Điểm qua một loạt báo cáo của các CTCK dịp đầu năm cũng như trò chuyện với nhiều DN đều đưa đến chung một nhận định: khó khăn là không hề ít với các DN khi bước sang năm nay. Mặc dù, chiến lược đầu tư của nhiều tổ chức đã chuyển hướng rất linh hoạt và tỏ ra thành công trong năm 2009 sẽ tiếp tục được tập trung trong năm 2010. Nhưng khả năng "win-win" khó có khả năng diễn ra trong năm nay đòi hỏi bản lĩnh và sự tỉnh táo của các NĐT cá nhân.

Giảm tỷ trọng đầu tư chứng khoán dài hạn và dự án là một trong những định hướng tiếp tục được Tổng công ty Tài chính cổ phần Dầu khí (PVFC) đẩy mạnh thực hiện trong năm 2010. Trong số các DN đầu tư tài chính, danh mục của PVFC thuộc hàng "tầm cỡ", sự suy giảm của TTCK năm 2008 khiến DN này phải trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán hơn 1.000 tỷ đồng và lãi vỏn vẹn 28 tỷ đồng. Năm 2009, PVFC đã chuyển nhượng 19 dự án, thu hồi giá trị văn trên 400 tỷ đồng, loại bớt khỏi danh mục các dự án chậm tiến độ kéo dài, không đạt hiệu quả đầu tư dự kiến. Để tăng mức độ linh hoạt, tổng công ty này đã thành lập nhóm kinh doanh chứng khoán niêm yết, tập hợp các chuyên viên có kinh nghiệm, thực hiện nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán ngắn hạn. Tính đến hết quý III/2009, gói đầu tư ngắn hạn (dưới 3 tháng) với vốn rót ban dầu 200 tỷ đồng đã đem lại lợi nhuận 35 tỷ đồng. Gói đầu tư 500 tỷ đồng rót vào các chứng khoán có thời gian nắm giữ lâu hơn (3 - 6 tháng), có lợi nhuận 31 tỷ đồng. Ông Tống Quốc Trường, Tổng giám đốc PVFC cho hay, năm 2010, bên cạnh kế hoạch chuyển nhượng thành công 18% vốn góp của Tập đoàn Dầu khí tại PVFC, 100% dự án đầu tư đảm bảo tỷ lệ góp vốn của PVFC không quá 11%, DN này sẽ tăng tỷ trọng đầu tư ngắn hạn. Nhóm ngành PVFC tập trung là cổ phiếu dầu khí. Ba năm sau khủng hoảng, mức độ biến động giữa đáy và đỉnh của các chỉ số thị trường rất lớn. Sự linh hoạt của các NĐT tổ chức đang ngày một gia tăng. Ông Đặng Lưu Dũng, Giám đốc đầu tư FPT Capital cho biết, Quỹ kỳ vọng tăng trưởng tối thiểu 35%/năm cho danh mục và tiếp tục dành một tỷ lệ đầu tư linh hoạt để tận dụng các cơ hội ngắn trên thị trường. Lượng tiền mặt mà quỹ này hiện có khoảng 50 triệu USD. Tính đến cuối tháng 1/2010, Quỹ VOF của Vinacapital còn 15,1% NAV là tiền mặt tỷ trọng cổ phiếu niêm yết của họ lên tới 37,2% và OTC chỉ chiếm rất ít với 9,3%.. . Theo đánh giá của tổ chức này, với thị giá hiện tại, PE forward khoảng 12,3 lần cho năm 2010 và dự báo 10,1 lần cho năm 2011, cơ hội là khá hấp dẫn. Ngay NĐT của Chính phủ, SCIC, bên cạnh việc thoái vốn tại các DN, cũng sẽ tăng tỷ trọng đầu tư vào các dự án thuộc các ngành lĩnh vực trọng điểm. Trong đó, dự án tái cơ cấu ngành dược thuộc danh mục của SCIC đang được thực hiện. Tổng công ty sẽ tập trung vốn đầu tư vào một số DN dược lớn, trong đó có những tên tuổi đã niêm yết, để liên kết tạo thành một mạng lưới phân phối mạnh, vững chắc. Báo cáo của Các CTCK đầu năm 2010 đều chia sẻ một nhận định: lợi nhuận đột biến năm 2009 của nhiều DN sẽ khó lặp lại trong năm 2010. Theo SSI, trong năm 2009 khi tăng trưởng doanh thu là không đáng kể (13%) thì tăng trưởng lợi nhuận lên tới 38%. Lợi nhuận năm 2009 được đóng góp lớn từ các yếu tố lợi nhuận tài chính (từ việc vay lãi suất thấp và sự hồi phục của TTCK). Năm 2010, dự tính tăng trưởng doanh thu (24%) sẽ nhanh hơn tăng trưởng lợi nhuận (13,8%) do lợi nhuận biên của các DN giảm xuống, trong khi chi phí tài chính tăng lên 71%. Dù khủng hoảng kinh tế đã vơi bớt phần nào, nhưng khó khăn của các DN chưa hết. CTCP Nam Việt (ANV) từng là một đại gia trong làng xuất khẩu thủy sản. Năm 2008, khó khăn là vậy mà DN này vẫn lãi 110 tỷ đồng. Năm 2009, do gánh nặng hàng tồn kho và những khó khăn từ các thị trường xuất khẩu, cộng với quy mô các nhà máy quá cồng kềnh, phân bổ sản xuất không hợp lý đẩy chi phí hoạt động tăng mạnh, đã khiến DN này thua lỗ tới 176 tỷ đồng. Kết thúc năm 2009, lãnh dạo NAV đã tổng kết những lý do dẫn tới thua lỗ để chấn chỉnh. Ông Nguyễn Duy Nhứt, Giám đốc Tài chính CTCP Nam Việt (ANV) cho biết, hàng tồn kho đã cơ bản giải quyết xong, số còn lại đã trích dự phòng trong quý IV/2009. Nam Việt cũng sắp xếp lại sản xuất, không lấy nhà máy công suất lớn sản xuất lô hàng nhỏ nhằm giảm chi phí. Tuy vậy, khó khăn còn rất lớn, đơn hàng từ các thị trường có tăng lên nhưng giá vẫn thấp, trong khi đó giá nguyên liệu lại tăng mạnh hơn, đặc biệt là cạnh tranh dữ dội giữa các nhà xuất khẩu khi có thêm nhiều DN tham gia thị trường (giá xuất càng khó duy trì - PV). "Năm 2010, NAV chắn chắn có lãi nhưng với những yếu tố như trên, xây dựng kế hoạch quả là rất khó, ông Nhứt nói. Hoạt động của DN nhiều khó khăn, trong khi độ ổn định về chính sách điều hành tiền tệ và tỷ giá rất thấp do Chính phủ phải giải quyết những áp lực về lạm phát và tình trạng mất cân đối cán cân thanh toán. Trên TTCK, mức độ phức tạp của thị trường gia tăng khi nhiều tổ chức đầu tư tăng cường mua - bán ngắn hạn... Với những diễn biến như vậy, theo ông Nguyễn Việt Đức, Phó giám dốc Công ty Quản lý quỹ Sài Gòn - Hà Nội, NĐT cá nhân nên cố gắng hạn chế tác động của yếu tố tâm lý trong các quyết định. Đặc biệt, rút kinh nghiệm của năm 2009, nhiều NĐT thua lỗ nặng do đam mê thái quá đòn bẩy tài chính, đòn bẩy chỉ nên sử dụng khi thị trường rõ xu hướng lên. Với những NĐT theo trường phái dài hạn, năm 2010 sẽ là thời điểm tốt để mua tích lũy cổ phiếu tại các mức giá thấp, chú ý những ngành nghề có PE, P/B thấp so với các công ty cùng ngành, trong đó yếu tố tăng trưởng nên được chú ý hơn, cả trong giai đoạn 2011 - 2012 khi nền kinh tế sẽ đi vào chu kỳ hồi phục mạnh.