể con người sau đó gây ra các biến chứng, bệnh tật như bệnh về máu, bệnh ung thư ...

Đặc biệt khi sử dụng mỡ này để chế biến đồ, PGS Thịnh lo lắng nếu dùng loại dầu mỡ này rán ở nhiệt độ cao trên 180 độ C sẽ sinh ra những chất gây hại như: andehit, chất oxy hóa…
Đặc biệt, các chất này khi rán ở nhiệt độ cao sẽ bay hơi trong không khí và vô cùng nguy hiểm nếu hít phải. Nhẹ thì đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, đau bụng, thở khó…

Lâu dài sẽ xuất hiện triệu chứng tim đập chậm, huyết áp tăng cao, có thể gây nên bệnh ung thư nguy hiểm đến tính mạng người dùng và người sử dụng.

Khó nhận biết bằng mắt thường

Theo ông Thịnh để người tiêu dùng nhận biết dầu ăn an toàn bằng mắt thường và mùi vị là vô cùng khó khăn, đánh đố người sử dụng, vì dầu bẩn vẫn có thể không có mùi, màu nào khác lạ. Vì thế, nếu chỉ mua dầu ăn về dùng và mua các sản phẩm chiên rán từ trước, người tiêu dùng không thể nhận biết được đâu là sản phẩm ngon, sản phẩm không ngon.

Hiện nay, một số sản phẩm dầu ăn từ các loại thực vật như lạc, vừng, đậu tương, ô liu khi mua và sử dụng người tiêu dùng tinh ý vẫn phát hiện được mùi thơm đặc trưng của các loại dầu được chiết xuất này.

Ngoài ra, PGS Thịnh cũng cho rằng trước ma trận của dầu thực vật, các loại thực phẩm kém an toàn thì người tiêu dùng chỉ còn tin vào các sản phẩm được kiểm định an toàn, được sản xuất từ các thương hiệu nổi tiếng, có công nghệ cao.

Người mua không nên dùng những loại dầu mỡ đóng can, đóng chai, theo kiểu bán cân. Tránh xa những loại dầu, mỡ không rõ nguồn gốc và khi sử dụng nếu thấy có mùi lạ phải bỏ ngay.

Để tránh mua nhầm vào dầu ăn pha trộn giả, dầu ăn kém phẩm chất, người tiêu dùng cần phải có những hiểu biết nhất định, thông qua phương pháp cảm quan nhận xét mùi vị, trạng thái, màu sắc…

Cách phân biệt chất lượng dầu ăn

Để tránh mua nhầm vào dầu ăn pha trộn giả, dầu ăn kém phẩm chất, người tiêu dùng cần phải có những hiểu biết nhất định, thông qua phương pháp cảm quan nhận xét mùi vị, trạng thái, màu sắc…

Đánh giá mùi của dầu

Trước hết, phải rửa tay thật sạch, không dùng xà phòng thơm để tránh lẫn mùi lạ, gây nhiễu khi nhận xét. Lấy một chiếc đũa sạch chấm vào dầu, rồi nhỏ vào lòng bàn tay trái, dùng ngón tay trỏ phải di miết, dàn rộng dầu ra lòng bàn tay rồi đưa lên mũi ngửi.

Dầu có chất lượng tốt có mùi bình thường, đặc trưng rõ rệt của từng loại dầu, không ôi, không hôi, không khê, không khét, không có mùi lạ, mùi khó chịu gì khác.

Nhận xét vị của dầu

Lấy một chiếc đũa sạch chấm vào dầu và nhỏ 1-2 giọt vào chỗ hõm bàn tay. Dùng lưỡi nếm xem dầu có mùi vị gì lạ không. Nếu dầu có chất lượng tốt, hương vị sẽ bình thường, không chát, không đắng, không chua mà chỉ có hương vị đặc trưng của sản phẩm, tùy theo từng loại dầu. Khi nếm xong, nhổ bỏ và súc miệng kỹ.

Đánh giá trạng thái trong suốt của dầu

Nếu dầu có phẩm chất cao, hàm lượng nước và tạp chất có rất ít thì sẽ trong suốt. Nếu không trong suốt thì tùy theo độ đục nhiều hay ít, ta có thể đánh giá được phẩm chất dầu thấp hay cao, có hàm lượng nước và tạp chất nhiều hay ít.

Quan sát cả màu sắc ánh lên của dầu để phân biệt loại dầu và phẩm chất. Nếu dầu đạt phẩm chất tốt thì có màu vàng sẫm, dầu chất lượng bình thường có màu vàng nhạt. Nếu là dầu hạt cải thì trong màu vàng vẫn thấy thoáng màu lục, nếu là dầu lạc thì có màu vàng nhạt hay màu da cam nhạt; nếu là dầu hạt bông thì màu vàng nhạt hơn.

Phát hiện dầu pha trộn

Để phát hiện dầu ăn bị pha trộn dầu trẩu, lấy một ít dầu cho vào ống nghiệm, thêm vào mấy giọt axít sunfuric, đun cách thủy 60 độ C trong 15 phút. Nếu có dầu trẩu thì sẽ thấy dung dịch vảy lên như đám mây, nếu lượng dầu trẩu quá nhiều thì sẽ kết thành mảng cục.

Để phát hiện việc pha trộn thêm chất có tinh bột vào dầu ăn, lấy một ít dầu, giỏ thêm mấy giọt iod vào, sẽ thấy dầu xuất hiện màu xanh lam.

Dầu vừng là loại dầu quý, khi mới sản xuất có màu vàng ánh hồng, đưa ra ánh sáng thấy trong suốt, không có chất lắng đọng ở đáy, không phân lớp, mùi vị rõ rệt. Nếu bị pha trộn, dù chỉ là 0,5% thành phần bằng nước cũng có thể phát hiện được: Dầu sẽ không trong suốt lắm, không đậm đặc như dầu nguyên chất, phân lớp, ngửi không thấy mùi vị thơm ngon, lại sực lên mùi vị khác lạ vì dầu đã bị phân giải, ôxy hóa, biến chất, hư hỏng...

Ngọc Anh (Tổng hợp)