(baodautu.vn) Đề án Đào tạo nghề cho lao động nông thôn vẫn chưa triển khai do các ngành chức năng chưa xác định được cụ thể các lĩnh vực cần đào tạo cho nông dân.

Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào tháng 11/2009 (tại Quyết định số 1956/QĐ-TTg). Theo đó, trong giai đoạn 2011-2015, sẽ đào tạo nghề cho 5,2 triệu lao động nông thôn, trong đó dạy nghề cho khoảng 4,7 triệu nông dân và đảm bảo khoảng 70% học viên sau khi học nghề được tạo việc làm, còn lại là 500.000 lượt cán bộ, công chức xã. Giai đoạn 2016-2020, đào tạo nghề cho 6 triệu lao động nông thôn, trong đó 5,5 triệu người là nông dân (đảm bảo khoảng 80% sau học nghề có việc làm) và 500.000 lượt người là cán bộ, công chức xã. Tổng kinh phí để thực hiện toàn bộ Đề án từ ngân sách nhà nước lên tới 26.000 tỷ đồng. Theo kế hoạch, riêng phần kinh phí triển khai công tác đào tạo trong năm 2010 là 1.894 tỷ đồng. Ông Lưu Duy Dần, Tổng thư ký Hiệp hội Làng nghề Việt Nam nhận định, để thực hiện mục tiêu mỗi năm dạy nghề cho khoảng 1 triệu lao động nông thôn là điều hoàn toàn không dễ nếu không có cách làm hợp lý. Theo ông Dần, chỉ riêng với khu vực làng nghề, việc hoàn thiện chính sách, hệ thống pháp luật, thể chế phát triển cũng hết sức nan giải, chưa nói đến vấn đề đào tạo lao động. Các số liệu thống kê cho thấy, hiện cả nước có 2.017 làng nghề, một số làng nghề thu hút trên 60% tổng số lao động của địa phương. Hiện có khoảng hơn 40% sản phẩm ngành nghề nông thôn được xuất khẩu đến sang hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ. Nếu như năm 2006, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm làng nghề mới đạt 630 triệu USD thì đến năm 2009, đã đạt trên 1 tỷ USD. Ông Dần cho rằng, mặc dù có sự phát triển nhanh song ngành nghề nông thôn vẫn chủ yếu là quy mô nhỏ, trong đó trên 80% các cơ sở sản xuất không đủ vốn để đổi mới kỹ thuật, mở rộng quy mô sản xuất. hầu hết các cơ sở sản xuất ở làng nghề đều sử dụng công nghệ, thiết bị lạc hậu, năng suất lao động và chất lượng sản phẩm thấp. Thêm vào đó, do thiếu sự phối hợp đồng bộ của các ngành khoa học - kỹ thuật, văn hóa..., nên sản phẩm ở các làng nghề thiếu sự đa dạng về mẫu mã, hạn chế sức cạnh tranh. Trong khi đó, mục tiêu phát triển ngành nghề nông thôn mà Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đặt ra trong những năm tới là tạo sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng tỷ trọng GDP của công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp-dịch vụ (mục tiêu năm 2010 tỷ lệ này đạt khoảng 70%). Dự kiến, hàng năm thu hút 400.000-500.000 lao động nông thôn vào các hoạt động ngành nghề. Theo Đề án, đơn vị được giao chủ trì hoạt động dạy nghề là Bộ Lao động Thương bình và Xã hội (LĐ-TB&XH). Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, Bộ LĐ - TB & XH vẫn chưa xác định được những nghề cụ thể để dạy nông dân. Tổng cục Dạy nghề (thuộc Bộ LĐ - TB & XH) cũng mới chỉ xác định chung chung việc triển khai mô hình thí điểm dạy nghề cho 18.000 lao động nông thôn, là "chia thành 4 nhóm chính" (gồm nhóm lao động vẫn gắn bó với nông nghiệp, dịch vụ ở vùng núi, vùng chuyên canh; nhóm lao động trong các làng nghề ở vùng đồng bằng; nhóm nông dân chuyển nghề sang công nghiệp, dịch vụ ở vùng núi, vùng đồng bằng, trung du và nhóm đánh bắt xa bờ ở các tỉnh duyên hải miền Trung). Còn Bộ NN&PTNT, cơ quan nắm rõ nhất tâm tư, nguyện vọng của người nông dân cũng chỉ xác định 4 lĩnh vực cần đào tạo, là kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, lâm sinh, ngư nghiệp, diêm nghiệp; chế biến nông lâm thủy sản; quản lý tưới tiêu, cấp thoát nước và vệ sinh môi trường nông thôn; quản lý và dịch vụ nông nghiệp. Ông Dần lo ngại việc xác định các lĩnh vực chung chung, đánh đồng như trên sẽ lại dẫn tới tình trạng "cái cần không dạy, dạy cái không cần", nông dân ồ ạt đi học nhưng học xong không sử dụng được, gây lãng phí tiền của Nhà nước. "Lâu nay chúng ta có chủ trương xây dựng nông thôn mới, rồi chủ trương công nghiệp hóa-hiện đại hóa nông nghiệp- nông thôn, có cả các chương trình khuyến nông-khuyến công, cụm công nghiệp, cụm làng nghề và rất nhiều chương trình khác tập trung về khu vực này, nhưng tôi cho rằng đó chỉ là phong trào, chưa mang tính đột phá. Đã đến lúc phải cân nhắc, sự nhận thức, chủ trương của toàn xã hội, chứ không thể làm bề nổi như vậy", ông Dần nói và cho rằng điều mà người nông dân đang mong đợi hiện nay là họ sẽ được học nghề gì, học xong có thể áp dụng vào điều kiện thực tế không? Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Đào Xuân Học cho biết, điều cần làm hiện nay là phải tạo điều kiện để nông dân có quyền chọn nghề cần học. Theo đó, qua chiếc thẻ học nghề, nông dân có thể đến những cơ sở có dạy nghề phù hợp, chất lượng dạy nghề đảm bảo để học, không nên ép buộc nông dân phải học những nghề theo kiểu phong trào, không phù hợp với khả năng, điều kiện của họ.