Đề án thí điểm chính quyền đô thị TPHCM đang lấy ý kiến rộng rãi và nếu được triển khai sẽ có một sự thay đổi rất lớn về mô hình đô thị.

Một góc trung tâm TPHCM (ảnh minh họa). Nguồn: Internet

Tuy nhiên, không ít ý kiến cho rằng trong đề án này, lợi ích của người dân chưa được thể hiện rõ, trong khi đó đề án còn vướng đến 102 luật, quy định hiện hành… nếu việc triển khai đề án thất bại, sẽ ảnh hưởng lớn đến người dân. Những lo lắng này đã được đặt ra tại cuộc họp lấy ý kiến cho đề án được MTTQ TP tổ chức ngày 15.8.

Phải gắn với cải cách hành chính

Ngày 15.8, Ủy ban MTTQ TPHCM tổ chức lấy ý kiến cho đề án, nhiều đại biểu cho rằng, việc TP phân cấp thành TP trực thuộc trung ương, các TP vệ tinh và vùng nông thôn, từ đó có mô hình chính quyền tương ứng như trong dự thảo đề án là hợp lý. Tuy nhiên, dự thảo đề án cũng cần làm rõ khả năng cải cách hành chính gắn với mô hình chính quyền đô thị, “nếu không đâu lại vào đó, chỉ tốn tiền của mà so với trước chẳng có gì khác”.

Ông Đồng Văn Khiêm - Phó Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh TP - cho rằng, hiện người dân khốn khổ nhiều nhất không phải với UBND mà là các cơ quan tham mưu, sở, ngành, sự cồng kềnh này làm cho dân khổ, làm cho tham nhũng có cơ hội phát triển. Ông đặt câu hỏi, vậy với chính quyền mới, sự cồng kềnh này có giảm không? Hay người dân xin một giấy phép xây dựng vẫn chạy ngược, chạy xuôi 2, 3 năm?

Ông Nguyễn Hữu Danh - thành viên Ủy ban MTTQ TP - nêu: “Mỗi khu vực, mỗi thành phố vệ tinh là một đầu mối giải quyết mọi vấn đề nên cán bộ phải là chuyên viên. Mà chuyên viên này phải do UBND đưa xuống chứ không phải sở, ngành cử xuống, tránh việc “cấp dưới không dám tố cáo cấp trên”.

Theo đề án, chính quyền đô thị TPHCM sẽ xây dựng theo mô hình chuỗi đô thị, tổ chức phù hợp với loại đô thị đặc biệt có 2 cấp là cấp chính quyền TP trực thuộc trung ương và chính quyền cơ sở. Mỗi cấp chính quyền là một pháp nhân công quyền, đảm bảo nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm, có HĐND và UBND, hoạt động theo cơ chế phân cấp; quận - huyện, phường không tổ chức thành cấp chính quyền mà chỉ có cơ quan đại diện hành chính của cấp trên...

“Tự chủ, tự chịu trách nhiệm nhưng vẫn phải đảm bảo tính thống nhất từ các cấp như một cơ thể vậy, kiến cắn chân thì cái đầu phải biết mà gãi, rút chân về, đừng để cái chân bị chặt mất mà cái đầu cũng không hay biết” - ông Danh ví von.

Phục vụ nhân dân tốt hơn?

Ông Lê Văn Hòa - thành viên MTTQ TP - cho rằng: “Việc phân cấp, chia nhỏ ra là để dễ quản lý, vậy mang lại lợi ích gì cho dân, có phải do dân, vì dân không? Người nghèo, người yếu thế có thể tiếp cận các dịch vụ công tốt không?”.

Đồng quan điểm này, GS Nguyễn Ngọc Giao - Phó Chủ tịch Hội Cựu giáo chức TP - nói: “Tôi chưa hình dung được với chính quyền đô thị, người dân sẽ có quyền gì, thủ tục hành chính thì sao. Sống trong một mô hình rối rắm hơn thì người dân được lợi gì? Tôi chưa thấy rõ trong mô hình”.

Nhiều ý kiến cho rằng 4 TP vệ tinh cơ bản cũng là sáp nhập lại chính những quận, huyện đã được tách ra từ chủ trương năm 1997. Vì thiếu kinh phí, mà nhiều cơ sở vật chất của một số nơi từ khi tách ra đến nay vẫn còn chưa có. Bên cạnh lo ngại về kinh phí, nhân sự, nhiều ý kiến cảnh báo chính quyền đô thị vướng đến 102 luật, quy định hiện hành... Hơn nữa, nếu đề án thất bại thì người dân sẽ chịu ảnh hưởng lớn.